I SA/Wa 1023/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Miasta [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku A.R., M. N. i B. N., stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb G., ark [...], działka nr [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku Miasta [...] (Skarżący) o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], po utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r.. Na skutek skargi wniesionej przez Skarżącego tutejszy sąd wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. , sygn. akt. I SA/Wa 134/11 uchylił decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2010 r. Rozpoznając ponownie sprawę, Minister decyzją z dnia [...] maja 2016 r. ponownie utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając jej naruszenie następujących przepisów: - art. 7, i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1994r., nr [...], - art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r., o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 j. t.) poprzez wykreowanie niezgodnego z prawem stanu prawnego, w którym właścicielem drogi publicznej jest osoba fizyczna. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2016., oraz decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca.2010r., jako niezgodnych z prawem, wstrzymanie wykonalności decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] października 2016 r. pełnomocnik uczestników B.N.i M.N. poinformował, że będzie ich reprezentował w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjaśnił, że reprezentować będzie także M.R., jedyną spadkobierczynię zmarłego w dniu [...] października 2011 r. A.R.. Do pisma dołączony został akt poświadczenia dziedziczenia po A.R., z którego wynika, że zmarł on w dniu [...] października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu poprzez stwierdzenie nieważności, z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej, co sąd uznaje za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaistnienie powyższej okoliczności uprawniało sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 119 pkt 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja skierowane została do m.in. do A.R., jako do jednej z osób, które wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. A.R. zmarł w dniu [...] października 2011 r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy prawnej, która wprost reguluje kwestię skutków prawnych skierowania decyzji organu do osoby zmarłej. Jednakże zarówno doktryna jak i wypracowane już orzecznictwo sądowe wskazuje, że prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie w takiej sytuacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06, z dnia 24 listopada 2010 r. I OSK 147/10, z dnia 9 grudnia 2011 r. I OSK 1401/11, z dnia 22 stycznia 2014 r. I OSK 708/12, z dnia 6 października 2015 r. I OSK 1342/15). Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Wynika to przede wszystkim z faktu, że aby można było mówić o postępowaniu administracyjnym, musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a., status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Ponadto jak wynika z treści art. 30 § 1 kpa, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś z art. 8 Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Podkreślić należy w tym miejscu, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie może być potraktowane jako okoliczność uzasadniająca ewentualnie wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt. I OSK 1401/11, w który wskazano, że możliwość skorzystania przez następców prawnych, którzy z racji tego następstwa stali się dysponentami praw materialnych i powinni od początku brać udział w postępowaniu jako strony nie usuwa wadliwości w postaci rażącego naruszenia prawa związanego ze skierowaniem decyzji do osoby nieżyjącej. Podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polega na niebraniu przez stronę, bez własnej winy udziału w postępowaniu, a nie na skierowaniu decyzji do osoby nieżyjącej. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości Sądu, że A.R. zmarły w dniu [...] października 2011 r., nie mógł być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do niego nie można było prowadzić postępowania, ani skierować podjętego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że decyzja z dnia 16 maja 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a. w związku z art. 30 § 1 k.p.a. Jedynie ma marginesie wyjaśnić należy, że wobec stwierdzenia wystąpienia powyższego rażącego naruszenia prawa, Sąd nie oceniał merytorycznie zasadności skargi. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, konieczne było stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 210 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżącego - zwrot wpisu sądowego w kwocie 200 złotych.