I SA/Wa 1040/09

WyrokWSA w Warszawie2010-11-17

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu osoby do domu pomocy społecznej, wydana na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o umieszczeniu tej osoby w takiej placówce bez jej zgody, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej były związane prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego o umieszczeniu M. N. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. W związku z tym, decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, wydana w celu wykonania tego postanowienia, była zgodna z prawem. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Skierowanie to było konsekwencją prawomocnego postanowienia sądu rejonowego o umieszczeniu M. N. w domu pomocy społecznej bez jej zgody, ze względu na stan zdrowia psychicznego i zagrożenie dla siebie i innych. M. N. kwestionowała swoją chorobę psychiczną i potrzebę umieszczenia w placówce.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu innych poniesionych kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób [...] - na pobyt stały. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. orzekł o umieszeniu M. N. w domu pomocy społecznej bez jej zgody - na podstawie art. 39 ustawy z 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego. W celu wykonania tego postanowienia Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] orzekł o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych – na pobyt stały oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego i na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że M. N. wymaga całodobowej opieki z powodu stanu zdrowia - czyli tym samym skierowania do domu pomocy społecznej. Nie jest bowiem możliwe zapewnienie jej w miejscu zamieszkania opieki w formie usług opiekuńczych. Po zapoznaniu się z opinią lekarską o stanie zdrowia w/w ustalono zaistnienie przesłanek do skierowania jej do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Na podstawie bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.), osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Według oceny organu zaistniały przesłanki do zastosowania art. 108 kpa, dlatego też postanowiono nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność realizacji postanowienia Sądu. Organ dodał, że przedmiotowa decyzja stwierdza o konieczności zapewnienia M. N. całodobowej pomocy instytucjonalnej - nie stanowi jednak prawa do zamieszkania w domu pomocy społecznej. Prawo takie nabędzie ona dopiero na podstawie decyzji o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej - wydanej przez organ prowadzący taką placówkę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. N. W uzasadnieniu stwierdziła, że jest zdrowa psychicznie, poza tym wniosła kasację od postanowienia Sądu Okręgowego i oczekuje na rozprawę. Podniosła też, że naruszono jej prawa obywatelskie i prawa człowieka oraz nietykalność cielesną. Nie jest prawdą, że OPS nie może jej udzielić skutecznej pomocy - może to nastąpić przez przyznanie jej mieszkania socjalnego na własność, gdyż ona czuje się dobrze i może żyć samodzielnie. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych - na pobyt stały. W uzasadnieniu orzeczenia organ podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu prawomocnego postanowienia sądu powszechnego którym ustalono, że zaistniała konieczność przyjęcia M. N. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Decyzją tą nie wskazano ani konkretnego domu pomocy społecznej ani też nie ustalono terminu zamieszkania w nim. Zatem prośba o pozostawienie jej w dotychczasowym mieszkaniu jest na tym etapie postępowania administracyjnego przedwczesna. Dodał, że decyzja Prezydenta W. kieruje jedynie odwołującą się do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych - nie konkretyzując żadnych warunków jej przyjęcia ani też nie wskazując jakiejkolwiek placówki. Zaś o tym, że ze względu na stan zdrowia M. N. nie może mieszkać sama orzekł sąd - uwzględniając wniosek Instytutu [...] w W. Postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne - a zatem podlega wykonaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. N. W uzasadnieniu skargi wniosła, aby dać jej spokój, gdyż nastąpiła pomyłka i niedopatrzenie psychiatrów w sprawie jej stanu zdrowia. Decyzja o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych nastąpiła na skutek złego leczenia jej przez Instytut [...]. Dodała, że czuje się dobrze, nigdy nie miała żadnego stanu [...] takiego jak [...], zwłaszcza [...]. Od 1996 r. w codziennym życiu pomaga jej przyjaciel, którego kocha i nie wyobraża sobie życia bez niego. W związku z tym wnosi o pozostawienie jej w dotychczasowym mieszkaniu - do którego kupiła dużo różnych rzeczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych - na pobyt stały. Na wstępie należy zauważyć, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji pozostawało w obrocie prawnym postanowienie Sądu Rejonowego dla W. IV Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] - którym orzeczono o umieszeniu M. N. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Postanowienie to stało się prawomocne. Organy orzekające w niniejszej sprawie były zatem związane tym postanowieniem i zobowiązane do jego realizacji - poprzez orzeczenie o skierowaniu M. N. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych - na pobyt stały. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy M. N. choruje od ponad 20 lat na [...], była wielokrotnie hospitalizowana bez swojej zgody z powodu zachowań zagrażających jej życiu (np. [...], [...]) - albo zdrowiu i życiu innych osób, gdyż jest [...] i [...] wobec sąsiadów. Nawiązuje kontakty z przypadkowymi osobami, często z marginesu społecznego i jest przez nich wykorzystywana. Po wyjściu ze szpitala przerywa leczenie, co powoduje szybki powrót objawów chorobowych i uniemożliwia prawidłowe i samodzielne funkcjonowanie w środowisku. W związku ze stanem zdrowia wymaga całodobowej opieki – a więc skierowania do domu pomocy społecznej, gdyż nie jest możliwe zapewnienie jej w miejscu zamieszkania opieki w formie usług opiekuńczych. Zatem w świetle powyższych okoliczności organy orzekające w sprawie prawidłowo orzekły, iż zaistniała konieczność skierowania M. N. do domu pomocy społecznej - zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2007 r. którym były związane. Zasadne było również nadanie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Biorąc pod uwagę sytuację w jakiej znajduje się skarżąca – Sąd uznał, że ww. przesłanki zostały spełnione. Nie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mogłoby spowodować powstanie sytuacji, w której jej życie lub zdrowie byłoby zagrożone. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje obu organów administracji są prawidłowe i nie naruszają przepisów prawa. Organy wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje decyzje. Prezydent W. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - mając na uwadze zaistniałą sytuacją faktyczną oraz będąc związane postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2007 r. – podejmowały działania w interesie M. N. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło