I SA/Wa 104/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-06

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy nie ustalił jednoznacznie, czy strony postępowania żyją, czy też zmarły, a w przypadku śmierci, nie ustalił ich następców prawnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy art. 7, 77, 80 i 97 § 1 pkt 1 k.p.a., błędnie zawieszając postępowanie. Przed zawieszeniem postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ma obowiązek ustalić, czy strony postępowania żyją, a w przypadku ich śmierci, ustalić ich następców prawnych. Brak takiego ustalenia i przedwczesne zawieszenie postępowania stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., które utrzymało w mocy własne postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1956 r. dotyczącego prawa własności czasowej do gruntu. SKO zawiesiło postępowanie z urzędu, powołując się na art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ nie znało następców prawnych wszystkich byłych właścicieli nieruchomości i ich aktualnych adresów. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i błędne zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie SKO z października 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie SKO z sierpnia 2006 r. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie z wniosku J. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1956r., nr [...], w którym odmówiono byłym właścicielom – S. K., K. K. oraz M. B. - przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Jako podstawę prawną powołano art. 97 § 1 pkt. 1 w związku z art. 28 kpa - postępowanie zawieszono do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że nieznani są następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości oraz ich aktualne adresy zamieszkania. Wezwany do wskazania tych osób J. P. w dniu 17 sierpnia 2006 r., załączył do akt kopię odpisu skróconego aktu małżeństwa J. P. z A. J. Wnioskodawca potwierdził zatem tylko swoje następstwo prawne po jednym z właścicieli nieruchomości. Nie załączył natomiast listy wszystkich żyjących spadkobierców po dawnych właścicielach nieruchomości (to jest po M. B., S. K. i K. K.) z ich aktualnymi adresami i dokumentami potwierdzającymi następstwo prawne. Ze względu na brak informacji o wszystkich stronach postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie w sprawie. W pouczeniu wskazano, że po ustąpieniu przyczyn zawieszenia postępowanie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek stron. Pismem z dnia 5 września 2006 r. J. P. wniósł wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie tym poinformował, że część rodziny przebywa na stałe za granicą i aby ustalić ich adresy zamieszkania potrzebuje na to przynajmniej miesiąc czasu, natomiast nie jest zainteresowany rodziną K., którzy wyemigrowali do [...] i nie ma z nimi kontaktu. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, bowiem znani są jedynie następcy prawni jednego z trzech współwłaścicieli nieruchomości – M. B., lecz nie są znane ich adresy zamieszkania. Natomiast nieznani są następcy prawni pozostałych współwłaścicieli nieruchomości - S. K. i K. K. Następcy prawni tych osób bezspornie są stronami prowadzonego postępowania nadzorczego z wniosku J. P. i SKO jako organ postępowanie to prowadzący, ma obowiązek zapewnienia im czynnego w nim udziału. Taki obowiązek nakładają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - art. 10, 11, 81. W związku z tym jest bezspornie konieczne ustalenie następców prawnych S. K. i K. K. w celu zapewnienia im realizacji ich praw w toku postępowania nadzorczego. Konieczne także jest ustalenie miejsc zamieszkania wszystkich żyjących spadkobierców M. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie sprawy nieruchomości tak, aby osoby do tego uprawnione mogły tą nieruchomością rozporządzać. Dodał, że posiada największe udziały w nieruchomości, zaś pozostali spadkobiercy nie są osiągalni lub nie wykazują zainteresowania działką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 97 § 1 pkt 1 kpa przez błędne jego zastosowanie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie; w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe ( art. 105). Art. 99 kpa stanowi, że organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte na żądanie strony, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy. Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy wskazuje, że zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. jak i utrzymane nim w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 80 i 97 § 1 pkt. 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpatrując wniosek J. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1956 r., nie zgromadziło niezbędnego w sprawie materiału, a mianowicie nie ustaliło, czy współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. – S. K. i K. K. - żyją czy też zmarli, bowiem brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego ten fakt. Podobnie - rozpatrując zażalenie na własne postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. również nie poczyniło żadnych ustaleń w przedmiocie wyjaśnienia, czy wyżej wskazani S. K. i K. K. żyją lub, w przypadku ich śmierci, ustalenia ich następców prawnych. Tak więc Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przeprowadziło stosownego postępowania wyjaśniającego i nie wykazało, czy S. K. i K. K. żyją, czy też nie. Kolegium w sposób zupełnie dowolny przyjęło, że w/w nie żyją, mimo, że nie jest to w żaden sposób udokumentowane - w aktach sprawy brak jest ich aktów zgonu. Tym samym należy uznać, że zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 kwietnia 2005 r. złożonego przez spadkobiercę jednego z dawnych właścicieli było przedwczesne. W świetle powyższych ustaleń należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające naruszają przepisy art. 7, 77, 80 i 97 § 1 pkt. 1 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło