I SA/Wa 1035/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-13

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Miernik, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może nastąpić, gdy nieruchomość ta została wcześniej podzielona, a jedynie jej część była przedmiotem wniosku o uregulowanie stanu prawnego?
Ratio decidendi
Nabycie nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. następuje, jeśli spełnione są łącznie przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz jej władania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. W przypadku, gdy postępowanie dotyczy tylko części nieruchomości zajętej pod drogę, nie można w tym samym postępowaniu orzekać o innych gruntach nieobjętych wnioskiem. Kwestia odszkodowania za przejętą nieruchomość jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. C. na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa nieruchomości zajętej pod drogę krajową. Skarżący podnosił, że decyzja nie obejmuje całości zajętej działki i domagał się rekompensaty. Organy administracji ustaliły, że droga krajowa była ujęta w odpowiednich przepisach, a Skarb Państwa wykazywał władanie nieruchomością w wymaganym okresie, spełniając przesłanki nabycia z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania C. C., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w obrębie S., jedn. ew. O., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z działki [...] objętej KW [...], zajętej pod drogę krajową nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan sprawy. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia 30 listopada 2005 r. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o uregulowanie stanu prawnego działki nr [...] położonej w O. obręb S., w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wojewoda Małopolski w oparcie o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że uchwałą Rady Ministrów Nr 192 z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (MP z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.) droga Nr [...] K. – S. – Z. otrzymała kategorię drogi krajowej. Droga ta została także ujęta w wykazie dróg krajowych stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalania wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Na podstawie zarządzenia nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sparwie nadania numerów dla dróg krajowych przedmiotowa droga otrzymała nr [...] i nazwę O. – Z. – S. – K.. Dyrekcja Generalna Dróg Krajowych i Autostrad wykazała władanie przez Skarb Państwa przedmiotową drogą składając oświadczenie z dnia 30 listopada 2005 r. o prowadzonych w latach 1996 – 1998 r. pracach drogowych polegających na odcinkowych modernizacjach, cząstkowych odnowach nawierzchni, wymianie oznakowania pionowego i poziomego, remontach chodnika, czyszczeniu rowów, uzupełnianiu poboczy kruszywem oraz pracach związanych z zimowym utrzymaniem. Organ wskazał także, że w dziale I księgi wieczystej KW [...] wpisana jest działka nr [...], a w dziale II tej księgi jako właściciel wpisany jest R. C. na podstawie wyroku z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...]. Na mocy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku zostało wykazane następstwo prawne po byłym właścicielu. W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka stanowiła własność C.C. w udziale [...] części, A.M. w udziale [...] części, K. B. w udziale [...] części, M. S. w udziale [...] części, U. Z. w udziale [...] części oraz J. T. w udziale [...] części. Operatem geodezyjnym nr [...] z dnia [...] września 1987 r. działka nr [...] o pow. [...] ha została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Od decyzji powyższej odwołanie złożył C.C. wskazując, że pod drogę krajową o nr [...] K. – S. – Z. zabrano [...] m2. Poinformował również, że żaden z właścicieli nie został powiadomiony o wywłaszczeniu działki nr [...]. Minister Budownictwa utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że nabycie nieruchomości z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną nastąpiło jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną oraz nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał, że skoro z akt sprawy wynika, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Wojewoda Małopolski obowiązany był wydać stosowną decyzję. Odnosząc się do odwołania organ wyjaśnił, że wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wszczynający postępowanie dotyczył wyłącznie działki nr [...] o pow. [...] ha. W związku z tym nie jest możliwe orzekanie w tym postępowaniu także o innych gruntach nie objętych wnioskiem. Natomiast sprawa odszykowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy stanowi, że odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, tj. w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie należy do właściwości starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. C. wskazał, że decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie załatwia sprawy w całości, gdyż dotyczy tylko części zabranej działki. Jego zdaniem organ pomija działkę zabraną wcześniej w 1987 r. o pow. [...] ha. Wniósł przy tym o wypłacenie rekompensaty za zabrany grunt pod drogę krajową nr [...]. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. o utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r. stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w obrębie S., jedn. ew. O., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z działki [...] objętej KW [...], zajętej pod drogę krajową nr [...], nie narusza prawa. Stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność C.C., A. M., K. B., M. S., U. Z. oraz J. T. W dniu 29 października 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, która w art. 73 stworzyła podstawę uregulowania stanu prawnego tych gruntów, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogi publiczne. Dla przejścia własności gruntu na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wystarczy, iż grunt nie stanowiący ich własności był w tym dniu zajęty pod drogę publiczną i pozostawał we władaniu tych podmiotów. Stan taki bezspornie miał miejsce w niniejszej sprawie, zasadnie zatem Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa. Z akt sprawy wynika, że strona była informowana przez organy orzekające, że sprawa odszykowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu toczącym się przed starostą (prezydentem miasta na prawach powiatu). Z tych względów skarga nie mogła być uwzględniona. W świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło