I SA/Wa 1031/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-08

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Jolanta Zdanowicz, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie dowodu (opinii Instytutu Medycyny Pracy) w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, jeśli przepisy rozporządzenia ograniczają możliwość ponownego badania przez jednostkę II stopnia tylko do pracownika?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może oprzeć swojej decyzji na dowodzie przeprowadzonym pozaprocesowo, w szczególności na opinii jednostki orzeczniczej II stopnia, jeśli przepisy rozporządzenia ograniczają prawo do wnioskowania o takie badanie wyłącznie do pracownika. W przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania organu I instancji, organ odwoławczy powinien uchylić wadliwą decyzję i zlecić dokonanie dodatkowych czynności, a nie przeprowadzać dowód pozaprocesowo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej. Pracodawca kwestionował związek choroby z pracą w jego zakładzie, wskazując na poprzedniego pracodawcę. Organ odwoławczy, w celu wyjaśnienia sprawy, zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o opinię, która potwierdziła chorobę zawodową i wskazała na okres zatrudnienia u skarżącego jako czas narażenia. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy, przeprowadzając dowód pozaprocesowo i nie wyjaśniając wszystkich okoliczności zatrudnienia pracownika.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Marta Laskowska (spr.) Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. w W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] o stwierdzeniu u S. J. choroby zawodowej: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., dnia [...] września 2004 r. Nr [...] wydał decyzję o stwierdzeniu u S. J. choroby zawodowej: [...]. Decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w L., Poradnia Chorób Zawodowych. Od w/w decyzji odwołał się pracodawca S. J. M. Sp. z o.o. w W. W odwołaniu w/w zakład stwierdził, że S. J. w swojej pracy zawodowej nie miał bezpośredniego kontaktu z gumą, która w autobusie występuje w postaci gotowych wyrobów, ani też z innymi środkami chemicznymi. W odwołaniu podniesiono również, że wszystkie okoliczności wskazują na poprzednie miejsce pracy, a więc na Gminną Spółdzielnię [...] w M., ze względu na kontakt z substancjami i środkami chemicznymi. Odwołujący uważa, że ta okoliczność powoduje, iż niezbędne było wystąpienie do producentów środków wymienionych w orzeczeniu lekarskim o uzupełnienie składu chemicznego w celu uzupełnienia oceny. Ponadto M. Sp. z o.o. w W. stwierdził brak danych o konsultacjach lekarza orzekającego z lekarzem medycyny pracy sprawującym opiekę nad pracownikami M. w W. Wobec powyższych zarzutów odwołującego się - przed wydaniem decyzji - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. jako jednostki orzeczniczej II stopnia o wydanie opinii, w którym z zakładów pracy mogło dojść do zachorowania. W okresie od 03.01.-14.01.2005 r. S. J. był hospitalizowany w K., gdzie został poddany badaniom. Wykonane w trakcie pobytu pacjenta w w/w klinice testy naskórkowe z szerokim zestawem alergenów wskazują na uczulenie na [...]. W dniu [...] stycznia 2005 r. Instytut Medycyny Pracy Klinika Chorób zawodowych wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: alergiczne zawodowe kontaktowe zapalenie skóry rąk. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że badany był zatrudniony od 1996 r. w M. Sp. z o.o. w W., gdzie miał styczność z wyrobami gumowymi, a uczulenie na składowe gumy rozpoznano w 1997 r. , czyli w okresie zatrudnienia w w/w zakładzie. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że za powstanie choroby zawodowej odpowiedzialny jest poprzedni pracodawca tj. Gminna Spółdzielnia [...] w M., ze względu na kontakt z substancjami i środkami chemicznymi organ stwierdził, że organa inspekcji sanitarnej nie negują narażenia na merkaptobenzotiazol w w/w spółdzielni i jego wpływu na powstanie rozpoznanej choroby zawodowej. Organ wyjaśnił, że nie uznał za celowe zwrócenie się do producentów różnych gumowych elementów występujących w pojazdach autobusowych o podanie składu chemicznego wyrobów gumowych, ponieważ merkaptobenzotiazol jest powszechnie stosowanym przyspieszaczem procesu wulkanizacji gumy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego barku danych o konsultacjach lekarza orzekającego lekarzem medycyny pracy sprawującym opiekę nad pracownikami M. Sp. z o.o. w W. organ wymienił szczegółowo wszystkie badania lekarskie, które w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone. Od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły M. Sp. z o.o. w W. podnosząc, że decyzja wydana została z naruszeniem zasad określonych w art.7, art.77 § 1 kpa w oparciu o nieprawidłową analizę dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego organ wydający decyzję w sposób wybiórczy dokonał analizy zatrudnienia S. J. pod względem oceny narażenia zawodowego w GS [...] w M., jako że pominął całkowicie fakt, że to właśnie u tego pracodawcy ( w latach 1982-1991) S. J. wykonywać musiał zarówno prace związane z bieżącą konserwacją powierzonego sprzętu, jak i zastępcze w przypadku awarii samochodu. Zdaniem skarżącego wynika to wprost z treści orzeczenia lekarskiego nr [...]. Natomiast takie prace nie były wykonywane w M. Sp. z o.o. w W. bowiem jako kierowca autobusu nie miał bezpośredniego kontaktu z elementami gumowymi oraz płynami eksploatacyjnymi. W skardze podniesiono również okoliczność nie wyjaśnienia jakiego rodzaju praca wykonywana była przez S. J. w latach 1991-1996. Do skargi dołączono internetowe opracowanie prof. E. R. dotyczące charakterystyki merkaptobenzotiazolu. Skarżący domaga się w swojej skardze: uchylenia zaskarżonej decyzji, zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej z Pracowni [...] w W., dotyczącej wykonania testów naskórkowych w St. J., jak również powołanie biegłego lekarza alergologa na okoliczność stwierdzenia czy praca w M. Sp. z o.o. w W. była wyłączną przyczyną ujawnienia choroby zawodowej u S. J. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Rozpatrując wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uprawniony do kontroli legalności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2005 r. oraz utrzymana w mocy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2004 r. naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisu § 7 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U.Nr 132, poz.1115). Zgodnie z treścią § 7 ust 1 w/w rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o ponowne badanie składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia, zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie. Nie ulega więc żadnej wątpliwości, że krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia ogranicza się jedynie do pracownika. Rozporządzenie nie daje takiego uprawnienia innych podmiotom. W niniejszej sprawie na skutek odwołania się skarżącego od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. organ odwoławczy tj. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy [...] w Ł. jako jednostki orzeczniczej II stopnia o wydanie opinii, w którym z zakładów pracy zatrudniających S. J. mogło dojść do zachorowania. Należy uznać, że przeprowadzenie takiego dowodu w sprawie, nastąpiło z naruszeniem § 7 w/w rozporządzenia oraz norm procesowych. Przepis art.136 kpa stwarza przecież możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy, jednakże nie w sposób, w jaki uczynił to Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., opierając swoją decyzję na dowodzie przeprowadzonym pozaprocesowo. Przepis § 7 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U.Nr 132, poz.1115) daje to uprawnienie tylko pracownikowi ale nie wyłącza stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o dowodach (art.75-88) i nie ogranicza kompetencji organu odwoławczego określonych w art.136 kpa (por. wyrok SN z 26.11.1996 r., III RN 32/96). Nie może to jednak odnosić się do przeprowadzenia dowodu, jakim jest opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Skoro Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. uznał, że organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania to winien uchylić wadliwą decyzję i zlecić dokonanie dodatkowych czynności. Uchylając decyzję organu I instancji Sąd miał uwadze treść przepisu § 6 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., z którego wynika, że lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. całkowicie pominął fakt zatrudnienia S. J. u prywatnego przedsiębiorcy w latach 1991-1996 oraz nie dokonał oceny narażenia zawodowego. Fakt takiego zatrudnienia potwierdził S. J. w protokole przesłuchania strony z dnia 13 lutego 2004 r. Stwierdzić należy, że tryb postępowania w niniejszej sprawie nie był zgodny (w części dotyczącej zatrudnienia u prywatnego przedsiębiorcy w latach 1991-1996, a więc w okresie bezpośrednio poprzedzającym zatrudnienie w M. sp. z o.o. w W.) z trybem określonym w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia, które nakazuje zebranie dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej pracownika oraz dokonanie oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych. W powyższej sytuacji uznanie, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji naruszało omówione wcześniej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., a także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia te spowodowały, że decyzje obu instancji uznane być musiały za przedwczesne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło