I SA/Wa 1018/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-03

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo uznały się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku o pomoc finansową, gdy wniosek ten zawierał zarówno elementy o charakterze socjalnym, jak i dotyczące rozliczeń związanych z gospodarstwem rolnym i kredytami?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są zobowiązane do dokładnego ustalenia treści i zakresu żądania strony, zgodnie z przepisami KPA. W przypadku wniosku zawierającego różne rodzaje żądań (socjalne, rozliczeniowe, dotyczące gospodarstwa rolnego), organy nie mogą uznać się za niewłaściwe bez uprzedniego wezwania strony do sprecyzowania żądania i wyjaśnienia jego zakresu. Naruszenie tej zasady, poprzez przedwczesne przekazanie sprawy do innego organu, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
J. K. złożył Wojewodzie Warmińsko-Mazurskiemu wniosek o pomoc finansową, uzasadniając go pogarszającym się stanem zdrowia, wydatkami na utrzymanie, leczenie i opłaty. Wojewoda uznał się za niewłaściwego i przekazał wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. J. K. wniósł zażalenie, podnosząc m.in. szkody materialne spowodowane działaniami organów i zadłużenie. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. J. K. wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając krzywdę i zniszczenie przez urzędników rządowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. K. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu zażalenia J. K., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W dniu 13 marca 2007 r. J. K. złożył Wojewodzie Warmińsko – Mazurskiemu wniosek o pomoc finansową. Podał, że jego prośba uzasadniona jest pogarszającym się stanem zdrowia, ogromem wydatków ponoszonych na utrzymanie, opłaty mieszkaniowe, leczenie, wyjazdy, opłaty za wysyłanie listów. Oświadczył, że pozostaje bez środków do życia, ponieważ nie otrzymał renty. Wojewoda Warmińsko – Mazurski postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i orzekł o jego przekazaniu Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie posiada kompetencji do udzielania pomocy osobom indywidualnym, ponieważ zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 ,poz. 593 ze zm.), zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej. Na powyższe postanowienie J. K. wniósł zażalenie. W uzasadnieniu podniósł, że poniósł uszczerbek na zdrowiu i szkody materialne spowodowane działaniami organów administracji rządowej i powiatowej. Podkreślił, że posiada zadłużenie egzekwowane przez komornika z tytułu kosztów egzekucyjnych i zaciągniętych kredytów bankowych w wysokości [...] zł, przeznaczonych na urządzenie i prowadzenie wraz z synem M. K. wzorcowego gospodarstwa rolnego, które przynosiło zyski Agencji [...]. Zdaniem skarżącego Agencja nie wykonała zaleceń Wojewody Warmińsko – Mazurskiego zawartych w piśmie z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...]. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] marca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda Warmińsko – Mazurski działał zgodnie z prawem, ponieważ udzielanie indywidualnej pomocy finansowej osobom w trudnej sytuacji materialnej, a o taką pomoc strona wystąpiła do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, nie leży w zakresie działania Wojewody ani Ministra. Organ zauważył również, że działalnością [...] Agencji [...] zajmuje się wicewojewoda Warmińsko-Mazurski. Na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podał, że zaskarżone postanowienie jest dla niego bardzo krzywdzące, ponieważ został zniszczony i okradziony przez urzędników rządowych w okresie 1998 - 2003 i w związku z tym musi bronić praw swoich i dwójki małoletnich dzieci. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy zauważyć, że w każdej sprawie indywidualnej organ administracji publicznej w pierwszej kolejności zobligowany jest do dokładnego ustalenia treści i zakresu żądania zawartego w podaniu strony wszczynającym postępowanie administracyjne. Obowiązek ten i zasady postępowania ze skierowanym do organu podaniem wynikają, w szczególności z przepisów art. 7, 9, 19, 64 – 66 KPA. To do organu należy bowiem ustalenie: czy wniosek strony dotyczy jednej, czy kilku spraw, jakiego rodzaju są te sprawy, czy podlegają załatwieniu przez ten sam organ, czy przez różne organy. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy dany organ jest właściwy do załatwienia sprawy, czy winien uznać swą niewłaściwość i przekazać podanie do organu właściwego, czy podanie to w części rozpoznać i poinformować stronę, że w pozostałym zakresie należy wnieść odrębne podanie do organu właściwego, czy podanie zwrócić, bo z jego treści nie wynika jaki organ jest właściwy albo wynika, że właściwy jest sąd powszechny. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej reguły postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie zostały naruszone, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z materiału dowodowego, którym dysponuje Sąd wynika bowiem, że J. K skierował do Wojewody Warmińsko – Mazurskiego wniosek o pomoc finansową, jednakże w sprawie, obok żądań o charakterze socjalnym (leczenie, opłaty mieszkaniowe), podnosi również konieczność udzielenia pomocy na pokrycie "ogromu wydatków związanych z utrzymaniem". Co skarżący rozumie pod ostatnią z wyżej wymienionych potrzeb można się zorientować analizując treść innych dokumentów, które tworzą "tło" wniosku z dnia 13 marca 2007 r. oraz pokazują rodzaj i rozmiar rzeczywistych problemów finansowych, z którymi boryka się strona. Z pisma Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...] wynika, że J. K. podjął u Wojewody starania o oddłużenie gospodarstwa rolnego, ponieważ zaciągnął kredyty bankowe, z których finansował nakłady poczynione na gruncie [...] z zasobu Agencji [...] . Należności z tytułu kredytu [...]. dochodzi w trybie sądowego postępowania egzekucyjnego, o czym świadczą informacje Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. o stanie zaległości w sprawach egzekucyjnych sygn. akt: KM [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zestawienie całokształtu wskazanych wyżej okoliczności z ustaleniami zawartymi w wydanych w sprawie postanowieniach prowadzi do wniosku, że zarówno Wojewoda Warmińsko – Mazurski jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej nie mieli podstaw do zastosowania w sprawie art. 65 § 1 KPA, skoro nie zostało precyzyjnie wyjaśnione, czy intencją strony jest: żądanie rozliczenia (zwrotu) nakładów poniesionych na gospodarstwo rolne, umorzenie zaległości kredytowych, żądanie zastosowania ulg w spłacie należności za czynsz [...], przyznanie zasiłków z pomocy społecznej na zaspokojenie potrzeb bytowych. Nie jest również wykluczone, że wniosek skarżącego dotyczy wszystkich tych żądań łącznie. W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda Warmińsko – Mazurski winien więc wezwać stronę do sprecyzowania treści żądania oraz podpisania wniosku z dnia 13 marca 2007 r. (w aktach jest jedynie nieuwierzytelniona kserokopia wniosku), w trybie art. 64 § 2 KPA i dalsze czynności procesowe uzależnić od złożonych przez skarżącego wyjaśnień. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych pełnomocnikowi skarżącego kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło