I SA/Wa 1028/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K., G. B. i H. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie ze skargi K. K., G. B. i H.K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1028/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał H. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, zaś odmówił jej przyznania tego prawa w zakresie obejmującym zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych innych niż należny wpis, referendarz podniósł, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle trudna, że uniemożliwia jej ich poniesienie. Źródłem dochodu rodziny skarżącej jest kwota ok. [...] złotych. Rodzina ma także zapewnione potrzeby bytowe. Nie można zatem uznać, że pozostaje ona w ubóstwie. Orzekający wskazał przy tym na przyznane skarżącej (kwestionowaną decyzją) odszkodowanie w kwocie [...] złotych. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K., G. B. i H. K. Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2010 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 9 stycznia 2011 r. H. K. ponownie wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwoma studiującymi synami. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. [...] m2 oraz posiada niewielką nieruchomość rolną ([...] ha). Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej w kwocie [...] złotych brutto ([...] złotych netto) oraz wynagrodzenie za pracę jej męża w kwocie [...] złotych brutto ([...] złotych netto). Skarżąca podniosła, iż z kwoty tej poza bieżącymi wydatkami (na wyżywienie, opłaty, wykup lekarstw, zakup opału na zimę) pokryć musi również koszty wynajęcia mieszkania w K. dla studiujących synów. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że obecnie złożony wniosek H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym złożonym przez nią w tym przedmiocie wnioskiem. Uprzednio postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2010 r. przyznano skarżącej to prawo w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu, odmawiając jednocześnie zwolnienia jej z innych kosztów sądowych. Od postanowienia tego strona nie wniosła sprzeciwu. Stosownie zaś do treści z art. 256 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli od postanowienia referendarza nie został wniesiony sprzeciw, postanowienie to ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. W myśl art. 165 powołanej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W tym stanie rzeczy rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano, czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna strony w stosunku do sytuacji uprzednio przez nią przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w szerszym niż poprzednio zakresie. H. K. wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tej materii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany zajętego już w tym przedmiocie stanowiska, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa. W ocenie referendarza, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej, tj. nie wykazała, że uległa ona znacznemu pogorszeniu. Uzasadnienie wniosku jak i dane dotyczące dochodów skarżącej nie uległy zmianie in minus w stosunku do danych, w oparciu o które referendarz sądowy podjął w dniu 13 lipca 2010 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym inne niż wpis koszty sądowe. Skoro zaś okoliczności powołane przez skarżącą były już przedmiotem oceny referendarza, wyrażonej w postanowieniu mającym skutki prawomocnego orzeczenia sądu, to brak jest przesłanek do zmiany uprzednio zajętego w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania, z uwagi na uiszczenie należnej w sprawie opłaty kancelaryjnej, przez zobowiązanego z nią solidarnie innego współskarżącego, nie jest ona zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek opłat. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca wraz mężem nadal posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury oraz wynagrodzenia za pracę, a łączna wysokość tych dochodów nie uległa obniżeniu i nadal wynosi [...] złotych brutto ([...] złotych netto). Również po stronie przywoływanych wydatków nie pojawiły się żadne nowe istotne obciążenia mogące mieć wpływ na dokonanie odmiennej oceny jej sytuacji ekonomicznej, niż ocena dokonana w dniu 13 lipca 2010 r. Zarówno w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i niniejszym wniosku skarżąca wskazywała na wydatki związane z bieżącymi wydatkami oraz konieczność utrzymania studiujących synów. Nadal więc aktualna pozostaje ocena sytuacji ekonomicznej strony, w kontekście możliwości ponoszenia przez nią innych niż wpis kosztów postępowania sądowego, przedstawiona w prawomocnym postanowieniu z 13 lipca 2010 r. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.