I SA/Wa 102/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Iwona Kosińska sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S., D. B. i K. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. S., D. B. i K. L. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku J. S., D. B. oraz K. L. złożyły skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/19. Skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się rażącej bezczynności; przyznanie od Prezydenta na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosły, że wezwały organ do wykonania wyroku, co czyni skargę dopuszczalną w rozumieniu art. 154 § 1 ppsa. Wyjaśniły, że wyrokiem z 29 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/19 tutejszy Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] i [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta niniejszej sprawy wraz z odpisem wyroku zostały zwrócone do organu w trakcie obowiązywania art. 15zzr i 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374). Tym samym bieg terminu do załatwienia sprawy rozpoczął się wraz z upływem 7-dniowego terminu od uchylenia powyższych przepisów, tj. z dniem 24 maja 2020 r. W związku z powyższym wyznaczony w wyroku z 29 października 2020 r. termin na załatwienie sprawy upłynął 24 lipca 2020 r. Do tego dnia organ nie tylko nie zakończył prowadzonego postępowania ale nie podjął jakiejkolwiek czynności w celu jego zakończenia, nie poinformował uczestników o planowanym terminie zakończenia postępowania oraz o przyczynach zwłoki. Wskazały, że sprawa niniejsza została wszczęta wnioskiem z [...] października 2017 r. Od tego czasu Prezydent [...] nie podjął w sprawie czynności istotnych dla jej załatwienia. Złożony charakter sprawy mógłby uzasadniać potrzebę wydłużeniu czasu na jej załatwienie, jeśli towarzyszyłoby mu wskazanie konkretnych czynności jakie pozostały do przeprowadzenia oraz przyczyn dla których w danej chwili nie można ich podjąć. W niniejszej sprawie brak jest wskazania przez Prezydenta [...] takich czynności, jak również brak jest informacji jakie czynności podjęto. Skarżące zarzuciły, że dotychczasowe działania organu są jedynie działaniami pozornymi, mającymi na celu przedłużenie postępowania. Organ nie podejmuje rzeczywistych czynności celem załatwienia sprawy. Z uwagi na notoryczność analogicznych działań Prezydenta w podobnych sprawach skarżące uznały, że uzasadnione jest nałożenie na organ sankcji finansowej, o której mowa w art. 154 § 1 ppsa w określonej na wstępie wysokości. Wskazały na utratę zaufania do działań podejmowanych przez Prezydenta, jako organu władzy publicznej, jak również na negatywne skutki rażącej bezczynności w rozpoznaniu sprawy, co w ich ocenie przemawia za przyznaniem kwot pieniężnych określonych w art. 154 § 7 ppsa. Brak wymierzenia tego typu sankcji czyni iluzoryczną funkcję prewencyjną skargi na niewykonanie wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zlecono opracowanie geodezyjne, którego celem będzie wykreślenie dawnej nieruchomości w obecne działki ewidencyjne wraz z rozliczeniem powierzchni, a także wkreślenie tej nieruchomości w plan zagospodarowania m. st. Warszawy z 1931 r., w którym określono przeznaczenie nieruchomości. Organ wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpoznanie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 21 czerwca 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnik skarżących i organ zostali powiadomieni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Skarga w zakresie, w jakim zarzuca Prezydentowi [...] niewykonanie wyroku jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny, jak też oceną charakteru zaistniałej zwłoki. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów - art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Uwzględniając skargę Sąd, stosownie do treści art. 154 § 7 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 29 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/19 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] i [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do organu 25 marca 2020 r. (data stempla wpływu akt do organu) i od tej daty rozpoczął bieg termin, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. Jednakże zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6) ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1) ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) art. 15 zzs został uchylony. Zmiana ta weszła w życie 16 maja 2020 r. Jednakże na mocy art. 68 ust. 7 ostatnio wymienionej ustawy, terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Oznacza to, że ustanie przyczyny powodującej zawieszenie biegu terminu nastąpiło 23 maja 2020 r. Wobec tego jedynie okres od 25 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. skutkuje zawieszeniem terminów w postępowaniach administracyjnych. Jednakże nie zmienia to oceny, że wyrok z 29 października 2019 r. nie został wykonany, pomimo, że termin zakreślony tym wyrokiem upłynął 24 lipca 2020 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżące organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent nie rozpoznał wniosku. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Biorąc pod uwagę upływ czasu od terminu wyznaczonego wyrokiem Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 29 października 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczony w tym wyroku termin załatwienia sprawy został przez organ znacznie przekroczony. Po zwrocie akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku Prezydent pismem z 3 lipca 2020 r. poinformował skarżące o stanie sprawy oraz wskazał termin zakończenia postępowania do 30 października 2020 r. Termin ten jednak nie został dotrzymany. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści art. 154 § 7 ppsa wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zważyć trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżące nie uzasadniły wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Nie wyjaśniły jakiej ewentualnie krzywdy lub szkody doznały w związku z bezczynnością organu, którą w ich ocenie, należałoby zrekompensować. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt. 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.