I SA/Wa 1027/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-25
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Niewykonanie zarządzenia sądu wzywającego do przedstawienia dodatkowych dokumentów, które są niezbędne do oceny sytuacji majątkowej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli istnieją obiektywne przesłanki do jego odmowy.Stan faktyczny
J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na postanowienie Wojewody o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a następnie odrzucił jego skargę kasacyjną. Wnioskodawca wskazał na miesięczny dochód w wysokości [...] EURO i posiadanie nieruchomości rolnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd wezwał J. L. do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających dochody, wydatki, tytuł prawny do lokalu i nieruchomości, jednak wnioskodawca nie wykonał tego zarządzenia w sposób kompletny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania J. L. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania J.L. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1027/09 oddalił skargę J. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], a następnie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1027/09 odrzucił wniesioną przez skarżącego skargę kasacyjną.
W następstwie wydanego wyroku i postanowienia skarżący nadesłał złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu tym wskazał, że mieszka w A. Uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] EURO. Kwota ta jego zdaniem nie wystarcza na opłacenie kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie i opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca ujawnił również, iż posiada nieruchomość rolną o pow. [...] m2. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką S. (rubryka 6 formularza).
Referendarz sądowy postanowieniem z 16 lutego 2010 r. odmówił przyznania J. L. prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie.
W dniu 25 lutego 2010 r. skarżący przesłał do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w którym zakwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia.
Zarządzeniem z 16 marca 2010 r. Sędzia Sprawozdawca wezwał J. L. do nadesłania – pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów to jest dokumentów potwierdzających dochód uzyskany przez skarżącego i jego córkę, wykazów i wyciągów z rachunków bankowych, miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, wyjaśnienia czy dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu w miejscu zamieszkania, którego adres podaje we wniosku, do wyjaśnienia, gdzie położona jest nieruchomość [...], którą wnioskodawca wymienia w formularzu urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jakim tytułem prawnym skarżący dysponuje do przedmiotowej nieruchomości oraz czy uzyskuje z niej dochód i w jakiej wysokości oraz w jaki sposób jest ona wykorzystywana.
W odpowiedzi na wezwanie J. L. złożył w Sądzie pismo (k- 71) w którym wyjaśnił, że nie może przedłożyć miesięcznych dochodów z A. Dodał również, że płaci podatek za nieruchomość rolną przy ul. [...] oraz za nieruchomość przy ul. [...]. Nie uzyskuje żadnych korzyści finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że J. L. nie wykazał, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Niezależnie od istnienia obiektywnych przesłanek do odmowy jakimi są uzyskiwanie przez skarżącego co miesiąc dochodu w wysokości [...] euro jak również okoliczność, iż ma on zapewnione potrzeby bytowe J. L. wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów – w celu wyjaśnienia rozbieżności - nie wykonał zarządzenia Sądu z dnia [...] marca 2010 r., co uniemożliwiło dokonanie przez Sąd rzeczywistej oceny jego sytuacji majątkowej. W szczególności nie można uznać za wykonanie przedmiotowego zarządzenia złożenie przez J. L. wyjaśnień w sposób w jaki uczynił to w nadesłanym do Sądu piśmie z k- 71.
W świetle powołanych wyżej przepisów i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych nie można zatem uznać, że skarżący spełnia przesłanki o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło