I SA/Wa 1026/09

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1026/09 oddalił skargę J.L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji J.L. wnioskiem z dnia 25 stycznia 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca mieszka w Austrii i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dorosłą córką. Poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] m² skarżący nie posiada żadnego majątku. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie socjalne w wysokości [...] euro miesięcznie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym do złożenia wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego córkę - rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu, oświadczenia wskazującego gdzie dokładnie znajduje się posiadana przez wnioskodawcę nieruchomość rolna, o której wspomina w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem, oświadczenia czy córka wnioskodawcy osiąga jakikolwiek dochód, a jeżeli tak - to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu, dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez córkę wnioskodawcy oraz oświadczenia wskazującego czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do lokalu, który wskazuje jako miejsce zamieszkania. W dniu 11 lutego 2010 r. J.L. stawił się osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie i poprosił o spotkanie z Przewodniczącą Wydziału I w związku z otrzymanym wezwaniem z dnia 28 stycznia 2010 r. do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Podczas rozmowy z Przewodniczącą Wydziału I - odnosząc się do otrzymanego wezwania – skarżący oświadczył, że wyjaśnienia, które zawarł we wniosku o przyznanie prawa pomocy uważa za wystarczające i że nie będzie składał żadnych dodatkowych dokumentów ani wyjaśnień. Zdaniem skarżącego informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są wystarczające dla jego rozpatrzenia. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie J.L. nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie J.L. pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. został wezwany do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykonał jednakże przedmiotowego wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 11 lutego 2010 r. wnioskodawca zakwestionował otrzymane wezwanie i podczas rozmowy z Przewodniczącą Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podniósł, że – w jego ocenie - informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są wystarczające dla jego rozpatrzenia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.