I SA/Wa 1018/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] ustalającej obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] przyznał J. S. w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. pomoc rzeczową w formie gorącego posiłku, odstępując jednocześnie od żądania zwrotu należności za przyznane posiłki. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że od kwietnia 2008 r. ustalił odpłatność za przyznane posiłki w wysokości 100% wartości obiadu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] nałożył na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł. Po rozpatrzeniu odwołania J. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że stosownie do art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, z późn. zm.), świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny, natomiast art. 104 ust. 4 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Przez "świadczenie nienależnie pobrane" rozumieć należy, zgodnie z art. 6 pkt 16 tej ustawy, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że J. S. nie poinformował właściwego ośrodka pomocy społecznej o zmianie swej sytuacji materialnej, spowodowanej uzyskaniem odszkodowania od Skarbu Państwa na jego rzecz wyrokiem Sądu Okręgowego w W. Wypłata tego odszkodowania, w wysokości [...] zł (wraz z odsetkami) nastąpiła w dniu [...] marca 2008 r. J. S. nie poinformował o tym fakcie właściwego organu, pomimo wyraźnego pouczenia o takim obowiązku w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Oznacza to, zdaniem organu, że stosownie do art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia uzyskane po tej dacie są świadczeniami nienależnie pobranymi, i podlegają zwrotowi, zgodnie z art. 98 tej ustawy. Wartość przyznanej pomocy ustalona została w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. W myśl ust. 2 tego artykułu, wydatki na usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego. Zdaniem organu oznacza to, iż na J. S. spoczywa obowiązek zwrotu wydatków poniesionych z tytułu przyznanej mu pomocy w formie posiłków, w sytuacji, gdy pomoc taka została przyznana za odpłatnością, a uprawniony z niej skorzystał bez uregulowania należności. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów normujących zasady przyznawania pomocy społecznej oraz granic uznania administracyjnego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S.; nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją i zarzucając organowi stronniczość, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], nakładającą na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 4. Stosownie do art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, z późn. zm.), świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. "Świadczenie nienależnie pobrane" jest to, zgodnie z art. 6 pkt 16 tej ustawy, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w W. J. S. zostało przyznane odszkodowanie (wraz z odsetkami) i wypłacone w kwocie [...] zł w dniu [...] marca 2008 r., o czym skarżący nie poinformował właściwego ośrodka pomocy społecznej, wbrew art. 109 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej obowiązane są niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. O obowiązku takim skarżący został pouczony w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. Oznacza to, że świadczenia uzyskane po tej dacie są świadczeniami nienależnie pobranymi, stosownie do art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, i podlegają zwrotowi, zgodnie z art. 98 tej ustawy. 5. Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. W myśl ust. 2 tego artykułu, wydatki na usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego. Sąd podziela stanowisko organu, iż na J. S. spoczywa obowiązek zwrotu wydatków poniesionych z tytułu przyznanej mu pomocy w formie posiłków, w sytuacji, gdy pomoc taka została przyznana za odpłatnością, a uprawniony z niej skorzystał bez uregulowania należności. 6. Podkreślić w tym miejscu należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej); rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 2). Skarżący nie kwestionował faktu otrzymania odszkodowania z mocy wyroku sądowego, które to odszkodowanie bez wątpienia zmieniło sytuację majątkową skarżącego, i o czym, bez wątpienia, powinien był poinformować organ. Jeśli, jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] października 2008 r. zmieniono decyzję w ten sposób, że od kwietnia 2008 r. ustalono odpłatność za przyznane posiłki w wysokości 100% wartości obiadu, i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2009 r., to decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakładającą na J. S. obowiązek "zwrotu kosztów 100% wartości świadczenia przyznanego w okresie od kwietnia do grudnia 2008 r. w formie gorącego posiłku w stołówce" w łącznej wysokości 1.455,39 zł, jest prawidłowa. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.