I SA/Wa 1016/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. I SA/Wa 1016/23 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 10 marca 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. L. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 17 stycznia 2023 r. nr [...], odmawiającej przyznania dodatku węglowego – zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wójt Gminy [...] po rozpoznaniu wniosku W. L. o wypłatę dodatku węglowego, decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. nr [...] odmówił skarżącej pomocy w formie przyznania dodatku węglowego na adres; ul. [...], [...]. Przed wydaniem decyzji odmownej, w dniu 9 grudnia 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że skarżąca pod wskazanym adresem nie zamieszkuje. A. O., która wynajmowała część domu od skarżącej, oświadczyła, że W. L. mieszka i pracuje w [...] i tylko "zdarza się, że przyjeżdża do [...]". Tym samym zdaniem organu strona nie spełniała warunków do przyznania dodatku węglowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. L.. Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm., dalej również jako: "ustawa"), oraz wskazało, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu 30 listopada 2022 r. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w budynku jednorodzinnym w miejscowości [...]. Głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że W. L. nie zamieszkuje na stałe pod adresem ul. [...], [...] oraz nie ponosi opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy. Deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania została złożona do CEEB przez skarżącą 26 stycznia 2022 r. Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność skarżącej W. L. i A. D. po ½ części. W dniu 6 grudnia 2022 r. W. L. nabyła od A. D. należący do niego udział w opisanej nieruchomości. Organ ustalił również, że na adres wskazany we wniosku skarżącej o dodatek węglowy zostały przyznane dwa dodatki węglowe jeden dla A. D. oraz drugi dodatek węglowy na podstawie art. 2 pkt. 3c ustawy o dodatku węglowym, otrzymała wynajmującej A. O., która zamieszkiwała w odrębnym lokalu mieszkalnym pod tym samym adresem. Organ odwoławczy podkreślił, że dodatek węglowy - mimo, że jest przyznawany bez względu na dochód gospodarstwa domowego lub jego członków - to jednak należy go rozumieć w kategoriach szeroko rozumianej pomocy społecznej. Jest on przyznawany na główne źródło ciepła znajdujące się w lokalu mieszkalnym zamieszkiwanym przez większość czasu, a nie tylko sporadycznie. Celem ustawy o dodatku węglowym jest pomoc w zakupie węgla, opału niezbędnego do ogrzania faktycznego, głównego i codziennego miejsca zamieszkania, a nie miejsca, w którym się bywa sporadycznie, tylko co jakiś czas. Dodatek węglowy jest wsparciem pieniężnym do ogrzania lokalu, który jest podstawowym i codziennym miejscem zamieszkania i pobytu. Jego celem jest zabezpieczenie codziennych potrzeb związanych z ogrzewaniem, a nie ogrzanie lokalu, w którym dana osoba bądź rodzina przebywa tylko okazjonalnie. Organ zwrócił uwagę, że prowadzenie gospodarstwa domowego możliwe jest tylko w jednej lokalizacji. Przyznanie dodatku węglowego na opalenie domu, w którym skarżącą przebywa tylko sporadycznie, okazjonalnie stoi w sprzeczności z celem ustawy o dodatku węglowym. Nie na każdy lokal mieszkalny będący własnością danej osoby będzie przysługiwał dodatek węglowy, lecz tylko na ten lokal, w którym dana osoba zamieszkuje na stałe. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. L.. Zaskarżonej decyzji zarzucała: 1. Naruszenie prawa materialnego a w szczególności - art. 2 ust. 1 u.d.w. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej przyznania skarżącej dodatku węglowego w sytuacji, gdy ziściły się wymagane prawem przesłanki do jego przyznania 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności - art. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżąca nie posiada miejsca zamieszkania pod wskazanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego adresem, czego konsekwencją była nieuzasadniona odmowa przyznania odwołującej dodatku węglowego; - art. 8 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżąca nie przebywa pod wskazanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego adresem z zamiarem stałego pobytu, czego konsekwencją była nieuzasadniona odmowa przyznania dodatku węglowego: - art. 80 k.p.a. poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz wadliwą ocenę materiału zgromadzonego, czego konsekwencją była nieuzasadniona odmowa przyznania odwołującej dodatku węglowego. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej dodatku węgłowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest właścicielka całej nieruchomości położonej w [...]. Pracuje w oddalonej o ponad 100 km [...], jednakże przebywa we wskazanej we wniosku nieruchomości co najmniej 3 dni w tygodniu. Zdaniem skarżącej bez znaczenia jest to, że wcześniej przyznany został dodatek węglowy na rzecz A. D. . Podniosła, że fakt sprzedaży przez A. D. udziału w nieruchomości na rzecz skarżącej, nie oznacza, że przeszedł na nią przyznany mu dodatek węglowy. Wskazała, że w czasie, kiedy nieruchomość stanowiła współwłasność jej i A. D. korzystali z dwóch odrębnych lokali i rozliczali się z ponoszonych opłat eksploatacyjnych jak prąd i zużycie wody. Natomiast wskazanie organu, że A. O. miała przyznany dodatek węglowy jest niezrozumiale, gdyż według wiedzy skarżącej wycofała wniosek i ostatecznie dodatku nie otrzymała. Skarżąca podniosła, że oświadczenie A. O. , że skarżąca przebywa w domu w [...] sporadycznie wynika z tego, że budynek posiada osobne wejścia i wobec tego A. O. mogła nie zauważyć przyjazdu skarżącej. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Organ odmówił przyznania skarżącej dodatku węglowego wskazując, że materiał dowodowy nie potwierdza, że skarżąca zamieszkuje pod adresem ul. [...], [...]. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2) ustawy o dodatku węglowym przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Wskazać należy, że ażeby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku. Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują, jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy mieć na uwadze treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem, gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości i zamiar, wola stałego pobytu, Oba te elementy muszą występować łącznie. W świetle przepisów ustawy o dodatku węglowym konieczną przesłanką do otrzymania dodatku węglowego jest zamieszkiwanie w budynku objętym wnioskiem. W ocenie sądu organy wykazały w sposób wystarczający, że skarżąca w budynku nie zamieszkuje. Zgodnie z art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji. Przywołane przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. W świetle przywołanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Organ w trakcie prowadzonego postepowania ustalił, że W. L. nie widniej w gminnym systemie opłat za gospodarowanie odpadami i tym samym nie ponosi żadnych opłat związanych z odbiorem i zagospodarowaniem odpadami komunalnymi. W aktach sprawy znajduje się pismo inspektora ds. gospodarki odpadami Urzędu Gminy [...] z dnia 14 grudnia 2022 r. potwierdzający ten fakt. Ustalił również, w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy, że skarżąca nie zamieszkuje w [...]. Należący do niej dom nie stanowi jej centrum życiowego. Nie jest codziennym miejscem jej zamieszkania i pobytu. A. O. która zamieszkiwała w przedmiotowym domu oświadczyła, że pracująca w [...] W. L. przebywa w nim jedynie sporadycznie "zdarza się, że przyjeżdża". Wyjaśnienie skarżącej, iż A. O. mogła nie zauważyć jej przyjazdu jest nieprzekonujące i niemające oparcia w doświadczeniu życiowym. Skarżąca przyznała, że w tygodniu mieszka i pracuje w [...]. Wskazała, że do [...] przyjeżdża weekendowo. Organy obu instancji w oparciu o wskazany materiał dowodowy ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie zamieszkiwała i nie gospodarowała w [...]. Sama skarżąca oświadczyła w skardze, że w czasie, kiedy nieruchomość stanowiła współwłasność jej i A. D. (tj. do 6 grudnia 2022 r.) korzystali z dwóch odrębnych lokali i rozliczali się z ponoszonych opłat eksploatacyjnych jak prąd i zużycie wody. Przy czym zauważyć należy, że lokal, który przypadał skarżącej był wynajmowany A. O. . Skarżąca wniosek o dodatek węglowy złożyła 30 listopada 2022 r., czyli wtedy, gdy była współwłaścicielką nieruchomości. Skarżąca podniosła, że bez znaczenia jest fakt, iż A. D. otrzymał dodatek węglowy. Nie sposób zgodzić się z takim stwierdzeniem. Ratio legis ustawodawcy, a należy pamiętać, że jest to świadczenie pomocowe, była pomoc finansowa na zakup węgla na sezon grzewczy. Pieniądze na ten cel tj. ogrzanie domu zostały wypłacone i rolą organu nie jest badanie kto za wypłaconą kwotę kupił węgiel. Jak wynika z informacji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 9 lutego 2023 r. dodatki węglowe otrzymali A. D. oraz – wbrew twierdzeniu skarżącej - A. O., która zamieszkuje w oddzielnym lokalu mieszkalnym w przedmiotowym domu. Stosownie do art. 2. pkt 3b. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie do powołanego wyżej przepisu ustawy o dodatku węglowy na jedną nieruchomość nie może być przyznana nieskończona ilości dodatków węglowych, Wniosek W. L. był kolejnym trzecim wnioskiem w sprawie. Orzekający w sprawie Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącą błędów. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w zaskarżonej decyzji w sposób rzetelny ustalono stan faktyczny oraz zrozumiale wyjaśniono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium. wskazało dowody, na jakich się oparło, jak również ustalenia dokonane na ich podstawie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, decyzja organu była prawidłowa. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.