I SA/Wa 102/07

WyrokWSA w Warszawie2007-03-15

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Joanna Banasiewicz, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup drogich przedmiotów, gdy dostępne są tańsze, funkcjonalnie równoważne alternatywy, narusza prawo lub granice uznania administracyjnego?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup drogich przedmiotów, gdy istnieją tańsze, funkcjonalnie równoważne alternatywy, jest zgodna z prawem i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb i możliwości pomocy społecznej, a wnioskodawca nie ma roszczenia o przyznanie świadczenia w konkretnej, wygórowanej kwocie, jeśli istnieje możliwość zaspokojenia potrzeby w niższej cenie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. T. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na zakup dwóch drogich przedmiotów o łącznej wartości [...] zł. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy w tej kwocie, wskazując na możliwość zakupu tańszych, funkcjonalnie równoważnych przedmiotów za [...] zł. Wnioskodawca wniósł odwołanie, podnosząc, że tańsze przedmioty zagrażają jego zdrowiu i życiu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku celowego i konieczność uwzględniania możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Wnioskodawca złożył skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) sędzia NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o odmowie przyznania W. T. pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. W. T. wystąpił o przyznanie mu natychmiastowej pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. Do złożonego wniosku dołączył kopie dwóch recept oraz wycenę wybranych przez siebie [...] - do noszenia [...] i do [...]. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] odmówił przyznania W. T. pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji oraz ustaleń aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] października 2006 r. wynika, że W. T. ma [...], która rzeczywiście wymaga posiadania dwóch [...], tj. do noszenia [...] i do [...], jednakże wybrane przez skarżącego [...] są kosztowne z uwagi na konstrukcję i wysoką jakość [...] oraz [...]. Z notatki służbowej pracownika socjalnego z dnia [...] listopada 2006 r. wynika, że rozmawiał on z pracownikiem wskazanego przez skarżącego Zakładu [...] i ustalił, że istnieje możliwość zakupu tańszych [...], co nie umniejszyłoby w żadnym stopniu ich wartości leczniczych. Koszt takich [...] stanowi kwotę [...] zł, o czym został skarżący poinformowany w trakcie rozmowy z Zastępcą Dyrektora Ośrodka w dniu [...] listopada 2006 r., jednakże kategorycznie odmówił przyjęcia pomocy w formie sfinansowania przez Ośrodek zakupu dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta W. uznał, że nie ma podstaw do przyznania W. T. pomocy finansowej w wysokości [...] zł na zakup wybranych przez niego [...], gdyż istnieje możliwość zrealizowania tej potrzeby w znacznie niższej kwocie, przy całkowitym uwzględnieniu istniejącej u skarżącego [...] i wymagań [...]. Od powyższej decyzji W. T. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że na podstawie dwóch recept oraz wyceny dokonanej przez [...] musi mieć [...] za [...] zł. [...] za [...] zł zagrażają jego zdrowiu i życiu z uwagi na brak [...] z [...], co spowoduje zniszczenie [...] oraz brak [...], co uniemożliwi prawidłową [...] i przyczyni się do ich szybkiego [...]. Ponadto stwierdził: "takie deptanie decyzji lekarza [...] i [...] jest [...] polityką społeczną, to jest jeden przykład [...] działalności Ośrodka Pomocy Społecznej". Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że W. T. jest osobą bezrobotną i nie posiada dochodu, spełnia wiec ustalone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust. 1 w/w ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W. T. comiesięcznie otrzymuje pomoc w wysokości [...] złotych, a także pomoc w postaci opłacanych rachunków za [...]. Zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Tak więc sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami, a uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Wysokość udzielonej W. T. pomocy nie jest niższa, a wręcz przekracza wysokość świadczeń udzielanych innym osobom ubiegającym się o pomoc. Kolegium podniosło też, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie gwarantują przyznania [...] pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o nie, nawet tych, które strona uważa dla siebie za niezbędne. Wobec tego zrozumiale jest, że Ośrodek Pomocy Społecznej w sytuacji, gdy jest możliwy zakup [...] w niższej cenie, skorzysta z tej możliwości ponieważ pozwoli to na objęcie pomocą materialną większej ilości wnioskodawców. Ponieważ W. T. wnioskował jedynie o pomoc w kwocie [...] zł i odmówił przyjęcia pomocy w niższej kwocie, dlatego też zasadna jest decyzja Prezydenta Miasta W. o odmowie przyznania pomocy w żądanej kwocie. W dniu [...] grudnia 2006 r. W. T. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] pismo zatytułowane "wniosek do WSA, z numerem decyzji SKO [...]". Sąd uznał, że jest to skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. W. T. popierał swoją skargę i oświadczył, iż nieprawdziwe jest twierdzenie pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej, że takie same [...] kosztują [...] zł. Jest to nieprawda, gdyż [...] za [...] zł są [...] i nie są [...], czyli są sprzeczne z receptą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2006 r. o odmowie przyznania W. T. pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. W ocenie Sądu skarga W. T. nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa oraz granic uznania administracyjnego. Na wstępie należy wskazać, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 powyższej ustawy celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia i to w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego aczkolwiek ma charakter uznaniowy, to nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika, że W. T. wystąpił w dniu [...] października 2006 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie mu natychmiastowej pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł. Należy stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej oceny, iż skarżący należy do osób uprawnionych do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Jednakże Prezydent Miasta W. odmówił przyznania W. T. pomocy celowej na zakup dwóch [...] o łącznej wartości [...] zł wskazując, że istnieje możliwość zakupu tańszych [...] - za kwotę [...] zł - co nie umniejszyłoby w żadnym stopniu ich wartości leczniczych, przy całkowitym uwzględnieniu istniejącej u skarżącego [...] i wymagań [...]. Jednak skarżący nie wyraził na to zgody, wręcz stwierdzając w swoim odwołaniu od tej decyzji, że [...] za kwotę [...] zł zagrażają jego zdrowiu i życiu. Również z jego oświadczenia na rozprawie wyraźnie wynika, że nie akceptuje on [...] za w/w kwotę, gdyż [...] te są [...] i nie są [...], a zatem - według niego - są sprzeczne z receptą. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji słusznie rozstrzygnął o odmowie przyznania pomocy W. T. w sytuacji, gdy jest możliwy zakup [...] w niższej cenie, co pozwoli na objęcie pomocą materialną większej ilości wnioskodawców. Ponieważ skarżący wnosił jedynie o pomoc w kwocie [...] zł i odmówił przyjęcia pomocy w niższej kwocie, dlatego też zasadna jest decyzja Prezydenta Miasta W. o odmowie przyznania pomocy w żądanej kwocie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił ustalenia dokonane przez Prezydenta Miasta W. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje obu organów wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, zgodnie z art.7, 77§1 i 80 kpa, a o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia zdecydowało przede wszystkim jego żądanie przyznania pomocy w ściśle określonej kwocie - [...] zł - i brak akceptacji przyjęcia pomocy w niższej wysokości - [...] zł. Oddalenie skargi nie zamyka W. T. możliwości uzyskania zasiłku celowego na zrealizowanie zakupu [...], pod warunkiem zaakceptowania kwoty ustalonej przez Ośrodek Pomocy Społecznej. W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło