I SA/Wa 1050/04
WyrokWSA w Warszawie2005-08-30
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Joanna Banasiewicz, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uwłaszczeniu nieruchomości, na której znajduje się pracowniczy ogród działkowy, może zostać uznana za nieważną z mocy prawa, jeśli prawo zarządu do tej nieruchomości przysługiwało przedsiębiorstwu państwowemu w dniu wejścia w życie przepisów o pracowniczych ogrodach działkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o uwłaszczeniu Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L. nieruchomości, na której znajdował się pracowniczy ogród działkowy, była zgodna z prawem. Wskazano, że prawo zarządu do nieruchomości przysługiwało przedsiębiorstwu w dniu 5 grudnia 1990 r., co było podstawą do uwłaszczenia na mocy ustawy z dnia 29 września 1990 r. Sąd uznał, że zarzut wygaśnięcia prawa zarządu z dniem 12 maja 1981 r. był bezpodstawny, gdyż przedsiębiorstwo zostało powołane później, a decyzja o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu zarządu z dnia [...] maja 1990 r. jednoznacznie potwierdzała status przedsiębiorstwa jako zarządcy nieruchomości.Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L. nieruchomości, na której znajdował się pracowniczy ogród działkowy. Skarżący podnosił, że uwłaszczenie było nieważne, ponieważ prawo zarządu do nieruchomości wygasło z dniem wejścia w życie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych w 1981 r. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu oddala skargę
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L. nieruchomością położoną w L. obręb P. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] - w części odnoszącej się do pracowniczego ogrodu działkowego "[...]".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny:
Wojewoda [...] na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Przemysłu [...] w L. prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.
Polski Związek Działkowców - Wojewódzki Zarząd w [...] pismem z dnia [...] października 1997 r. uzupełnionym w dniu [...] stycznia 2002 r. wniósł o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Wojewody [...], podnosząc że ma roszczenie do części nieruchomości, na której położony jest pracowniczy ogród działkowy "[...]".
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. nr [...] zawiesił postępowanie nadzorcze do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] sprawy prawidłowości decyzji związanych z prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości tj. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] maja 1990 r. i związanych z nią decyzji z dnia [...] marca 1989 r. oraz z dnia [...] grudnia 1986 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności:
- decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz ustalenia wysokości opłat za sprawowany zarząd,
- decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] o zmianie powołanej decyzji z dnia [...] grudnia 1986 r.
- decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji wymienionej w pkt 2 w części dotyczącej wysokości opłat za zarząd gruntami.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powołanej decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że prawo zarządu do działki nr [...] przysługiwało bezsprzecznie Przedsiębiorstwu Przemysłu [...] w L. na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium WRN w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. jak również z decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] listopada 1981 r. oraz powołanych powyżej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. W związku z tym zostały spełnione przesłanki do potwierdzenia uwłaszczenia w trybie art. 2 ust. 1- 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L.
Minister Infrastruktury wskazał, że wprawdzie na części działki nr [...] położony ogród "[...]" jednak nie spełnia on warunków określonym w ustawie z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych i związku z tym w odniesieniu do tego ogrodu nie miał zastosowania art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.
Polski Związek Działkowców [...] wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku stwierdzono, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż ogród "[...]" nie odpowiadał wymogom stawianym ogrodom działkowym w powołanej ustawie o pracowniczych ogrodach działkowych z dnia 9 marca 1949 r. Zdaniem wnioskodawcy ogród "[...]" jako ogród przyzakładowy stał się pracowniczym ogrodem działkowym a teren zajmowany przez ogród przeszedł w użytkowanie Polskiego Związku Działkowców. Tym samym uwłaszczenie przedsiębiorstwa na tej nieruchomości było niedopuszczalne.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Minister powtórzył argumentację przedstawioną w decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. Dodatkowo wskazał, że w obiegu prawnym pozostaje powołana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] e L.
Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. stała się przedmiotem skargi Polskiego Związku Działkowców [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej decyzja ta narusza art. 156 § 1 pkt 7 Kpa i jest nieważna z mocy prawa, ponieważ bezpodstawnie przyjęto, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skarżący wskazuje, że pracowniczy ogród "[...]" powstał pod rządami powołanej ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. nr 18, poz. 117 ze zm.) i zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390) stał się pracowniczym ogrodem działkowym. W związku z tym z dniem 12 maja 1981 r. tj. z dniem wejścia w życie tej ustawy, wygasło z mocy prawa dotychczasowe prawo zarządu przysługujące Przedsiębiorstwu Przemysłu [...] w L., dlatego też uwłaszczenie tego przedsiębiorstwa jest nieważne z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalanie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nie nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego.
W związku z tym przedmiotowej sprawie podstawowe znaczenie miała okoliczność, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość była w zarządzie Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L. Przed wszystkim wskazać należy na całkowitą bezpodstawność zarzutu zawartego w skardze, iż z dniem 12 maja 1981 r. wygasło z mocy prawa użytkowanie na rzecz tego przedsiębiorstwa, ponieważ Przedsiębiorstwo Przemysłu [...] w L. zostało powołane dopiero na mocy zarządzenia Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 29 grudnia 1989 r. nr GMorg-0130-403/89. Przedsiębiorstwu temu zgodnie z § 4 powołanego zarządzenia przydzielono część mienia Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w W. tj. Zakład nr [...] w L.
Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201 ze zm.) organ założycielski lub strony zawierające umowę o utworzeniu przedsiębiorstwa wspólnego wyposażają przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu. Tym samym na podstawie powołanego zarządzenia zarząd przedmiotową nieruchomość, który uprzednio przysługiwał Przedsiębiorstwu Przemysłu [...] w W. Zakład nr [...] w L. przeszedł na rzecz nowo utworzonego przedsiębiorstwa.
To nowo utworzone przedsiębiorstwo było stroną decyzji wydanej przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu zarządu. Decyzja ta w sposób bezsporny wskazuje, że przedsiębiorstwo to było zarządcą przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. stwierdził, że powołana decyzja z dnia [...] maja 1990 r. nie narusza prawa, a tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw dla kwestionowania istnienia zarządu. W ramach tej decyzji Wojewoda [...] wszechstronnie ocenił zgodność m.in. tej decyzji z treścią art. 32 powołanej ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.
Przy tym wskazać należy, że Minister Infrastruktury w ramach zaskarżonej decyzji związany był powołaną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. i tym samym nie był uprawniony do badania legalności ustanowienia użytkowania na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w L., lecz oceniał czy decyzja Wojewody [...] o uwłaszczeniu nie jest dotkniętą jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa.
Ponadto wskazać należy, że zarzut skarżącego o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 7 Kpa jest nieuprawniony, ponieważ brak jest przepisu odrębnego który przewidywałby sankcję nieważności dla decyzji wydanych w trybie art. 2 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r.
W ramach postępowania nadzorczego ustalono w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] jest zgodna z prawem. W oparciu o powyższe należy zauważyć, iż Minister Infrastruktury prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Wojewody [...]
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło