I SA/Wa 1040/07

Dnia 21 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - asesor WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. z dnia 14 września 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. postanawia 1) przyznać J.M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. J.M. wnioskiem zgłoszonym ustnie na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w sprawie ze swojej skargi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 14 września 2007 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, poprzez wypełnienie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) i jego odesłania w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W wyznaczonym terminie J.M. nie złożył wymaganego, wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 19 października 2007 r. pozostawił wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza dołączając do niego wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Oświadczył, że jedynym źródłem jej utrzymania jest zasiłek z opieki społecznej w wysokości [...] złotych oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł (łącznie dochody w wysokości [...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w związku z art. 259 § 1 tej ustawy, skuteczne wniesienie sprzeciwu od zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że zarządzenie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W takiej sytuacji Sąd ocenił sytuację skarżącego wynikającą ze złożonego oświadczenia i wniosku. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Z danych zgromadzonych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że źródłem utrzymania J.M. jest jedynie zasiłek z opieki społecznej i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny co do sytuacji materialnej skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Sąd postanowił oddalić. Skarżącemu przysługuje bowiem ustawowe zwolnienie od tych kosztów. Artykuł 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera katalog przypadków, w których strona postępowania sądowego podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów postępowania. Zgodnie z treścią pkt 1 lit. "a" artykułu 239 nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, że sprawa o przyznanie zasiłku celowego, w której skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, jako dotyczące świadczeń przyznanych osobom uzyskującym niskie dochody, należą do tej kategorii spraw, w których strony nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zatem z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący nie ma obowiązku ich uiszczenia w rozpoznawanej sprawie, Sąd zatem nie miał podstaw do rozpatrywania jego wniosku w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił, jak w sentencji.