I SA/Wa 1030/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Izabela Ostrowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2013 r. nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w N. z [...] maja 1979 r. nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha, położonej w N., stanowiącej byłą własność M.P.. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z [...] maja 1979 r. wystąpiła M.M. – następczyni prawna byłej właścicielki M.P.. Organ nadzoru ustalił, że decyzja z [...] maja 1979 r. została wydana na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32, poz. 140). Stosownie do ust. 1 tego przepisu jeżeli właściciel gospodarstwa rolnego nie spełniał warunków do uzyskania emerytalnych lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na jego wniosek w całości lub w części przejęte odpłatnie przez Państwo. Z aktu własności ziemi z [...] kwietnia 1979 r. nr [...] wynika, że właścicielką przedmiotowego gospodarstwa rolnego była M.P.. Z wnioskiem o przejęcie działki nr [...] wystąpiła natomiast W.P., która nie posiadała żadnego tytułu prawnego do tego gospodarstwa. Tym samym decyzja z [...] maja 1979 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. Powinna zatem być wyeliminowana z obrotu prawnego. Skutkowało to stwierdzeniem nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie organ nadzoru uznał, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi M.M. zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez niezastosowanie tego przepisu, przejawiające się w nieuwzględnieniu przez organ procesowy faktu, że decyzja Naczelnika Gminiy w N. z dnia [...] maja 1979 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Adminsitracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organ nadzoru zgodnie z prawem stwierdził w zaskarżonej decyzji, że kontrolowana decyzja Naczelnika Gminy w N. z [...] maja 1979 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U.Nr 32, poz. 140) ponieważ objęte tą decyzją gospodarstwo rolne nie stanowiło własności W.P., na wniosek której gospodarstwo to zostało przejęte przez Państwo. Ze znajdujących się w materiale dowodowym aktów własności ziemi wynika natomiast, że przejęte gospodarstwo stanowiło własność M.P.. Spełniona więc została przesłanka nieważności tej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje. Wystąpienie tej przesłanki uzasadnia stwierdzenie niewazności decyzji gdyż jednocześnie organ nie stwierdził wystąpienia negatywnej przesłanki, określonej w art. 156 § 2 kpa, jaką są nieodwracalne skutki prawne wadliwej decyzji. Natomiast skarżąca utrzymuje, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, co jej zdaniem, powinno skutkować decyzją stwierdzającą wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa. Należy podzielić, w tym zakresie, stanowisko organu nadzoru, co czyni niezasadnym zarzut skargi naruszenia art. 156 § 2 kpa. Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności na uchwałę siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 28.05.1992 r. sygn. akt III AZP 4/92, uchwałę składu siedmiu Sędziów NSA z 16.12.1996 r. sygn. akt OPS 7/96, uchwałę składu pięciu Sędziów NSA z 9.11.1998 r. sygn. akt OPK 4/98, uchwałę siedmiu Sędziów NSA z 20.03.2000 r. sygn. akt OPS 14/99, Sąd w niniejszej sprawie przyjął, że nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa to takie, których organ administracji nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Przy czym należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. Skutki prawne wywołane przez poźniejszą decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła wcześniejsza decyzja, nie mogą być utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję. W rozpoznawanej sprawie, po przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości rolnej, kontrolowaną decyzją z [...] maja 1979 r. Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 2006 r. nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000 r. przez Gminę N. tej nieruchomości. Następnie przedmiotowa nieruchomość została sprzedana przez Gminę N. spółce "M. sp. z o.o." aktem notarialnym [...]. Zaś ta spółka sprzedała nieruchomość N. sp. z o.o. aktem notarialnym [...]. Wynika z tej sytuacji faktycznej, że kontrolowana decyzja z [...] maja 1979 r. wywołała ten skutek, że objęta nią nieruchomość stała się własnościa Państwa co z kolei skutkowało jej skomunalizowaniem. Tak więc skutkiem prawnym decyzji z [...] maja 1979 r. jest decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] czerwca 2006 r. Natomiast późniejsza sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nie jest skutkiem prawnym decyzji z [...] maja 1979 r. lecz późniejszej decyzji wydanej w postępowaniu komunalizacyjnym. Tym samym decyzja Naczelnika Gminy w N. z [...] maja 1979 r., wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.