I SA/Wa 1036/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-04

Skład orzekający: Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła nowych okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej w stosunku do poprzedniego, odmownego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona składająca ponowny wniosek nie przedstawiła nowych okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinno mieć miejsce wyjątkowo, a wniosek ten był kolejnym wnioskiem w sprawie, po wcześniejszym prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia z kosztów sądowych. Wniosek ten został rozpoznany odmownie przez referendarza sądowego. Po wniesieniu sprzeciwu przez skarżącego, postanowienie referendarza straciło moc, a sprawa została rozpoznana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący wskazał, że jest bezrobotny, nie posiada oszczędności ani renty/emerytury, a jego jedynym majątkiem jest mieszkanie. Wniosek został jednak odrzucony z powodu braku przedstawienia nowych okoliczności majątkowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M. S. wnioskiem z dnia 10 stycznia 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt. I SA/Wa 1036/14. W przedmiocie zwolnienia od kosztów nie orzekano z uwagi na treść art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 16 lutego 2015 r. r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw M. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 10 stycznia 2015 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyny posiadany przez niego majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest bezrobotny, nie przysługuje mu renta ani emerytura oraz, że nie pobiera jakiegokolwiek zasiłku. Oświadczył ponadto, że nie posiada oszczędności. Wnosząc sprzeciw wnioskodawca wyraził swoją wątpliwość do kompetencji referendarza sądowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie adwokata z urzędu oraz wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu powołano się na "oszczercze pomówienie przez ZUS" o posiadanie renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa", wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu na nowo. W myśl art. 243 § 1 ww. ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak wyżej wskazano instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce wyjątkowo. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Przede wszystkim wskazać należy, że wniosek z dnia 10 stycznia 2015 r, jest kolejnym, złożonym przez niego, wnioskiem w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek z dnia 27 maja 2014 r., rozpoznany został odmownie prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1036/14. Rozpoznając ponowny wniosek ocenia się czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Składając ponowny wniosek w tym zakresie skarżący nie przedstawił nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać trzeba, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ppsa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło