I SA/Wa 1029/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-20

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Przemysław Żmich, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski, przyznawane na podstawie ustawy z 2005 r., może być ograniczone do 20% wartości nieruchomości, nawet jeśli pierwotny wniosek złożono w 1992 r. i czy takie ograniczenie narusza zasady konstytucyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski, przyznawane na podstawie ustawy z 2005 r., może być ograniczone do 20% wartości nieruchomości, nawet jeśli pierwotny wniosek złożono wcześniej. Ograniczenie to nie narusza konstytucyjnych zasad równości i ochrony własności, ponieważ wynika z możliwości państwa i jest proporcjonalne do celu, jakim jest złagodzenie skutków utraty mienia, a nie pełne odszkodowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody potwierdzającą prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski. M.G. wniosła o przyznanie rekompensaty w 1992 r., jednak postępowanie zostało zakończone na podstawie ustawy z 2005 r., co skutkowało przyznaniem rekompensaty w wysokości 20% wartości nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie Konstytucji, w tym prawa do własności i zasady równości, a także niepublikowanie umów republikańskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania M.G., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] potwierdzającą M.G. i J.S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem 7 listopada 1990 r. J.S. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w B. z wnioskiem o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia 25 listopada 1992 r. M.G. zwróciła się do Urzędu Rejonowego w K. z wnioskiem o przyznanie zadośćuczynienia za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1990 r., sygn. akt I [...] wynika, iż spadek po S.K. zmarłym w dniu [...] września 1975 r. w B. ostatnio stale tam zamieszkałym nabyły: żona S.K. oraz córka J.S. po 1/2 części każda z nich. Spadek po S.K. zmarłej w dniu [...] lipca 1979 r. w B. ostatnio stale tam zamieszkałej nabyła córka J.S. w całości. Z wyroku Sądu Rejonowego B. z dnia [...] stycznia 1991 r., sygn. akt [...] wynika, iż S.K. i S.K. w związku z działaniami wojennymi rozpoczętymi w 1939 r. pozostawili na terenie nie wchodzącym obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomość rolną położoną w miejscowości P. w byłym powiecie D. (byłe województwo [...]) o powierzchni [...] ha obejmującą: [...], [...] ha działki siedliskowej zabudowanej: 1. domem mieszkalnym [...], 2. pomieszczeniem gospodarczym przybudowanym do budynku mieszkalnego, drewnianym krytym dachem z dachówki o powierzchni [...] m2, 3. wolnostojącą drewutnią drewnianą, o powierzchni [...] m2, 4. wolnostojącą ubikacją drewnianą, 5. ogrodzeniem z siatki drucianej, obejmującym całą powierzchnię działki siedliskowej, 6. sadem owocowym z nasadzeniem [...] letnich drzew owocowych w tym około [...]. Z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 1993 r., sygn. akt [...] wynika, iż rozstrzygnięciem tym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1990 r., sygn. akt [...] poprzez stwierdzenie, iż spadek po S.K. zmarłym w dniu [...] września 1975 r. w B. ostatnio stale tam zamieszkałym nabyły: żona S.K. oraz córki M.G. i J.S. po 1/3 każda z nich. Spadek po S.K. zmarłej w dniu [...] lipca 1979 r. w B. ostatnio stale tam zamieszkałej nabyły córki M.G. i J.S. po 1/2 części każda z nich. W dniu [...] lipca 2005 r. J.S. i w dniu [...] września 2005 r. M.G. złożyły do Wojewody [...] ponowne wnioski o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu [...] stycznia 2010 r. Wojewoda [...] wydał na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" postanowienie o spełnieniu wymagań do otrzymania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego M.Z. wartość pozostawionej nieruchomości wynosiła [...] zł. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 5, art. 6, art. 8 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ustawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] potwierdził na rzecz M.G. i J.S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w P., dawne województwo [...], obecnie [...]. Od powyższej decyzji odwołanie w terminie do Ministra Skarbu Państwa wniosła M.G.. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w swym odwołaniu M.G. stwierdziła, iż wniosek o rekompensatę został złożony w dniu [...] listopada 1992 r., a nie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał Wojewoda [...] w dniu [...] września 2005 r., w związku z czym jej zdaniem przyznana rekompensata jest znacznie niższa od tej jaką dostałaby na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia pierwotnego wniosku. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż aktualnie kwestie roszczeń zabużańskich reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, która weszła w życie w dniu 7 października 2005 r. Stosownie do art. 27 tej ustawy postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. W związku z tym, że postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] listopada 1992 r. nie zostało zakończone, Wojewoda [...] prawidłowo i w zgodzie ze stanem faktycznym i prawnym prowadził je w dalszym ciągu na podstawie przepisów ustawy. Skarżąca jako formę realizacji prawa do rekompensaty wybrała świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20 % wartości pozostawionych nieruchomości. Zgodnie z dostarczonym przez strony operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego M.Z. wartość pozostawionej nieruchomości wynosiła [...] zł. Wartość nieruchomości zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] wynosiła [...] zł, z czego 20% tej sumy wynosi [...] zł. Z uwagi na to, że skarżąca jest jedną z dwóch osób uprawnionych do rekompensaty przypadający jej udział wnosi ½ tej kwoty, tj. [...] zł. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie Wojewoda [...] prawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy. Minister zaznaczył, że wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że wniosek został złożony w dniu [...] września 2005 r. pozostało bez wpływu na wysokość rekompensaty przyznanej M.G.. Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] M.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazała, że tzw. umowy republikańskie nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Zaniechanie to uniemożliwiło skarżącej dochodzenie roszczeń za bezprawne pozbawienie nieruchomości przez co doszło do naruszenia art. 77 Konstytucji. W przepisie art. 21 Konstytucji wskazano, że państwo polskie chroni własność, a skarżącą pozbawiono tej własności. Skarżąca wskazała, że 20 lat temu złożyła wniosek o naprawienie szkód. Jej zdaniem, z naruszeniem art. 32 Konstytucji, uznając skarżącą za obywatela drugiej kategorii, nie rozpatrzono wniosku. Nowa ustawa w bardzo niewielkiej części naprawia szkody. Zachowanie władz rażąco narusza Konstytucję. W skardze M.G. wniosła o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. J.S. wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, że odwołanie M.G. nie zawiera żadnych nowych argumentów merytorycznych, żadnych nowych faktów i okoliczności nieznanych wcześniej w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że M.G. przedłożyła dowody wynikające z art. 6 ustawy, świadczące o tym że spełniła wymogi wynikające z art. 2, art. 3 ust. 2 ustawy, uprawniające do przyznania prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez S.K. i S.K. w miejscowości P., województwo [...]. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że podstawę do wydania decyzji o potwierdzeniu prawa do rekompensaty stanowił operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] lutego 2010 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M.Z.. Walor dowodowy przedłożonego operatu szacunkowego nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu, opinia o wartości nieruchomości określająca wartość rynkową gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego w miejscowości P. dla potrzeb realizacji prawa do rekompensaty na kwotę [...] zł została wydana z uwzględnieniem zasad wyceny określonych w przepisach art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy oraz § 48 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Mając na uwadze przepis art. 8 ust. 2 ustawy, Wojewoda [...] zwaloryzował wartość nieruchomości na dzień wydania decyzji ([...] czerwca 2010 r.), co dało wartość [...] zł. Wobec tego, że M.G. w piśmie z dnia 19 maja 2010 r. wskazała, że wniosła o przyznanie prawa do rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego, Wojewoda [...], stosując przepis art. 13 ust. 2 ustawy, przyznał uprawnionym rekompensatę w wysokości 20 % wartości nieruchomości pozostawionej, tj. [...] zł, co stosownie do przypadającego skarżącej udziału spadkowego, uprawniało M.G. do otrzymania rekompensaty w kwocie [...] zł. Decyzja Wojewody [...] zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tj. wskazanie osób, którym potwierdza się prawo do rekompensaty, zwaloryzowanej na dzień wydania tej decyzji wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wysokości rekompensaty określonej zgodnie z art. 13, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że Państwo Polskie zobowiązało się w tzw. układach republikańskich z 1944 r. do zapłaty ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt 33/02, umowy międzynarodowe - tzw. umowy republikańskie stworzyły szczególnego rodzaju zobowiązanie państwa do uregulowania w prawie wewnętrznym kwestii rozliczeń z osobami, które utraciły mienie w związku ze zmianą granic Polski po II wojnie światowej. Odnosiło się to do obowiązującego w dacie złożenia wniosku przez M.G. (1992 r.) tzw. prawa zaliczenia umożliwiającego zaliczenie wartości mienia utraconego przez obywateli Polski pozostawionego poza jej obecnym terytorium na poczet ceny kupna nieruchomości lub opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Przepis art. 81 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości odwoływał się w tym zakresie do osób uprawnionych do ekwiwalentu za pozostawione mienie i ich praw wynikających z powyższych umów międzynarodowych. Powoływany przez skarżącą układ z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego, a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad nie mógł być bezpośrednim źródłem praw dla repatriantów powracających do Polski z terenu Ukrainy, co zostało potwierdzone zarówno przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/04, jak i w stosownych orzeczeniach Sądu Najwyższego (np. wyrok z dnia z 6 października 2004 r., sygn. akt I CK 447/03.). Wobec tego kwestia publikacji tzw. umów republikańskich w Dzienniku Urzędowym nie stała na przeszkodzie w ubieganiu się skarżącej o prawo do zaliczenia lub później o prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. Nie można uznać, że w niniejszej sprawie organy działały z naruszeniem przepisów art. 77 Konstytucji RP. Przedmiotem postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie jest ustalenie niezgodnego z prawem działania władzy publicznej, ustalenie wystąpienia szkody, jej rodzaju i rozmiaru, czy też istnienia związku przyczynowego pomiędzy bezprawnym działaniem władzy, a wyrządzoną szkodą. Wobec tego przepis art. 77 Konstytucji RP nie miał w niniejszej sprawie zastosowania. Jeżeli chodzi o rozpatrywanie wniosku z 1992 r. wedle przepisów ustawy z 2005 r. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Tak też w postępowaniu administracyjnym stanowi art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Działanie na podstawie przepisów prawa, to działanie w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP), które obowiązują w dniu wydania decyzji. Od reguły oparcia rozstrzygnięcia o przepis prawa powszechnie obowiązującego w dniu wydania decyzji dopuszczalne jest odstępstwo, gdy przepisy przejściowe tak stanowią, a zatem gdy określają, że stosuje się np. przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania, czy przepisy dotychczasowe, gdy sprawa nie została ostatecznie zakończona w postępowaniu administracyjnym. Analizując regulacje dotyczące tzw. mienia zabużańskiego" nie można pominąć tego, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), uchylając ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, takich wyjątków od reguły stosowania przepisu prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji nie wprowadziła. Przeciwnie w art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie przewidziano, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed wejściem w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Taką samą regułę ustanowiła ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39), stanowiąc w art. 15, że postępowanie w sprawach potwierdzenia praw do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Podobną zasadę przyjęła też ustawa z 2005 r., która w art. 27 przewidujea, że postępowanie w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Z powyższych względów, wbrew odmiennym twierdzeniom strony skarżącej, w niniejszej sprawie nie było możliwe zastosowanie nieobowiązujących przepisów dotyczących tzw. prawa zaliczenia. Przepisy art. 81 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego nie obowiązywały w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Wobec tego przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Wojewoda [...] prawidłowo wydał decyzję w oparciu o ustawę z 2005 r. Jeżeli chodzi o podnoszoną niekonstytucyjność przepisu art. 27 ustawy Sąd zauważa, że istniejące w dniu złożenia wniosku przez M.G. (1992 r.) prawo zaliczenia, przewidujące możliwość zaliczenia wartości mienia utraconego przez obywateli polskich pozostawionego poza jej obecnym terytorium na poczet ceny kupna nieruchomości lub opłat z tytułu użytkowania wieczystego (obecnie prawo do rekompensaty), stanowi swoisty surogat utraconego prawa własności, nie będąc jedynie ekspektatywą prawa do rekompensaty, ale uznanym w porządku prawnym Rzeczypospolitej prawem majątkowym o charakterze publicznoprawnym. Prawo to korzysta z gwarantowanej konstytucyjnie ochrony praw majątkowych - art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt K 33/02, OTK-A 2002/7/97). Nie oznacza to jednak, że prawo to nie mogło być ograniczone. W wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/04 (OTK-A 2004/11/117) Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że uznaje za dopuszczalną możliwość ustawowego ograniczenia publicznych praw majątkowych obywateli m. in. ze względu na interes publiczny i wskazaną przez Prokuratora Generalnego barierę zdolności realizacyjnych państwa, będącego "dobrem wspólnym" (art. 1 Konstytucji), oraz z uwagi na podnoszony w piśmie Prezesa Rady Ministrów (w sprawie skutków finansowych orzeczenia TK) wzgląd na zdolność państwa do wywiązania się z jego podstawowych powinności. Trybunał dostrzegł też potrzebę dynamicznego ujmowania powinności kompensacyjnych w miarę upływu czasu (w związku z dominacją w nich elementu "pomocy dla obywateli przesiedlonych"), jak również dużej ostrożności w stosowaniu aktualnych instrumentów ochrony praw (majątkowych) do sytuacji cechujących się odmiennymi uwarunkowaniami historycznymi i wrażliwością na przestrzeganie praw osób fizycznych. Trybunał Konstytucyjny nie wyłączył więc możliwości "miarkowania" kompensacji stosownie do realnych możliwości majątkowych państwa podyktowanych potrzebami jego bezpieczeństwa, interesem publicznym i (bądź) ochroną innych wartości konstytucyjnych (w tym praw innych osób), a za niekonstytucyjne uznał jedynie arbitralne ograniczenia kwotowe (do 50 tys. zł) w prawie do rekompensaty (zaliczenia), zawarte w zakwestionowanym art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. [...] w sprawie W. i inni v. Polska stwierdził, iż "zważywszy na znaczenie różnych społecznych, prawnych i gospodarczych względów, które władze musiały uwzględnić przy rozstrzyganiu o roszczeniach zabużan, należy uznać, iż Państwo miało do czynienia z wyjątkowo trudną sytuacją obejmującą dokonanie wyboru co do tego, z jakich finansowych i moralnych zobowiązań Państwo mogło się wywiązać w stosunku do osób, które doznały w przeszłości szkody. Wybór dokonany przez organy władzy krajowej, w szczególności decyzja o ustanowieniu odgórnego ograniczenia wysokości rekompensaty do 20%, nie wydaje się nierozsądna lub nieproporcjonalna, zważywszy na szeroki margines uznania dostępny władzom krajowym, jak i na okoliczność, iż celem przedmiotowej rekompensaty nie było zapewnienie naprawienia konkretnego wywłaszczenia, lecz złagodzenie skutków odebrania mienia, za które państwo polskie nie było odpowiedzialne". Zdaniem Sądu, przepisy ustawy zapewniają skarżącej ochronę jej prawa majątkowego jakim jest prawo do rekompensaty i skuteczną realizację tego prawa. Zważywszy na możliwości budżetu państwa, nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność ograniczenia przez ustawodawcę ochrony prawnej udzielanej obywatelom w realizacji prawa do rekompensaty. Tylko taka ochrona prawna może być uznana za ochronę realną. Nie sposób zatem zarzucić organom naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji RP tylko z tego powodu, że prawo do rekompensaty jest przyznawane w wysokości 20 % wartości nieruchomości pozostawionych, a nie w wysokości równej wartości nieruchomości. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 32 Konstytucji RP. Nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie naruszona została zasada równości lub zakaz dyskryminacji. Z konstytucyjnej zasady równości lub zakazu dyskryminacji wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Sąd zauważa, że na gruncie przepisu art. 27 ustawy wszystkie podmioty, których wnioski o przyznanie prawa do rekompensaty nie zostały załatwione do dnia wejścia w życie ustawy, a które wybrały formę pieniężną wypłaty rekompensaty (wspólna cecha istotna dla tej kategorii osób) znajdują się w takiej samej sytuacji prawnej. Osoby takie mogą bowiem uzyskać prawo do rekompensaty w wysokości 20% wartości pozostawionej nieruchomości. Wobec tego ta grupa podmiotów jest traktowana przez ustawodawcę w ten sam sposób skutkiem czego nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie przyznano prawo do rekompensaty z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP. Sąd zwraca uwagę, że skarżąca w okresie od 1992 r. nie była pozbawiona instrumentów prawnych w zakresie domagania się od organu wydania decyzji w rozsądnym terminie. Skarżąca mogła już wówczas złożyć skargę na bezczynność organu i domagać się od organu wydania stosownej decyzji, jeżeli uważała że organ za długo rozpatruje jej sprawę. Takie prawo dawał skarżącej przepis art. 216 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.). Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło