I SA/Wa 1019/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W., ul. [...] lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] przyznającą J. S. zasiłek celowy na miesiące marzec i kwiecień 2008 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Burmistrz S. decyzją z dnia [...]marca 2008 r. nr [...]przyznał J. S. zasiłek celowy w kwocie [...] zł na miesiące marzec i kwiecień 2008 r. z przeznaczeniem na różne cele (w tym leki, gaz, wodę). Organ wyjaśnił, że rozpatrując sprawę związany był środkami budżetowymi przeznaczonymi na pomoc społeczną oraz musiał uwzględnić potrzeby wszystkich osób, a szczególnie tych, które nie dysponują własnymi zasobami. Wyjaśnił przy tym, że wymiar świadczeń musi być zgodny z zasadami sprawiedliwości społecznej - to znaczy, że ograniczone środki należy rozdzielić między wszystkich potrzebujących, szczególnie zwracając uwagę na rodziny z dziećmi i osoby starsze, które nie są w stanie na bieżąco realizować swoich potrzeb z uwagi na ograniczoną sprawność, nieporadność czy wstydliwość. W toku postępowania organ ustalił, że J. S. posiada tytuł prawny do działki położonej w S. przy ul. [...] i usytuowanego na niej budynku o powierzchni zabudowy [...] m2, co oznacza – w jego ocenie - że wnioskodawczyni ma możliwość wykorzystania tego faktu w celu poprawienia swojej sytuacji mieszkaniowej i bytowej. Burmistrz S. podniósł ponadto, że J. S. przyznano na miesiące marzec - kwiecień świadczenie w kwocie [...] zł na dożywianie. Dodatkowo organ wskazał, że w okresie marzec - kwiecień 2008 r. według planu budżetu dysponował kwotą [...] zł miesięcznie na zasiłki celowe fakultatywne. W styczniu i lutym 2008 r. o pomoc w postaci zasiłków celowych ubiegało się [...] osób, a w marcu – według szacunku organu - o pomoc będzie ubiegało się 60 rodzin. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S. W jej ocenie zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Skarżąca wskazała, że zasiłek celowy w kwocie [...] zł nie został jej wypłacony; nie rozpoznano także jej wniosków o przyznanie zasiłku celowego na gaz, wodę i leki. Stwierdziła ponadto, że wypłata przyznanych jej świadczeń jest wstrzymywana. W uzasadnieniu odwołania J. S. szeroko opisała swoją sytuację bytową i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...]kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, podkreśliło, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto zwróciło uwagę na uznaniowy charakter decyzji przyznających zasiłki celowe. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że J. S., oprócz zasiłku stałego na miesiąc marzec 2008 r., Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. przyznał zasiłek celowy na zakup artykułów żywnościowych w wysokości [...] zł oraz zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. W skardze ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Zarzuciła organom zbytnią dowolność w przyznawaniu środków z pomocy społecznej. Do skargi dołączyła dokumenty wskazujące na jej sytuację zdrowotną. Do akt sprawy wpłynęło też pismo skarżącej z dnia 20 września 2008 r., w którym skarżąca zarzuciła, że organy orzekające nie wzięły pod uwagę jej sytuacji życiowej, a środki z pomocy społecznej są rozdzielane dowolnie, bez zróżnicowania sytuacji osób korzystających z tej opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniające uwzględnienie skargi. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Z treści przepisu art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o wyborze rodzaju świadczenia z pomocy społecznej i jego wysokości. Zasiłek celowy organ przyznaje za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o przyznanej kwocie zasiłku celowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy orzekające uwzględniły jej sytuację życiową. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego w wyższej kwocie niż przyznana została uzasadniona. Zasadne są argumenty Burmistrza Miasta S., że organ pomocy społecznej nie ma możliwości przyznania świadczenia w celu pokrywania w całości wszelkich zgłaszanych potrzeb. Z art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich. Nie można również odmówić racji organowi, który stwierdził, iż skarżąca nie wykorzystuje własnych możliwości i zasobów. Za takie można bowiem uznać dysponowanie nieruchomością położoną w centrum atrakcyjnej miejscowości położonej blisko W. Nieruchomość ta wprawdzie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe skarżącej, ale też utrzymanie jej przerasta możliwości finansowe skarżącej. Stąd odpowiednie zadysponowanie nieruchomością pozwoliłby skarżącej polepszyć swoje warunki bytowe. W ocenie Sądu, roszczenia skarżącej wynikają z przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej, ze względu na wykształcenie skarżącej, jej stan zdrowia i sytuację życiową, mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Podkreślić należy, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji wykazały, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).