I SA/Wa 1026/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P.P na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia z wniosku P.P postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku stałego oraz świadczenia w formie opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 kwietnia 2014 r. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostało wydane przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] przyznał P.P, w efekcie rozpoznania jej wniosku z 24 marca 2014 r., przewidziany w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) zasiłek stały na okres od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r. Kolejną decyzją z [...] grudnia 2014 r nr [...] Prezydent W., w efekcie rozpoznania wspomnianego wniosku, przyznał P.P., na zasadzie art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. - o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), związane z ww. zasiłkiem świadczenie w postaci opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r. Od decyzji przyznającej zasiłek P.P. wniosła odwołanie (do organu pierwszej instancji wpłynęło ono 9 grudnia 2014 r.), które przekazane zostało do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Z kolei w skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] piśmie z 16 października 2014 r. (doprecyzowanym pismem z 12 listopada 2014 r.) P.P. wniosła o przyznanie jej bezterminowo od 1 kwietnia 2014 r. zasiłku stałego oraz świadczeń w postaci opłacenie składek zdrowotnych. Powyższy wniosek przekazany został w trybie art. 65 § 1 k.p.a. do rozpoznania Prezydentowi W. przy piśmie z 8 grudnia 2014 r. W efekcie rozpoznania tego wniosku Prezydent W., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego oraz świadczeń w formie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 kwietnia 2014 r. W motywach tego postanowienia organ podnosił, że prawo do zasiłku i składek na ubezpieczenia zdrowotne zostało już rozstrzygnięte decyzjami z [...] listopada 2014 r. i [...] grudnia 2014 r., od których wniesione zostało odwołanie dotychczas nierozpoznane. Taka okoliczność zaś stanowi, "inną uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61 a k.p.a., której zaistnienie uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego. Na postanowienie to P.P. wniosła zażalenie, w efekcie rozpoznania którego postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W motywach postanowienie Kolegium przedstawiło chronologicznie rozstrzygnięcia jakie w związku ze sprawą zasiłków stałych oraz związanych z nimi świadczeń w postaci opłacanych składek były w stosunku do P.P. wydawane (począwszy od decyzji przyznających świadczenia z [...] kwietnia 2012 r.). Następnie przytaczając treść art. 61 a § 1 k.p.a., jak też odwołując się do poglądów orzecznictwa wywodził, analogicznie jak organ pierwszej instancji, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w tym przepisie, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania administracyjnego, obejmują sytuację prowadzenia w tożsamej sprawie postępowania zainicjowanego innymi wnioskami. Taka zaś sytuacja zdaniem Kolegium zaistniała w niniejszej sprawie. Na postanowienie to P.P. wniosła skargę, żądają jego uchylenia. W motywach skargi (będącej jednocześnie skargą na szereg innych wymienionych w niej decyzji) nie zawarła zarzutów skierowanych bezpośrednio w odniesieniu do kwestionowanego postanowienia. Koncentrowała się natomiast na wykazaniu niewłaściwego, czy wręcz wyczerpującego w jej mniemaniu znamiona przestępstwa, sposobu działania w jej sprawach urzędników organów pierwszej i drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej jest odmowa wszczęcia z wniosku P.P. postępowania administracyjnego w sprawie przyznania począwszy od 1 kwietnia 2014 r. zasiłku stałego oraz związanego z nim świadczenia w formie opłacenia składek na ubezpieczenia zdrowotne, ze względu na prowadzone już w tym przedmiocie postępowania i wydanie w nich pierwszej instancji nieostatecznych decyzji. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przywołanego art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te wprawdzie nie zostały w ustawie skonkretyzowane, niemniej należy przyjąć, że obejmują ona takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do uruchomienie postępowania. Za taką przeszkodę o charakterze przedmiotowym zaś uznać należy sytuację, w której w tej samej sprawie administracyjnej postępowanie już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (por. wyrok SN z 9 września 2015 r. III UK 16/15 Lex nr 1814918). Taka natomiast sytuacja niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie. Okolicznością niesporną wszak jest, że przed przekazaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze podania P.P. z 12 listopada 2014 r., precyzującego żądanie zawarte w jej piśmie z 16 października 2014 r., dotyczące przyznania od 1 kwietnia 2014 r. zasiłku stałego oraz opłacania składek zdrowotnych organowi pierwszej instancji (co nastąpiło w dniu 8 grudnia 2014 r.), sprawa o przyznanie jej od ww. daty żądanych świadczeń (zainicjowana wcześniejszym wnioskiem) została już rozstrzygnięta decyzjami Prezydenta W. z [...] listopada 2014 r. i [...] grudnia 2014 r., do których wniesiono odwołanie, które do dnia podjęcia postanowienia nie zostały rozpoznane. Skoro zatem w tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawie toczy się już postępowania administracyjne, a nadto w postępowaniu tym wydane zostały nieostateczne decyzje rozstrzygające ją meriti, wszczęcie i prowadzenie w tym samym przedmiocie kolejnego postępowania było niedopuszczalne. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby wszak do sytuacji, w której po uzyskaniu waloru ostateczności przez pierwsze wydane w tej sprawie decyzje, kolejne wydane w niej decyzje merytoryczne obarczone byłyby kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., prowadzącą do ich nieważności od dnia wydania. W tym stanie rzeczy podjęcie przez Prezydenta W. w dniu [...] stycznia 2015 r. postanowienia o treści determinowanej dyspozycją normy prawnej zawartej w art. 61a § 1 k.p.a. (o odmowie wszczęcia postępowania) odpowiada prawu. W konsekwencji nie narusza także prawa utrzymujące je w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. To zaś prowadzić musi do oddalenia wniesionej na to postanowienie skargi jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 2 i 3 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490).