I SA/Wa 105/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-15

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Monika Nowicka, Anna Tarnowska – Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił zwrotu nieruchomości, jeśli nie ustalił, czy w ciągu 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia?
Ratio decidendi
Organ administracji odmawiając zwrotu nieruchomości nie dokonał wymaganych ustaleń dotyczących rozpoczęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie przepisów prawa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zwrocie części nieruchomości K.M. i odmowie zwrotu innej części, a także o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania. K.M. wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując odmowę zwrotu części nieruchomości, która według organów miała stanowić drogę wewnętrzną. Organy obu instancji nie ustaliły, czy w ciągu 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Wojewody na rzecz K.M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] października 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 105/04 Uzasadnienie Starosta Powiatu O. decyzją z dnia [...] października 2003 r. na podstawie art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) orzekł zwrot na rzecz K.M. działki nr Ew. [...] o powierzchni [...] ha położonej w K. w rejonie ul. [...] stanowiącej część działki nr Ew. [...] przejętej na Skarb Państwa od P.M. jako teren budowlany, odmówił zwrotu na rzecz K.M. działki nr ew. [...] o powierzchni [...] ha, orzekł zwrot przez K.M. na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania pobranego z tytułu przejęcia nieruchomości w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu podał, że działka nr ew. [...], o której zwrot wystąpił K.M. stanowi część działki o nr ew. [...] przejętej na Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Zgodnie z zarządzeniem nr [...] Naczelnika Gminy K. z dnia [...] kwietnia 1978 r. przejęta na Skarb Państwa nieruchomość nr [...] weszła w skład terenów budowlanych. Z tytułu przejęcia nieruchomości Naczelnik Gminy K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 r., nr [...] ustalił odszkodowanie na rzecz P.M. w wysokości [...] zł. Z działki nr [...] wydzielone zostały działki budowlane oraz ulice – drogi osiedlowe stanowiące dojazdy do wydzielonych działek. Działka nr [...] w chwili obecnej stanowi własność Gminy K. na podstawie decyzji Wojewody [...]. z dnia [...] września 1991 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności działki. W trakcie przeprowadzonych w dniu 24 września 2002 r. oględzin stwierdzono, że część działki, o której zwrot toczy się postępowanie pozostaje niezagospodarowana. W sporządzonym przez uprawnionego geodetę podziale nieruchomości, ta część nieruchomości oznaczona została nr [...] o pow. [...] ha.. Tym samym ponieważ działka o nr ew. [...] od chwili przejęcia nie została zagospodarowana, podlega zwrotowi na rzecz następcy prawnego byłego właściciela. Natomiast brak jest podstaw prawnych do zwrotu działki o nr [...] o powierzchni [...] ha. Nawierzchnia drogi ( działka nr Ew. [...]) nie została utwardzona. Jest to droga gruntowa. Jednakże fakt ten nie może przesądzać o tym, że nieruchomość stała się zbędna na cel przejęcia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego wraz z urządzeniami towarzyszącymi ( drogi) i winna być zwrócona na rzecz wnioskodawcy. Przez działkę nr [...] przebiegają urządzenia podziemne – kanalizacja grawitacyjna i podciśnieniowa wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu cel nabycia działki został zrealizowany i zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że działka nr [...] stała się zbędna na cel przejęcia a tym samym do orzeczenia o zwrocie. K.M. wniósł odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.136 ust. 3, art. 137 oraz art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] października 2003 r. K.M. wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art.1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3§ 1 i § 2 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności orzeczenia z prawem. Zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, występuje , gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości powinno być poprzedzone ustaleniem przez organ, iż na wywłaszczonej nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Dopiero takie ustalenie uprawniało organ orzekający do podjęcia decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika, że organy obu instancji nie dokonały takich ustaleń. Ustalenia dotyczą tylko aktualnego stanu nieruchomości, a nie faktów dotyczących podjęcia w ciągu 7 lat od wywłaszczenia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, w tym przypadku budowę drogi. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ( w tym oględzin ) ustalono, że na części działki nr [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Po dokonaniu podziału nieruchomości, zbędna cześć nieruchomości oznaczona została jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Pozostała część nieruchomości, po podziale, oznaczona została nr [...] o pow. [...] ha i stanowi zdaniem organu drogę wewnętrzną, gruntową, bez utwardzonej nawierzchni. Nie jest równoznaczne z wykonaniem ulicy jedynie wydzielenie pasa gruntu z przeznaczeniem na dojazd do okolicznych nieruchomości z celem wywłaszczenia. W związku z tym, iż decyzje obu instancji nie opierają się na pełnych ustaleniach, to należy uznać, że naruszone zostały przepis prawa, a mianowicie art. 7, 77 w związku z art. 137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 152 w związku z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło