I SA/Wa 1023/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-07

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, wydana w 1988 r., może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu zaniżenia odszkodowania, mimo że zostało ono ustalone w wyniku rokowań z częścią współwłaścicieli, którzy zaakceptowali jego wysokość?
Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma na celu jedynie ustalenie, czy decyzja dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Nie może ono służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani kwestionowaniu wysokości odszkodowania, jeśli zostało ono ustalone w wyniku rokowań i zaakceptowane przez strony, które były prawidłowo zawiadomione o postępowaniu. W tym przypadku, mimo zarzutów o zaniżeniu odszkodowania, nie stwierdzono wad uzasadniających nieważność decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. C.-S. na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Geodety Miejskiego z 1988 r. ustalającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Skarżąca zarzuciła zaniżenie odszkodowania i brak dowodów na ceny rynkowe. Organy administracji uznały, że decyzja odszkodowawcza nie jest dotknięta wadami nieważności, a odszkodowanie zostało ustalone w wyniku rokowań i zaakceptowane przez część współwłaścicieli, którzy byli prawidłowo zawiadomieni o postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. C.-S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [....], po rozpatrzeniu odwołania M. K. M., A. M., A. C. – S., N. C., P. C., M. C. i M. C. od decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Geodety Miejskiego w B. z dnia [...] marca 1988 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w B., na osiedlu W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Podlaskiego. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych orzeczoną decyzją. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), odszkodowanie za grunty pod zabudową i grunty nie zabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego. Organ stwierdził, że z akt archiwalnych wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. Geodeta Miejski w B. orzekł o ustaleniu wartości przejętych gruntów na rzecz Skarbu Państwa o pow. [...] m², wchodzących w skład działek nr [...] i nr [...] na łączną kwotę [...] zł, i w punkcie 3 ww. decyzji przyznał ww. odszkodowanie na rzecz W. C., A. M., M. K. M., N. C. i A. C. W związku ze złożonym przez strony odwołaniem od tej decyzji, w którym odwołujący domagali się uchylenia decyzji, bowiem wysokość odszkodowania została zaniżona, decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. Wojewoda Podlaski uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 1987 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 18 marca 1988 r. przeprowadzono rokowania z byłymi współwłaścicielami, tj. M. K. M., A. M., N. C., które w trakcie tej rozprawy złożyły oświadczenie, iż ..."wyrażają zgodę na ustalone odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość w postaci działki [...] o pow. [...] m², za kwotę [...] zł i [...] o pow. [...] m² - [...] zł. Łącznie odszkodowanie [...] zł". W związku z powyższymi ustaleniami, decyzją z dnia [...] marca 1988 r. Geodeta Miejski w B. orzekł o ustaleniu wartości przejętych gruntów na rzecz Skarbu Państwa o pow. [...] m², wchodzących w skład działek nr [...] i nr [...] na łączną kwotę [...] zł, a punkcie 2 decyzji przyznał ww. odszkodowane na rzecz W. C., A. M., M. K. M., N. C. i A. C. Od decyzji tej przysługiwało stronom prawo odwołania się do organu drugiej instancji, jednakże, jak wynika z akt sprawy, strony odwołania nie złożyły. Minister Budownictwa podkreślił również, odnosząc się do zarzutu skarżących, że w rokowaniach nie brali udziału W. C. i A. C., że pismem z dnia 5 lutego 1988 r. Urząd Miejski w B. zawiadomił wszystkie strony postępowania, że sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania zostanie rozpatrzona w miesiącu marcu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pisma, W. C. i A. C. odebrali to pismo w dniu 10 lutego 1988 r., co oznacza, że byli oni informowani, w trakcie toczącego się postępowania o podejmowanych działaniach i mogli ustosunkować się do przyznanego odszkodowania. Reasumując Minister Budownictwa stwierdził, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wykazało, że decyzja odszkodowawcza z dnia [...] marca 1988 r. nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. C.-S. Skarżąca zarzuciła, że stosownie do art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, odszkodowanie powinno uwzględniać ceny kształtujące się w obrocie gruntami. W aktach nie ma dowodu na to, jak kształtowały się te ceny. Dowodem w tej sprawie nie może być, zdaniem skarżącej, oświadczenie organu właściwego w sprawie wywłaszczeń, lecz przede wszystkim dowody z biura notarialnego i urzędu skarbowego zawierające informacje o cenach gruntów wykazywanych przez strony w umowach przenoszenia prawa własności oraz stosowanych przez organy dla celów podatkowych (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1987 r. IV SA 188/87, ONSA 1987 z. 1 poz. 36). Skarżąca stwierdziła, że brak tego dowodu jest rażącym naruszeniem prawa, wobec czego wniosła o unieważnienie decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz decyzji Geodety Miejskiego z dnia [...] marca 1988 r. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 4 października 2006 r. M. K. M., A. M., A. C.-S., N. C., P. C., M. C. i M. C. o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej z dnia [...] marca 1988 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Geodety Miejskiego w B. z dnia [...] marca 1988 r. o ustaleniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w B., na osiedlu W. Sąd podziela stanowisko organu, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Jego przedmiotem jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w trybie nadzwyczajnym jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. A zatem, w postępowaniu tym obowiązkiem organu jest wyłącznie rozpatrzenie sprawy w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, co organ zarówno w zaskarżonej jak również poprzedzającej decyzji uczynił. Zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 29 z późn. zm.), odszkodowanie powinno uwzględniać aktualnie kształtujące się ceny w obrocie gruntami. Z akt administracyjnych wynika, że wysokość odszkodowania została ustalona przez organ administracji w wyniku rokowań ze współwłaścicielami przejętej na Skarb Państwa nieruchomości – M. K. M., A. M. i N. C. Odszkodowanie zostało ustalone w znacznie wyższej wysokości, niż ustalił je organ pierwszoinstancyjny po raz pierwszy; po decyzji kasacyjnej organu drugiej instancji, odszkodowanie zostało ustalone w wysokości zaakceptowanej przez współwłaścicieli nieruchomości. Zarzut, że nie wszyscy współwłaściciele przejętej nieruchomości brali udział w rokowaniach jest bez znaczenia, ponieważ byli zawiadomieni przez organ o terminie rozprawy, i mogli w niej uczestniczyć. Uczestniczenie w rozprawie administracyjnej jest prawem strony, z którego strona może skorzystać, a nie jest obowiązkiem. Bezzasadny jest również zarzut zawarty w skardze, uzasadniony orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 1987 r. sygn. akt IV SA 188/87, ONSA 1987, z. 1, poz. 36, ponieważ orzeczenie to dotyczy innej sprawy, i innej sytuacji. Niniejszy skład orzekający nie jest związany tym wyrokiem. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dowodem w sprawie nie może być oświadczenie organu właściwego w sprawie wywłaszczeń, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, w niniejszej sprawie wysokość odszkodowania ustalona została w wyniku rokowań (uzgodnień) między stronami i organem. Sąd podziela w zupełności stanowisko organu w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło