I SA/Wa 105/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-06
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po śmierci strony postępowania, bez uwzględnienia jej następców prawnych, jest decyzją stwierdzającą nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana po śmierci strony postępowania, bez zapewnienia udziału jej następców prawnych, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
A. Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta uchylającej orzeczenie o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Skarżący zarzucił nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz naruszenie przepisów k.p.a. W trakcie postępowania przed organem II instancji zmarł A. P., który był stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. Z. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ/kolegium) utrzymało w mocy własną decyzję z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] uchylającej orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1954 r. nr [...] o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...], przy [...], ozn. jako dz. ew. nr [...] z obr. [...].
Skargę od powyższej decyzji wniósł A. Ż., zarzucając jej nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego [...] marca 2020r. oraz naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Stroną postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji był A. P., do którego skierowane zostały obie decyzje. Jak wynika z nadesłanego do akt sprawy tłumaczenia przysięgłego odpisu aktu zgonu, A. P. zmarł [...] kwietnia 2020 r. - a zatem po wydaniu decyzji w I instancji ale przed wydaniem decyzji w II instancji. Konsekwencją śmierci osoby fizycznej jest utrata przez taką osobę zdolności prawnej i tym samym zdolności do bycia stroną postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania ani wydać decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że wydanie decyzji w takich okolicznościach wiąże się z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony jak również od tego, czy jego niewiedza była zawiniona (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1389/17). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela.
Mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) spadkobiercy strony, którzy wchodzą do postępowania z mocy samego prawa (art. 30 § 4 kpa) muszą mieć zapewniony udział także w postępowaniu prowadzonym w II instancji i możliwość przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Niezależnie zatem od podniesionych w skardze zarzutów należy stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej w warunkach rażącego naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali krąg stron postępowania z uwzględnieniem następców prawnych A. P. i przeprowadzi postępowanie odwoławcze z udziałem wszystkich stron. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło