I SA/Wa 103/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 103/04 Uzasadnienie Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2, art. 157 § 1 i art.158 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...], orzekającej o oddaniu Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" w O. w użytkowanie wieczyste nieruchomość o łącznej powierzchni [...] ha w części dotyczącej działek nr [...] i [...], odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Wojewoda [...] w swojej decyzji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 1993 r. wydana została przez niewłaściwy organ, skoro Prezydent Miasta C. działał na podstawie porozumienia zawartego w dniu [...] listopada 1990 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w C. i Zarządem Miasta C. dot. powierzenia Zarządowi Miasta C. prowadzenia spraw należących do kompetencji administracji rządowej. Ponadto stwierdzono, że ww. decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem spełnione były przesłanki określone w art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości do oddania gruntu w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]". Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], działając w trybie odwoławczym, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1993 r. i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 1993 r. w części dot. działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej poprzedzone musi być wyjaśnieniem kwestii formalnych, dotyczących podmiotowych i przedmiotowych podstaw do wszczęcia takiego postępowania a wszczęcia postępowania w takiej sprawie może się skutecznie domagać strona. Zatem stosownie do przepisu art. 28 kpa tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. Wniosek J. C. dotyczy decyzji o przekazaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, w części dot. działki [...] i [...] a postępowanie w sprawie zwrotu ww. działek, zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu tych działek. Legalność powyższej decyzji poddana została ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 7 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1443/99 oddalił skargę, wskazując że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skoro skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do spornych działek i nie przysługuje jej też roszczenie o przywrócenie praw odjętych przez wywłaszczenie, to nie ma interesu prawnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...] " w O. w użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] a jedynie interes faktyczny. J. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., zarzucając naruszenie prawa przez swobodną wykładnię stosowania art. 157 § 2 kpa w związku z art. 28 kpa, gdyż w chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 1993 r., jako spadkobierczyni byłej właścicielki przysługiwało jej roszczenie o zwrot przedmiotowych działek. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nadzoru przed wszczęciem postępowania ma obowiązek sprawdzenia, czy wniosek złożył podmiot uprawniony do działania w sprawie w charakterze strony. Atrybut strony ma przede wszystkim podmiot będący stroną postępowania zwykłego, w którym doszło do wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek. Bezsporną w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, wynikająca z akt sprawy, że J. C. w dniu [...] listopada 1991 r. wystąpiła z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych, a niezagospodarowanych części działek nr [...] i [...] (dawna działka nr [...]). W trakcie trwającego postępowania o zwrot przedmiotowych działek Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. w trybie art. 80 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oddał PP [...] w O. w użytkowanie wieczyste nieruchomość, o której zwrot wystąpiła J. C. Organ wiedząc, że następcy prawni byłej właścicielki ubiegają się o zwrot nieruchomości winien był zawiesić postępowanie administracyjne dotyczące przekazania tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości, gdyż żądania byłych właścicieli, bądź ich spadkobierców, mają pierwszeństwo. Wobec tego, iż w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej toczyło się postępowanie o zwrot powyższej nieruchomości, zostały naruszone prawa osób trzecich. Organ nadzoru tych okoliczności nie wziął pod uwagę. Z powyższych względów Sąd uchylił obie decyzje a organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1993 r. oceni czy wskazane wyżej naruszenie przepisów kpa przy wydawaniu kontrolowanej decyzji stanowi wadę określoną w art. 156 § 1 kpa uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.