I SA/Wa 1050/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pomocy w postaci posiłku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania A. Z., decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora ds. Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie przyznania pomocy w formie nieodpłatnego [...] dla E. Z. na okres od stycznia 2009 r. do czerwca 2009 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Zastępca Dyrektora ds. Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], przyznał wnioskodawczyni pomoc w formie nieodpłatnego [...] dla E. Z. na okres od stycznia 2009 r. do czerwca 2009 r. Od powyższej decyzji A. Z. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała rozstrzygnięcie w części ustalonego przez organ dochodu rodziny w kwocie [...] zł, twierdząc, że nie posiada żadnego dochodu. W jej ocenie MOPR w O. jest bezczynny i nie dąży do poprawienia jej sytuacji. Podkreśliła, że w obawie o życie [...]. Uważa, że to były mąż L. Z. jest odpowiedzialny za jej zły stan zdrowia. Uchyla się on od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a komornik nie egzekwuje alimentów. Podała, że L. Z. wyzbywa się swego majątku i pozbawia skarżącą środków do życia. Wskazała, że nie sprawdzono sytuacji życiowej byłego małżonka i wydawano wyroki oparte na fałszywych danych. Odwołująca się zażądała, aby organy rzetelnie ustaliły sytuację życiową L. Z., gdyż jej zdaniem powinien on wypłacać jej dożywotnią rentę o charakterze alimentacyjnym oraz alimenty na córkę E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora ds. Pomocy Społecznej MOPR w O. z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. W przypadku przyznania przedmiotowej pomocy dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole może być ona realizowana w formie zakupu posiłków. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie pomoc w postaci nieodpłatnego gorącego posiłku dla córki wnioskodawczyni E. Z. przyznano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2006 r. Nr 25, poz. 186 ze zm.). W ramach tego programu, zgodnie z art. 3 pkt 1 tej ustawy, realizowane są działania dotyczące m. in. zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania dzieciom i uczniom w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 tej ustawy, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, tj. kwoty 351 zł (zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej). Przy czym do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym do ustalania dochodu rodziny (art. 7 tej ustawy). Kolegium ustaliło, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, borykającą się z licznymi schorzeniami, wychowującą samotnie małoletnią córkę E. Zamieszkuje u swojej matki J. S., która po [...] udzieliła jej schronienia i która wspomaga ją finansowo. Niemniej jednak, jak twierdzi, jej rodzina składa się z dwóch osób tj. skarżącej i jej córki. Tak też przyjął organ pierwszej instancji po dokonaniu aktualizacji wywiadu środowiskowego. Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód tej dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł miesięcznie ([...] zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie), na który złożyły się świadczenia alimentacyjne wypłacane w tej kwocie od byłego męża. Organ odwoławczy wskazał, że A. Z. potwierdziła otrzymywanie od byłego męża kwoty [...] zł tytułem świadczeń alimentacyjnych (aktualizacja wywiadu środowiskowego podpisana przez A. Z.). Organ pierwszej instancji odebrał też oświadczenie od L. Z., w którym ten stwierdził, iż systematycznie, co miesiąc, przekazuje za pośrednictwem poczty kwotę [...] zł tytułem zasądzonych alimentów (na dowód czego przedłożył przekazy pocztowe potwierdzające wpłatę po [...] zł na rzecz córki E. Z. m.in. w miesiącach listopadzie i grudniu 2008 r.). Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Organ wyjaśnił także jakie składniki nie są wliczane do dochodu ustalonego zgodnie z powyższą zasadą. Organ odwoławczy podał, że pod pojęciem dochodu na osobę w rodzinie rozumie się sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie (osób spokrewnionych lub niespokrewnionych pozostających w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących) podzieloną przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3, 4 i 14 ustawy o pomocy społeczne}). W dochodzie rodziny należy uwzględnić również dochód dziecka, do którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka (art. 6 pkt 2 tej ustawy). Kolegium nie dopatrzyło się również, aby kwestionowana decyzja naruszała przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego" Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Odnosząc się do kwestii ustalenia sytuacji życiowej dłużnika alimentacyjnego, przyznania dożywotniej renty o charakterze alimentacyjnym od byłego małżonka i jego rodziny, czy alimentów na córkę E., organ wskazał, że zagadnienia powyższe leżą poza kognicją organu administracyjnego. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r. A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaskarża decyzję, w części ustalonego dochodu i uzasadnienia decyzji oraz dokonanych ustaleń w aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazała, że ustalone kwoty są niewystarczające dla niej i jej córki. Skarżąca podała, że nie podpisywała żadnej aktualizacji wywiadu, w której twierdziła, że otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł. Zauważyła, że kwoty zasądzonych alimentów to [...] zł na rzecz córki i [...] zł na rzecz skarżącej, lecz ich egzekucja okazała się bezskuteczna. Skarżąca wskazała, że jej mąż L. Z. uchyla się od płacenia alimentów. Stwierdziła również, że organ pomocy społecznej nie opisał jej sytuacji od 2001 r., kiedy zwracała się o pomoc. Skarżąca oświadczyła, że L. Z. pozbywał się składników swego majątku, a wspólny dom zbył na [...]. W domu tym pozostał cały dorobek życia skarżącej, która [...] w 2001 r. Skarżąca podniosła, że została osobą niepełnosprawną w trakcie wykonywania pracy z winy męża, który prowadził działalność gospodarczą. Wskazała, że obecnie nie może pracować i wraz z córką pozostaje bez środków do życia i bez mieszkania. Skarżąca wskazała, że jest przewlekle chora, córka często choruje, a leki są bardzo drogie, na dowód czego przedłożyła faktury na zakup leków w okresie od stycznia do maja 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Należy zauważyć, że z treści skargi A. Z. wynika, iż skarżąca kwestionuje wydaną w sprawie decyzję, w części dotyczącej uzasadnienia, przede wszystkim zarzucając organowi pomocy społecznej i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. błędne ustalenia faktyczne, odnoszące się do uzyskiwanego miesięcznego dochodu w kwocie [...] zł. Oceniając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Zastępcy Dyrektora ds. Pomocy Społecznej MOPR w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w tym zakresie Sąd uznał, że obie wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Zdaniem Sądu, prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, co do tego, że E. Z. córka skarżącej uzyskała od ojca L. Z. w listopadzie 2008 r. tytułem alimentów kwotę [...] zł, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kryterium dochodowego przy udzielaniu pomocy w zakresie [...] (art. 6 pkt 2, art. 8 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"). Okoliczność tą potwierdzają znajdująca się w aktach sprawy uwierzytelniona przez pracownika socjalnego kopia dowodu nadania w listopadzie 2008 r. przekazu pocztowego oraz oświadczenia L. Z. z dnia 15 grudnia 2008 r. i 13 stycznia 2009 r. W tej sytuacji nie można dać wiary nie popartemu żadnymi dowodami oświadczeniu A. Z. o nieuzyskiwaniu przez córkę skarżącej dochodu z tego tytułu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że nie ma sporu, co do tego, że sytuacja osobista rodziny A. Z. jest trudna. Rzecz jednak w tym, że celem pomocy społecznej jest jedynie wspieranie świadczeniobiorców. Skarżąca pomija to, że z art. 2, art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż celem pomocy społecznej jest jedynie pomoc i wspieranie rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej i zaspokojeniu ich niezbędnych potrzeb oraz zapobieganie ich popadnięciu w trudną sytuację życiową przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się rodzin, a nie do zapewnienia im dożywotniego utrzymania bądź podwyższenia istniejącego niskiego dochodu. Jeżeli zaś chodzi o podnoszone przez A. Z. okoliczności dotyczące: działalności L. Z., bezskuteczności egzekucji alimentów, niezdolności do pracy po wypadku przy pracy i związanych z tym roszczeń o rentę, negatywnej oceny działalności pracowników MOPS w O., to Sąd zauważa, że kwestie te stanowią odrębne zagadnienia i z tego względu nie dotyczą niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.