I SA/Wa 1016/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-15

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. (śmierć strony), może zawierać wezwanie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, opierając się na art. 100 k.p.a. (rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego)?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz części postanowienia utrzymującego je w mocy, ponieważ wezwanie do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku było oparte na niewłaściwej podstawie prawnej. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci strony (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.), a nie z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 100 k.p.a.). W pozostałej części skarga została oddalona, uznając prawidłowość zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć uczestników.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Wojewoda zawiesił postępowanie z powodu śmierci współwłaścicielek nieruchomości (Z. B. i B. Z.) i wezwał ich spadkobierczynie (G. P. i J. Z.) do wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżąca zarzuciła "fikcję" w sprawie i domagała się jej likwidacji.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury w części utrzymującej w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wzywające G. P. i J. Ż. do wystąpienia z wnioskami o stwierdzenie nabycia spadku. 2. Stwierdzono nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w części wzywającej G. P. i J. Ż. do wystąpienia z wnioskami o stwierdzenie nabycia spadku. 3. W pozostałej części skargę oddalono. 4. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w części, w jakiej stwierdzono jego nieważność.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart /spr./ NSA Cezary Pryca Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w tej tylko części, w której utrzymuje ono w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] wzywające G. P. i J. Ż. do wystąpienia z wnioskami o stwierdzenie nabycia spadku oraz stwierdza nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w części wzywającej G. P. i J. Ż. do wystąpienia z wnioskami o stwierdzenie nabycia spadku, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w części w jakiej stwierdzono jego nieważność. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. decyzją z dnia [...] listopada 1989r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w C. przy ul. [...], o powierzchni [...] m²., składającą się z dwóch działek nr [...] i [...], stanowiącą współwłasność E. R. w 11/24 częściach, E. L. w 11/24 częściach i L. L. w 2/24 częściach. Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w C. decyzją z dnia [...] marca 1995r. nr [...] uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej ustalenia właścicieli nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] o powierzchni [...] m². Jednocześnie ustalił, że współwłaścicielami tej działki są: M. P. w 10/25 częściach, W. T. w 10/25 częściach, Z. B. w 4/25 częściach oraz nieznani spadkobiercy B. Z. w 1/25 części. Decyzja ta jest prawomocna. Pismem z dnia 2 lutego 2002 r. M. P. wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Postępowanie takie zostało wszczęte, o czym organ powiadomił skarżącą zawiadomieniem z dnia 8 kwietnia 2004 r., informując ją jednocześnie o możliwości składania wyjaśnień i dokumentów. W trakcie prowadzonego postępowania organ powziął wiadomość, że Z. B. - współwłaścicielka w/w nieruchomości zmarła. Wyjaśniając w Urzędzie Miasta C. oraz Urzędzie Stanu Cywilnego w C. kwestię istnienia spadkobierców po zmarłej, organ ustalił, iż jedynym spadkobiercą ustawowym jest G. P., która oświadczyła, że postępowania spadkowe zarówno po zmarłej Z. B. jak i zmarłym B. Z. nie zostały przeprowadzone. Dodatkowo organ ustalił, że spadkobiercą ustawowym po zmarłym B. Z. jest J. Z. Z uwagi na powyższe, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] – wydanym na podstawie art.97 § 1 pkt.1 i art.100 § 1 w związku z art.101 § 1 i § 3 k.p.a. – zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni [...] m², decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] listopada 1989r. nr [...] dotyczącej wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w C. przy ul. [...]. Jednocześnie Wojewoda wezwał : - G. P. do wystąpienia w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia, do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej Z. B., - J. Z. do wystąpienia w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia, do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym B. Z. Wojewoda powoływał się na fakt, iż wezwanie spadkobierców zmarłych stron do udziału w niniejszym postępowaniu nie było możliwe, a bez uregulowania praw spadkowych do przedmiotowej nieruchomości, nie można było prowadzić dalej postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła M. P.. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy w/w postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. uznając, że wobec śmierci dwóch uczestników postępowania organ miał obowiązek zawiesić postępowanie stosownie do treści art. 97 § 1 pkt.1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wnosiła o zbadanie sprawy i zlikwidowanie fikcji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje stwierdzeniem nieważności części zaskarżonego postanowienia oraz części postanowienia organu I instancji, lecz z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sad stwierdził nieważność części w/w postanowień z uwagi na to, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Podstawą zawieszenia postępowania był art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a. – zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć jednej ze stron w sytuacji, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie było możliwe. Natomiast możliwość wezwania strony do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego wynika z treści art. 100 k.p.a., który odnosi się do sytuacji zawieszenia postępowania tylko z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. – gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tak więc ta część postanowienia, w której organ wzywa G. P. i J. Z., do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych spadkodawcach, wydana została z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., gdyż postępowanie zostało zawieszone z uwagi na śmierć jednej ze stron, a nie z powodu konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ponieważ postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. - nieważne w wyżej określonej części - zostało w całości utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005 r., dlatego też również ta część postanowienia Ministra, w której utrzymuje ono w mocy, część nieważnego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. jest nieważna. W pozostałej części skarga została oddalona jako zupełnie niezasadna. Wojewoda [...] postąpił prawidłowo zawieszając przedmiotowe postępowanie wobec śmierci B. Z. i Z. B., gdyż dalsze postępowanie w sprawie musi się toczyć z udziałem ich spadkobierców. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.2, art.151 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło