I SA/Wa 1018/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K. R. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W., ul. [...]lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., po rozpatrzeniu odwołania J. S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego w wysokości 500 zł na bieliznę pościelową, kołdrę i poduszki. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. J. S. wnioskiem z dnia 11 lutego 2008 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta S. o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 500 zł na zakup pościeli, kołdry i poduszek. Burmistrz S. decyzją z dnia [....] lutego 2008 r. nr [...] odmówił przyznania J. S. zasiłku celowego na wnioskowany cel. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmowa przyznania zasiłku celowego podyktowana była brakiem współdziałania wnioskodawczyni z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w rozwiązaniu jej trudnej sytuacji życiowej możliwościami pomocy społecznej oraz zasadami sprawiedliwości społecznej. Organ wyjaśnił, że w okresie styczeń - luty 2008 r., według planu finansowego, dysponował kwotą 10.000 zł miesięcznie na zasiłki celowe fakultatywne, a przewidywana liczbą rodzin, które będą ubiegać się o pomoc w tym miesiącu miała wynosić 60, co po przeliczeniu określało średnią pomoc na rodzinę w wysokości 166 zł. Burmistrz S. wskazał ponadto, że J. S. przyznano na miesiąc luty świadczenie w kwocie 100 zł na dożywianie i zasiłek celowy w kwocie 170 zł na leki, gaz, wodę. We wrześniu 2007 r. wnioskodawczyni otrzymała zasiłek celowy na bieliznę pościelową, kołdrę i poduszki w wysokości 150 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S. W odwołaniu podniosła, że w lutym 2008 r. nie otrzymała żadnego zasiłku i zarzuciła organowi orzekającemu nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Po utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...]. lutego 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. Kolegium podkreśliło, że rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego konieczne jest uwzględnienie nie tylko interesu osoby wnioskującej, lecz także sytuacji innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania wnioskodawczyni świadczenia z pomocy społecznej na zakup pościeli. Odnośnie do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieotrzymania zasiłku stałego, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z pismem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] pieniądze zostały przekazane na konto odwołującej się. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. W skardze ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Zarzuciła organom zbytnią dowolność w przyznawaniu środków z pomocy społecznej. Do skargi dołączyła dokumenty wskazujące na jej sytuację zdrowotną. Do akt sprawy wpłynęło też pismo skarżącej z dnia 12 września 2008 r., w którym skarżąca zarzuciła, że organy orzekające rozpatrując jej sprawy o przyznanie pomocy społecznej nie biorą pod uwagę jej sytuacji życiowej, a środki z pomocy społecznej są rozdzielane dowolnie, bez zróżnicowania sytuacji osób korzystających z tej opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniające uwzględnienie skargi. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Z treści przepisu art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o wyborze rodzaju świadczenia z pomocy społecznej i jego wysokości. Zasiłek celowy organ przyznaje za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o odmowie przyznania zasiłku celowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy orzekające uwzględniły jej sytuację życiową. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego została uzasadniona. Nie można pomijać w rozpatrywanej sprawie tego, że skarżącej został przyznany zasiłek celowy na ten sam cel we wrześniu 2007 r. Bielizna pościelowa, kołdra i poduszki nie są artykułami jednorazowymi, ani takimi, które ulegają szybkiemu zużyciu. A zatem żądanie skarżącej o przyznanie zasiłku celowego złożone zaledwie po pięciu miesiącach od przyznania jej środków z pomocy społecznej na ten cel, nie jest zasadne. Tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby nastąpiły nadzwyczajne okoliczności, które spowodowały zniszczenie tych rzeczy. Nawet trudne warunki bytowe skarżącej nie mogą być przyczyną zniszczenia bielizny i pościeli i nie mogą uzasadniać ponownego wydatkowania środków na ten sam cel. Zasadne są argumenty Burmistrza Miasta S., że organ pomocy społecznej nie ma możliwości przyznania świadczenia w celu pokrywania w całości wszelkich zgłaszanych potrzeb. Z art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich. W ocenie Sądu, roszczenia skarżącej wynikają z przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej, ze względu na wykształcenie skarżącej, jej stan zdrowia i sytuację życiową, mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Podkreślić należy, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji wykazały, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wskazać należy, że zarzuty nienależytego wykonywania obowiązków służbowych przez pracowników MOPS nie mogą stać się przedmiotem oceny Kolegium, bowiem kontroli organu wyższego stopnia nie podlega zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie sprawy, zgodnie z art. 227 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).