I SA/Wa 1014/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Miasta K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] odmawiającą nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] (jako miasto na prawach powiatu) własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] jako zajętej w części pod drogę powiatową – ulicę [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) i ustalił, że w treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w [...] nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła własność K. K.. Powołanymi w uzasadnieniu operatami geodezyjnymi działka nr [...] objęta powołaną księgą wieczystą została podzielona na działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] odpowiada działce nr [...], która następnie została podzielona na działki nr [...] i [...]. Zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa czyli jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r.(Dz. U. Nr 35, poz. 179 ze zm.) ulica [...] w [...] została zaliczona do dróg wojewódzkich a na podstawie art. 103 ust. 3 powołanej ustawy z 13 października 1998 r. przedmiotowa droga stała się drogą powiatową. W ocenie organu z materiału dowodowego nie wynika, jaki był stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Z mapy z projektem podziału nieruchomości przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2011 r. oraz mapy zasadniczej w skali 1:500 wraz z zaznaczonymi granicami przedmiotowej działki, opracowanych w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. nie wynika czy stan na nich uwidoczniony obrazuje stan na dzień 31 grudnia 1998 r. Z kolei brak mapy obrazującej stan zajęcia nieruchomości na 31 grudnia 1998 r., sporządzonej przez umocowanego geodetę, oznacza nienależyte udokumentowanie jednej z koniecznych, ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy czyli faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Również organ uznał, że Prezydent Miasta [...] nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających władztwo publicznoprawne nad działką nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa Miasto [...] zarzuciło skarżonej decyzji naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7, 75 i 76 k.p.a. i wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zasądzenie zwrotów kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do brzmienia przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości. Sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym, fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania; przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności publicznej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. akt P5/99). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż działka nr [...], która została wydzielona z działki nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej. Okolicznością bezsporną jest również to, że ulica [...] w [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z 11 wrześnie 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz.. U. Nr 35, poz. 179, ze zm.) została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich i z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową – na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Niezasadnie uznał organ w zaskarżonej decyzji, że przesłanki faktycznej zajętości objętej decyzją działki gruntu pod drogę publiczną – ulica [...] w [...] nie dowodzi mapa z projektem podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]. Mapa została wpisana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] w dniu [...] października 2011 r. pod nr [...]. Mapa została sporządzona przez geodetę uprawnionego i zawiera adnotację, że podział działki został opracowany w trybie art. 73 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. Zaś w trybie powołanego przepisu wydzielona jest działka, która w dacie 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Mapa taka stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 §1 k.p.a., a więc stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wykazana także została przesłanka władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową częścią działki. W aktach znajduje się oświadczenie dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu, w którym stwierdzono, że ulica [...] przed rokiem 1999 znajdowała się w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w [...] i była utrzymywana i poddawana okresowym przeglądom kontrolnym zgodnie z obowiązkami zarządu dróg. Oświadczenie organu uprawnionego w ramach posiadanych kompetencji do stwierdzenia faktów w formie oświadczenia jest także dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 §1 k.p.a. Dokument taki posiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemanie zgodności z prawdą tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Skoro część działki objętej zaskarżoną decyzją znajdowała się w pasie drogi publicznej – ulicy [...] nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na tę działkę. W sprawie nie zostały przedstawione żadne przeciwdowody, które podważałyby wiarygodność tych dowodów urzędowych. Szczególnie takich przeciwdowodów nie przedstawiła właścicielka działki K. K.. Natomiast jej stanowisko przedstawione w piśmie z [...] marca 2011 r. skierowanym do Urzędu Miasta [...], sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika wprost potwierdza, że w sprawie są spełnione wszystkie ustawowe przesłanki wskazane w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej działki przez Miasto [...]. W piśmie tym zostało stwierdzone, że przedmiotowa działka zajęta jest pod drogę publiczną od końca roku kalendarzowego 1983 i działka ta została objęta inwestycją drogową na podstawie decyzji z [...] lutego 1983 r. nr [...] "o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji: ulicy [...] – jako pasma drogowego na odcinku od [...] do [...]". Pismo to znajduje się w aktach sprawy, ale organ w ogóle do niego się nie odniósł. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku organu, pozwala na przyjęcie zajęcia działki pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do niej w dniu 31 grudnia 1998 r. W tej sytuacji za zasadne uznać należało zarówno zarzuty prawa materialnego jak i procesowego, podniesione w skardze. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że organ dopuścił się także naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., gdyż utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji zamiast, stosownie do art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. uchylić ją i orzec co do istoty sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.