I SA/Wa 1036/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na działanie Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie w zakresie organizacji dystrybucji biletów postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 19 maja 2025 r. J. P. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie (dalej: "Organ" lub "ZTM") zarzucając brak zapewnienia realnej możliwości zakupu biletu jednorazowego lub czasowego przez pasażera, zarówno na peronach stacji Warszawa Zachodnia, jak i w pociągach SKM, brak przejrzystej, aktualnej i zrozumiałej informacji publicznej o miejscach i sposobach zakupu biletów, zarówno na stronie internetowej ZTM, jak i w infrastrukturze dworcowej, bezczynność organu w zakresie odpowiedzi na wniosek o informację o środkach zaskarżenia i zatajenie tej informacji mimo obowiązku wynikającego z art. 15 KPA, podawanie nieprawdziwych lub mylących informacji że na stronie internetowej ZTM podana jest lokalizacja biletomatów , podczas gdy takiej informacji nie ma, naruszenie art. 3 Regulaminu przewozu środkami lokalnego transportu zbiorowego, poprzez niewdrożenie zapisów o obowiązku zapewnienia możliwości zakupu biletu, tolerowanie nieprofesjonalnych, nieetycznych i bezprawnych działań kontrolerów, w tym: - odmowy umożliwienia zakupu biletu w pojeździe, - naruszenie art. 243 k.k. poprzez zabranianie wyjścia z pojazdu i zmuszania do jazdy na kolejną stację w sytuacji pokazywania dowodu osobistego przez 5 minut, - rejestrowanie wizerunku bez zgody, - odmowy okazania identyfikatora, - zachowań agresywnych i poniżających wobec pasażera, naruszenie dóbr osobistych i wywołanie stresu oraz pogorszenia stanu zdrowia, w wyniku nieadekwatnych działań kontrolerów i braku możliwości skorzystania z transportu zgodnie z prawem, brak informacji w regulaminie o sposobie nabywania biletów oraz metod o ich nabywaniu, oraz odpowiedzialności ZTM wobec realizacji usług przewozowych. W Związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa przez ZTM w zakresie organizacji przewozów i niedopełnienia obowiązków informacyjnych, uchylenie opłaty dodatkowej w wysokości 159,60 zł jako niesłusznie nałożonej, zasądzenie rekompensaty w wysokości 300 zł tytułem naruszenia dóbr osobistych i spowodowanego stresu oraz pogorszenia zdrowia i zobowiązanie ZTM do: - zakupu i montażu biletomatów wewnątrz SKM oraz na peronach (w tym Warszawa Zachodnia), - podawania informacji o lokalizacji biletomatów (dokładnej w składzie pociągu) na ulotce która znajduje się w gablotach na peronach stacji Warszawa Zachodnia, - opracowania ogólnodostępnej mapy lokalizacji biletomatów, - umożliwienia zakupu biletu przez stronę internetową kolei PKP lub ZTM, - zapewnienia informacji w języku angielskim dla pasażerów zagranicznych, - zmiany procedur kontrolerskich w duchu proporcjonalności, równości oraz ochrony praw pasażera, - zaprzestania karania pasażerów, którzy dochowali należytej staranności w próbie zakupu biletu. Ponadto zwrócił się o zobowiązanie ZTM do poinformowania go na piśmie o przysługujących środkach odwoławczych, których istnienie wcześniej zataił, zasądzenie kosztów postępowania od ZTM na jego rzecz i rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż jej rozpatrzenie nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) dalej: "k.p.a.", oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Sąd po przeanalizowaniu treści oraz zarzutów skargi stwierdził, że kwestie stanowiące jej przedmiot nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi. Organizacja publicznego transportu zbiorowego, w tym m.in. określonego systemu zakupu biletów komunikacji miejskiej objęta jest zakresem przyznanej jednostce samorządu terytorialnego samodzielności i kształtuje jedynie sytuację faktyczną jednostki. Taka sfera działania organu, jako wykraczająca poza kryterium legalności działania, nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Strona niezadowolona z działania organu w zakresie czynności organizacyjnych, czy też niezadowolona z zaniechań organu w takiej materii, może wnieść do niego tzw. skargę obywatelską o której mowa w art. 227 i n. k.p.a., której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., a nie sądów administracyjnych, których kognicja nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tych skarg jak i sposobu ich rozpoznania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak sentencji.