I SA/Wa 1037/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-26
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ustanowić prawo użytkowania wieczystego do gruntu, który stanowi już własność osoby trzeciej, na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli, na podstawie wniosku złożonego w trybie dekretu z 1945 r.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może ustanowić prawa użytkowania wieczystego do gruntu, który stanowi już własność osoby trzeciej. Nawet jeśli wniosek złożony w trybie dekretu z 1945 r. został złożony w terminie i spełnione zostały inne przesłanki, fakt, że nieruchomość jest własnością osoby trzeciej, uniemożliwia jej obciążenie prawem użytkowania wieczystego. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest w takiej sytuacji zgodna z prawem.Stan faktyczny
Spadkobiercy dawnych właścicieli M. M. i K. M. wnieśli skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w Warszawie. Wniosek pierwotnie złożono w 1948 r. na podstawie dekretu z 1945 r. Organ uznał, że wniosek był złożony w terminie, jednakże nieruchomość stanowi obecnie własność osoby trzeciej (U. W.), co uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców. Skarżący zarzucali przewlekłość postępowania, naruszenie Konstytucji i k.p.a., a jeden ze skarżących domagał się odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant stażysta referent Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skarg M. M. i K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa użytkowania wieczystego gruntu. oddala skargi
Wojewoda [...], decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], utrzymał
w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2013 r. nr [...] o odmowie ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] [...], ozn. hip. [...].
Z ustaleń organu wynika, że nieruchomość położona przy ul. [...] [...]
w W. znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W dniu
26 sierpnia 1948 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynął wniosek dawnych właścicieli nieruchomości M. i K. M., złożony w trybie art. 7 dekretu. Organ ocenił, że datą objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. był dzień 25 listopada 1948 r. tj. dzień ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Wobec tego termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał 25 maja 1949 r. Ponieważ wniosek taki został złożony 26 sierpnia 1948 r. to organ uznał,
że został złożony w przepisowym terminie.
Obecnie nieruchomość przy ul. [...] [...] stanowi część działki ewidencyjnej
nr [...] z obrębu [...] Na podstawnie prowadzonej dla działki nr [...] księgi wieczystej nr [...] organ ustalił, że właścicielem tej działki jest U. W.. Prawo własności U. W. do gruntu stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...] potwierdził Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2007 r. nr. [...] z dniem [...] września 2005 r. Uprzednio grunt ten pozostawał
w użytkowaniu wieczystym u. na podstawie decyzji z [...] lutego 1968 r. nr G[...].
W dniu [...] października 2010 r. Rada W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie usług nauki. W ocenie organu spadkobiercy dawnych właścicieli mogliby korzystać z gruntu w sposób zgodny z jego aktualnym przeznaczeniem. Jednakże okolicznością uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku dekretowego jest fakt rozdysponowania przez Skarb Państwa tą nieruchomością na rzecz osoby trzeciej
– U.W., któremu obecnie przysługuje tytuł własności.
Skargi na decyzję Wojewody [...] wnieśli spadkobiercy dawnych właścicieli – M. M. i K. M..
M. M. w swojej skardze podniosła, że zaskarżoną decyzję uważa za krzywdzącą a długoletni proces postępowania uważa za niesłusznie przewlekły.
K. M. w skardze sprecyzowanej na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. przez jego pełnomocnika adw. F. J., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej,
a gdyby to było niemożliwe odszkodowania odpowiadającego rzeczywistej wartości gruntu.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są bezzasadne.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Regulacja ta określa podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego, którą jest ocena czy zaskarżone akty lub czynności
z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracji. Dokonując więc oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd nie jest władny orzec o ustanowieniu prawa wieczystego użytkowania gdyż nie orzeka merytorycznie o przedmiocie rozstrzygniętym decyzją, ponieważ do tego uprawniony jest wyłącznie organ administracji publicznej. Sąd nie rozstrzyga także o odszkodowaniu, jakiego domaga się skarżący K. M. w swojej skardze, gdyż kwestia odszkodowania nie była przedmiotem rozstrzygania zaskarżoną decyzję. Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję jak również decyzję ją poprzedzającą Sąd uznał, że nie naruszają one prawa.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca
w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ustalenie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] [...].
Decyzją tą został rozstrzygnięty wniosek dawnych właścicieli nieruchomości złożony
26 sierpnia 1948 r. w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności
i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Organ uznał, że wniosek ten został złożony w terminie przewidzianym w tym przepisie. Uznał także, że spełniona jest przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu dla ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli. Jednakże przeszkodą do uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest to, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], której część stanowi przedmiotową nieruchomość nie jest już własnością ani Skarbu Państwa ani W.. Stanowi natomiast własność U. W.,
co potwierdza wpis w księdze wieczystej nr [...]. Skoro nieruchomość stanowi własność osoby trzeciej to organ nie może nią dysponować w tym obciążyć ją prawem użytkowania wieczystego. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dokonana zaskarżoną decyzją jest więc zgodna z prawem, co czyni skargi kwestionujące takie rozstrzygnięcie bezzasadnymi.
Tylko w sytuacji gdyby doszło do wyeliminowania tytułu własności U. W., we właściwych do tego postępowaniach i na skutek czynności podjętych przez zainteresowanych, możliwe byłoby rozważenie przez organ kwestii ustanowienia użytkowania wieczystego.
Nadmienić także należy, że przedmiotem rozstrzygania zaskarżoną decyzją był wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego. Kwestia odszkodowania za grunt objęty działaniem powołanego dekretu może być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu wszczętym wnioskiem strony zainteresowanej, złożonym w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.).
Większość skargi K. M. dotyczyła kwestionowania przez niego terminu objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę W.. Wobec oświadczenia jego pełnomocnika adw. F. J. złożonego na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r., iż nie podtrzymuje zarzutów skargi pisemnej w tym zakresie, ustosunkowanie się do tych zarzutów przez Sąd stało się zbędne.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło