I SA/Wa 102/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z.N., wnioskiem z dnia 24 lutego 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Powyższy wniosek rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. o odmowie przyznania Z.N. prawa pomocy ze względu na niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej. W dniu 17 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw Z.N. od postanowienia z dnia 8 kwietnia 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z nadesłanych dokumentów oraz z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest właścicielką domu jednorodzinnego w stanie surowym wzniesiony do wysokości wysokiego parteru, pokryty dachem. Samotnie prowadzi gospodarstwo domowe uzyskując dochód w wysokości [...] zł netto z tytułu emerytury. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podkreśliła, że od śmierci męża mieszka w wymagającym remontu budynku gospodarczym, w którym brak jest urządzeń sanitarnych oraz podłączenia do kanalizacji. Jej zła sytuacja mieszkaniowa wynika z faktu, że jako wdową nie ma środków finansowych na dokończenie budowy domu. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że wysokość otrzymywanej emerytury po odliczeniu obligatoryjnych opłat uniemożliwia jej poprawę warunków socjalnych oraz odpłatne korzystanie z usług prawnych. W treści sprzeciwu oraz w piśmie z dnia 9 lipca 2013 r. skarżąca wskazała, że nie była w stanie uzupełnić żądanych przez Sąd dokumentów, gdyż w dniu 14 marca 2012 r. uległa wypadkowi łamiąc lewą nogę i okresie pomiędzy 14 marca, a 25 marca 2013 r. przebywała w [...] Szpitalu Chirurgii Urazowej i Ortopedii. Po tym dniu przeniesiono ją na oddział chirurgii ogólnej, gdzie przebywała do dnia 4 kwietnia 2013 r. Po opuszczeniu szpitala jako osoba samotna i wymagająca pomocy zmuszona była do przebywania w Zakładzie Opiekuńczo – Pielęgnacyjnym "[...]" w L. (do dnia 22 maja 2013 r). Skarżąca sprecyzowała również, że nie posiada rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych. Do sprzeciwu dołączono potwierdzenie wypłaty emerytury na kwotę [...] zł za listopad 2012 r. W sprzeciwie skarżąca podkreśliła, że nie posiada wykształcenia prawniczego i nie stać jej na opłacenie usług prawnych ani na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). W niniejszej sprawie Z.N. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, a więc w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 ppsa. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Oceniając przedstawioną przez skarżącą sytuację materialną należy wskazać, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Zgromadzone w sprawie materiały dowodowe obrazujące jej sytuację materialną, zdrowotną i mieszkaniową potwierdzają, że poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów ustanowienia adwokata oraz wpisu sądowego jest dla niej znacznym obciążeniem finansowym. Wnioskodawczyni jest bowiem osobą, posiadającą niewielkie środki do życia, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.