I SA/Wa 1034/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia WSA Monika Nowicka asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant E. D. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącej Gminy C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy C., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] maja 2006 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę C. własności nieruchomości stanowiących parcele gruntowe nr [...] i [...] wchodzące w skład działki ewidencyjnej nr [...], położone w obrębie miasta N., zajęte pod drogę gminną nr [...] "[...]" (obecnie [...]). Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2006 r. Gmina C. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu podniosła, że w dniu [...] października 2006 r. Gmina otrzymała postanowienie Miejskiego Zarządu Dróg w N. znak: [...] w którym jednostka ta zaopiniowała lokalizację inwestycji dla zadania pn. "Budowa kładki pieszo-jezdnej [...]" przy ul. [...] w N.. W tej sytuacji - skoro powyższa droga położona jest na obszarze Miasta N., była przed wydaniem decyzji i w chwili obecnej jest zarządzana przez Miejski Zarząd Dróg w N. - to uprawnionym do jej nabycia jest Miasto N., a nie Gmina C.. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 KPA, skoro o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia Gmina C. dowiedziała się w dniu 25 października 2006 r. (dzień w którym stało się ostateczne postanowienie Miejskiego Zarządu Dróg w N. nr [...] z dnia [...] października 2006 r.), a wniosek o wznowienie nadano za pośrednictwem poczty w dniu 15 grudnia 2006 r. Od powyższej decyzji Gmina C. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu Gmina podała, że z oświadczenia Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Gminy C. z dnia [...] marca 2005 r., zapisów w ewidencji gruntów, oświadczenia C. Ż. - dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w N. oraz postanowienia Miejskiego Zarządu Dróg w N. znak: [...] o zaopiniowaniu lokalizacji inwestycji dla zadania pn. "Budowa kładki pieszo-jezdnej na [...]" przy ul. [...] w N. wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotową nieruchomością faktycznie władało Miasto N.. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 17 listopada 2006 r., ponieważ, jak wynika z tego wniosku, o podstawie do wznowienia postępowania Gmina dowiedziała się w dniu 17 października 2006 r. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ stwierdził, że wniosek taki jest nieskuteczny, ponieważ winien być złożony w grudniu 2006 r. równocześnie z wnioskiem o wznowienie postępowania. Od decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. Gmina C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. oraz zasądzenia na rzecz Gminy kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o wznowienie postępowania i odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie w zakresie niedopuszczalności złożenia przez Gminę wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów niż w niej podniesione. Na wstępie należy rozważyć, czy w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] przekazał Ministrowi Budownictwa wniosek Gminy C. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została natomiast wniesiona w dniu 8 czerwca 2007 r. W ocenie Sądu brak było jednak podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ samo przesłanie Ministrowi Budownictwa wniosku o stwierdzenie nieważności nie spowodowało automatycznego wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 157 § 2 KPA. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji nie znajduje zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 KPA, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Wszczęcie tego postępowania wymaga więc uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność (por. np wyrok NSA z dnia 10 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 349/00, LEX nr 55299; wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 2128/02, M.Prawn. 2003/4/147; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 1795/03, LEX nr 164927). W tej sytuacji przyjmuje się, że "za datę wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym należy uznać dzień dokonania pierwszej czynności urzędowej względem strony (np. datę doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania), jeśli oczywiście przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydania formalnego aktu wszczęcia postępowania, jak to ma np. miejsce w przypadku wznowienia postępowania" (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, WP LexisNexis, wyd. II, s. 169). Jak wynika z nadesłanego Sądowi pisma organu z dnia 8 października 2007 r., nr [...] Minister Budownictwa zawiadomił strony o wszczęciu postępowania nieważnościowego zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2007 r., a więc dopiero po dacie wszczęcia postępowania sądowego (8 czerwca 2007 r.). Wobec tego należało uznać że nie wystąpiła przeszkoda do prowadzenia niniejszego postępowania, o której mowa w art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów art. 65 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej KPA), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że w odwołaniu Gminy C. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2005 r. strona skarżąca zawarła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji procesowej obowiązkiem Ministra Budownictwa było przekazanie tego wniosku w trybie art. 65 § 1 KPA do rozpoznania Wojewodzie Małopolskiemu jako organowi właściwemu do jego załatwienia, w trybie określonym w art. 58 - 59 KPA. Trzeba bowiem wskazać, że art. 59 § 1 KPA przewiduje, iż o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. W sprawie wznowienia postępowania organem właściwym do oceny dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania oraz rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia jest Wojewoda Małopolski, ponieważ jest on organem który wydał decyzję w ostatniej instancji i jednocześnie przyczyną wznowienia postępowania nie jest działalność tego organu (art. 150 § 1 i 2 KPA). W ocenie Sądu Minister Budownictwa nieprawidłowo więc rozpatrzył odwołanie z dnia [...] marca 2007 r. i równocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozstrzygnął o losach wniosku o przywrócenie terminu. Nie przesądzając sprawy dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja została podjęta przedwcześnie. Kwestia rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu była bowiem zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, obligującym Ministra Budownictwa do zawieszenia postępowania odwoławczego, ponieważ od wyniku ostatecznego postanowienia w sprawie przywrócenia terminu zależy rozpatrzenie sprawy wznowienia postępowania i wydanie decyzji przez organ odwoławczy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Budownictwa winien więc w pierwszej kolejności uznać swą niewłaściwość i przekazać wniosek o przywrócenie terminu do Wojewody Małopolskiego, a następnie zawiesić postępowanie odwoławcze, do czasu, aż postanowienie w sprawie przywrócenia terminu stanie się ostateczne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.