I SA/Wa 105/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 1 grudnia 2023 r. nr 083657781/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 1 grudnia 2023 r., znak 083657781/GSOL, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję Prezesa KRUS, znak: 083657781/GSOL, z 21 listopada 2023 r. r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa,. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej "kpa", w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), dalej "ustawa". Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; osiągnęła wiek: w przypadku kobiet - 60 lat, w przypadku mężczyzn - 65 lat. Ustawa przewiduje zatem możliwość przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa w przypadku spełnienia łącznie wszystkich warunków określonych w wyżej wymienionym przepisie. S. S., dalej "Skarżący" udowodnił okres pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje ale krócej niż przez 8 lat gdyż funkcję tę pełnił przez 7 lat 11 miesięcy i 24 dni. Tym samym nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie art. 6 kpa, poprzez fakt, iż organ administracji publicznej wydając zaskarżoną decyzję wskazuje, iż została ona wydana na podstawie przepisów prawa i prawidłowo od strony formalnej, gdy w rzeczywistości zostały naruszone przepisy prawa materialnego i formalnego; naruszenie art. 7 kpa w zw. z. art. 77 §1 kpa poprzez fakt, iż w toku postępowania organ orzekający nie stał na straży praworządności i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a mianowicie przez błędne ustalenie, iż Skarżący nie spełnia kryteriów do otrzymania dochodzonego świadczenia, w sytuacji gdzie pełnił on funkcję sołtysa - sołectwa "[...]" w [...] przez dwie pełne kadencje, które nie zostały skrócone ani przerwane. S. S. nie miał żadnego wpływu na ustalenie daty zebrań wyborczych w Sołectwie, albowiem o tym decydował urzędujący Burmistrz Miasta i Gminy [...]; naruszenie art. 8 kpa poprzez nie zrealizowanie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a to poprzez uznanie, iż ustawa przewiduje możliwość przyznania świadczenia pieniężnego wyłączenie z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, w sytuacji gdzie w ocenie Skarżącego świadczenie takie powinno zostać przyznane również z tytułu pełnienia funkcji równoważnej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z dnia 1 grudnia 2023 r., odmawiającej Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie przede wszystkim następujących przesłanek - pełnienie funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje nie mniej niż 8 lat oraz osiągnięcie odpowiednio wieku, w przypadku Skarżącego 65 lat. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny. Nie budzi wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa sołectwa "[...]" w [...] w okresie od 29 kwietnia 2014r. do 23 kwietnia 2023 r. tj przez 2 kadencje. Wynika to z zaświadczenia Burmistrza [...] z 4 lipca 2023 r. Był także wcześniej Przewodniczącym Zarządu Osiedla "[...]" w [...] od 27 grudnia 1990 r. do 9 grudnia 1994 r. Trafnie organ wskazał, że funkcję sołtysa pełnił przez 7 lat 11 miesięcy i 24 dni, i że nie mógł doliczyć mu okresu pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Osiedla "[...]". Ustawa takiej możliwości nie przewiduje. Z uwagi zatem na fakt, że Skarżący nie spełnił jednego z wymogów ustawowych do przyznania świadczenia tj. tego, że sprawował funkcje sołtysa przez okres 8 lat, organ prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym Sąd podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 2 ust. 1 ustawy. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza bowiem fakt, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres krótszy niż 8 lat pomimo, że sprawował tę funkcję przez dwie kadencje. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, gdyż już w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 ustawy określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Podnoszone przez Skarżącego w skardze zarzuty, że pełnienie przez niego funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niego niezależnych bowiem wynikało z ustalonych terminów wyborów sołtysów nie mogą być podstawą przyznania świadczenia. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych wyjątków w zakresie ustalenia okresu sprawowania funkcji sołtysa wpisując wprost, że mają to być dwie kadencje w okresie nie krótszym niż 8 lat. Sąd zwraca także uwagę, że w pierwotnym projekcie okres ten wynosił 10 lat. W uzasadnieniu projektu wskazywano, że "projekt ustawy ma na celu przyznanie waloryzowanego świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, zwanego dalej "świadczeniem", w wysokości 300 złotych miesięcznie dla tych sołtysów, którzy, ze względu na okres pełnienia tej funkcji szczególnie zasłużyli się społeczności lokalnej. Za okres ten w projekcie przyjęto wymóg pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej 10 lat". Tym samym celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia wszystkim osobom pełniącym funkcje sołtysa. Odnosząc się do kwestii podnoszonej w uzasadnieniu skargi co do pełnienia funkcji Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...] w [...], tego rodzaju funkcja nie jest tożsama z funkcją sołtysa, podczas gdy ustawodawca jasno w ustawie wskazał, że świadczenie przysługuje wyłącznie sołtysowi, a nie innym osobom które pełniły funkcje w jednostkach pomocniczych gminy- co wynika z art. 2 ust 2 pkt 1 ustawy. Poza tym organ związany był treścią dokumentu urzędowego, zaświadczenia wydanego przez Burmistrza [...] z 4 lipca 2023 r., z którego wynikał okres w jakim skarżący pełnił funkcję sołtysa – art. 76 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu, wydana w niespornym stanie faktycznym, nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.