I SA/Wa 1032/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-11
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Krystyna Kleiber, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała w sposób udokumentowany swojego następstwa prawnego po pierwotnych właścicielach nieruchomości, ma interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, ponieważ nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej następstwo prawne po pierwotnych właścicielach. Brak ciągłości w wywodzeniu praw spadkowych uniemożliwia uznanie jej za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., co skutkuje brakiem podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego.Stan faktyczny
Skarżąca E. T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1956 r. oraz decyzji przyznającej odszkodowanie. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego przymiotu strony, tj. interesu prawnego. Skarżąca twierdziła, że była właścicielką nieruchomości w dacie orzekania. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie WSA Krystyna Kleiber, WSA Monika Nowicka (spr.), , Protokolant Lucyna Picho, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę
I SA/Wa 1032/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w G., oznaczonej jako parcela nr [...], ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Powiatowy w G. tom [...], wykaz [...], określonej w decyzji jako współwłasność F., A. i M. F. oraz orzeczenia nr [...] z dnia
[...] marca 1956 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury podniósł, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1956 r. wywłaszczono nieruchomość o powierzchni [...] m2, położoną w obrębie [...], oznaczoną jako parcela nr [...], ujawnioną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. tom [...], wykaz [...], stanowiącą współwłasność F., A. i M. F. Następnie orzeczeniem z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] przyznano odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionych decyzji wystąpiła E. T. We wniosku podniosła, że nie uczestniczyła w postępowaniu wywłaszczeniowym, a wskazane w decyzjach osoby nie żyły w dniu orzekania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie ze względu na brak udokumentowania przez wnioskodawczynię przymiotu strony.
Rozpatrując sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie
Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną zaś w rozumieniu art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wynika zatem z powyższego, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej są osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowym lub ich następcy prawni oraz osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości.
Z załączonych dokumentów wynika natomiast, że E. T. nie była stroną postępowania wywłaszczeniowego ani też nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby, że jest następcą prawnym byłego właściciela lub że posiada obecnie prawo rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości.
W szczególności z załączonych do wniosku postanowień Sądu Grodzkiego z dnia
[...] listopada 1951 r. oraz z dnia [...] grudnia 1948 r. nie wynika, aby wnioskodawczyni była spadkobierczynią byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości.
Natomiast księga wieczysta nr [...] jest prowadzona dla innej niż wywłaszczona nieruchomość.
Z tych powodów organ centralny uznał, że skoro wniosek pochodził od osoby, która nie wykazała interesu prawnego do jego złożenia, brak było podstaw do wszczynania objętego tym żądaniem postępowania.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. T. do Sądu, w której skarżąca wnosiła o jej uchylenie wraz z uchyleniem decyzji wydanej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r.
Zdaniem skarżącej złożone przez nią dokumenty świadczą, że w dacie orzekania o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości ona była jej właścicielką i nieruchomość będąca jej własnością była tożsama z nieruchomością podlegającą wywłaszczeniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty te nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Podstawową w przedmiotowej sprawie kwestią było udzielenie odpowiedzi na pytanie czy E. T. miała interes prawny – w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu art. 28 k.p.a. – do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1956 r. oraz orzeczenia z dnia [...] marca 1956 r.
Zdaniem organu centralnego - z wyżej opisanych przyczyn - skarżąca tego interesu nie miała i pogląd ten należało uznać za trafny.
Było faktem bezspornym, że wywłaszczona w 1956 r. nieruchomość położona w G., stanowiąca parcelę nr [...] pierwotnie stanowiła własność F., A. i M. F.
F. F. zmarł w dniu [...] kwietnia 1926 r. i spadek po nim – na podstawie postanowienia Sądu Grodzkiego w G. z dnia [...] grudnia 1948 r. (sygn. akt [...]) nabyły żona A. F. i córka M. L.
Następnie w dniu [...] listopada 1933 r. zmarła A. F., a w dniu [...] września 1939 r.- M. L.
Postanowieniem Sądu Grodzkiego w G. z dnia [...] listopada 1951 r. (sygn. akt [...]) zostały stwierdzone prawa spadkowe po P. L., zmarłym w dniu
[...] czerwca 1951 r.- na rzecz E. T.
Jak z powyższego wynika brak jest ciągłości w wywiedzeniu praw spadkowych po byłych właścicielach nieruchomości noszących nazwisko F. a skarżącą.
Okoliczność ta powoduje konstatację, że E. T. nie wykazała, że jest w dalszej kolejności sukcesorem F. F. lub A. F. czy M. L.
Wprawdzie w uzasadnieniu postanowienia Sądu z dnia [...] listopada 1951 r. znajduje się odniesienie do testamentu A. F. z 1933 r., który – jak należy przypuszczać – zawierał podstawienie powiernicze na rzecz E. T., ale treść uzasadnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu prawa spadkowych po jednym spadkodawcy nie może stanowić dowodu, że po drugim spadkodawcy kto inny dziedziczy.
Zgodnie z przepisem art. 1027 kodeksu cywilnego względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku. Stwierdzenie nabycia spadku następuje zaś w formie postanowienia Sądu, który w sentencji orzeczenia stwierdza jaka osoba, po którym spadkodawcy nabyła spadek, z jakiego tytułu i w jakiej części.
Postanowienia takiego nie może – jak wspomniano – zastąpić pogląd sądu wyrażony w uzasadnieniu orzeczenia wydanego w innej sprawie.
Z tych powodów skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło