I SA/Wa 1024/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków J. Z. i D. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1950 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], d. hip. Nr [...] – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] października 1950 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W., po rozpoznaniu wniosku W. O. Z. z dnia 25 lutego 1947 r., działając na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), odmówiło przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], d. hip. Nr [...], z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego pod użyteczność publiczną – budowę zespołu budynków jednego zakładu poligraficznego. Stosownie do art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania orzeczenia z dnia [...] października 1950 r. obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości był Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Nr 6 uchwalony przez Radę Narodową m. st. Warszawy w dniu 2 lipca 1947 r., opublikowany obwieszczeniem Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 21 lipca 1947 r. (Dz. U. R. N. i Z.M. m. st. Warszawy z 1947 r. Nr 13, poz 3), który przewidywał przeznaczenie tego terenu pod zespół budynków jednego zakładu poligraficznego, czyli przeznaczenie przemysłowe. Minister Budownictwa stwierdził, że przeznaczenie przemysłowe określone w planie zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości wyłączało możliwość korzystania z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, a zatem, organ wydający orzeczenie administracyjne z dnia [...] października 1950 r. zastosował się do dyspozycji art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., i pod względem merytorycznym orzeczenie administracyjne z dnia [...] października 1950 r. jest orzeczeniem prawidłowym i nie ma cech rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Ministra Budownictwa, stwierdzenie, że w/w orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa, wynika z faktu, iż było ono skierowane do osoby nie będącej już stroną postępowania, co wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, bowiem w dniu wydania orzeczenia administracyjnego nie żył już wnioskodawca postępowania dekretowego W. Z., który zmarł w dniu 7 listopada 1949 r. Organ nadzoru nie mógł jednak z tej przyczyny w swojej decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdzić nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] października 1950 r., ze względu na to, iż upłynął dziesięcioletni termin, w jakim organ zgodnie z dyspozycją art. 156 § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 4 kpa ma możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Organ przyjął w swej decyzji, iż ostateczną datą, w której orzeczenie administracyjne weszło do obrotu prawnego jest dzień 27 lipca 1962 r., tj. dzień wydania przez Sąd Powiatowy w W. postanowienia Dz. Kw. Nr [...], w którym wpisano jako właściciela przedmiotowej nieruchomości Skarb Państwa. Mimo przyjęcia przez organ najpóźniejszej możliwej daty od której bieg swój rozpoczął dziesięcioletni termin, termin ten upłynął, co uniemożliwia, zdaniem organu, stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1950 r., a umożliwia jedynie stwierdzenie, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Zdaniem Ministra Budownictwa, organ, rozstrzygając sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych bierze pod uwagę stan prawny oraz stan faktyczny jaki istniał w chwili wydania decyzji. Późniejsze zmiany prawne jak i faktyczne nie mają wpływu na ocenę, czy przy wydaniu orzeczenia doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie mają dla treści rozstrzygnięcia organu również znaczenia umowy cywilno – prawne, na które zwraca uwagę wnioskodawczyni. Okoliczności te miałyby znaczenie przy orzekaniu o zaistnieniu lub nie zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych w sytuacji uznania przez organ rażącego naruszenia prawa, co w przedmiotowym postępowania nie ma miejsca. Obszerną skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. Z., i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawo. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. Z., spadkobiercy W. Z., o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1950 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], d. hip. Nr [...]. W. Z., będący właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], d. hip. Nr [...], jak wynika z akt administracyjnych, zmarł dnia 7 listopada 1949 r., a orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania prawa własności czasowej zostało wydane dnia [...] października 1950 r. Orzeczenie to nie zostało doręczone ani byłemu właścicielowi nieruchomości, który w dniu jego podjęcia nie żył, ani też jego spadkobiercom. W dniu wydania orzeczenia administracyjnego obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz 341 z późn. zm.). Przepisy tego rozporządzenia miały zastosowanie do postępowań we wszystkich sprawach z zakresu prawa administracyjnego, załatwianych przez władze i urzędy administracji państwowej i samorządu terytorialnego. Z art. 73, 82, 83, 87, ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. wynika, że od decyzji głównej, wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, bezpośrednio wyższej, a odwołanie wnosi się w ciągu 14 dni po ogłoszeniu lub doręczeniu decyzji. Przed upływem terminu dla odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu. Decyzja, od której nie służy odwołanie lub skarga w toku instancji administracyjnych jest ostateczna, a decyzja, której nie można zaskarżyć również do sądów administracyjnych, jest prawomocna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy – w niniejszej sprawie orzeczenie administracyjne z dnia [...] października 1950 r. ani nie zostało doręczone stronie, ani też nie zostało ogłoszone – a zatem, w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] złożonego w terminie nie rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, co oznacza, że orzeczenie to nie stało się ani ostateczne, ani prawomocne, ani wykonalne. Należy równocześnie podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji publicznej, który podejmuje decyzję, jest nią związany od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia stronom. Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie ani doręczenie decyzji – nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjne, lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.