I SA/Wa 1053/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-24

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dochód z umowy o pracę, mimo utraty dodatkowych źródeł dochodu w wyniku wywłaszczenia, pozwala na pokrycie kosztów sądowych, które nie są wysokie i są rozłożone w czasie. Środki uzyskane z tytułu odszkodowania za nieruchomość, choć znaczne, nie pozostają do swobodnej dyspozycji wnioskodawców z uwagi na potencjalny obowiązek ich zwrotu po waloryzacji.
Stan faktyczny
Skarżący małżonkowie E. i A. S. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawcy oświadczyli, że ich miesięczny dochód z umowy o pracę wynosi [...] zł, a ich majątek i oszczędności są ograniczone z uwagi na potencjalny obowiązek zwrotu otrzymanego odszkodowania. Wskazali również na utratę dodatkowych źródeł dochodu w związku z przejęciem nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S., A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S., A. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość skarżący małżonkowie E. i A. S. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawcy wskazali, że miesięczny dochód uzyskiwany w prowadzonym przez nich gospodarstwie domowym, osiągany przez E. S. z tytułu umowy o pracę, wynosi [...] zł. A. S. oświadczył, że nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący wskazali ponadto, że nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności, które mogłyby służyć do pokrycia kosztów postępowania, gdyż kwota [...] zł, którą przelano na ich konto bankowe tytułem ekwiwalentu na poczet odszkodowania za nieruchomość, w przypadku uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2013 r., będzie musiała zostać przez skarżących – odpowiednio zwaloryzowana - zwrócona. Z tego względu wnioskodawcy nie sięgają obecnie po środki uzyskane z tego tytułu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała ponadto, że przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, której dotyczy wniesiona do sądu skarga, wiązało się z utratą dodatkowych źródeł dochodu, jaki skarżąca uzyskiwała prowadząc działalność gospodarczą ([...]) oraz wynajmując lokal na siedzibę spółki prawa handlowego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Rozpoznawany wniosek o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Szacunkowa wysokość kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy, odniesiona do wysokości dochodu uzyskiwanego w prowadzonym przez skarżących gospodarstwie domowym – [...] zł – nie pozwala stwierdzić, że samodzielne pokrycie przez skarżących kosztów postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie. Na obecnym etapie postępowania ciążące na skarżących zobowiązanie z tytułu należnych kosztów opłat sądowych ogranicza się do kosztu wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe koszty opłat sądowych każdorazowo nie przekroczą zaś kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Z akt sprawy wynika zaś, iż nieruchomość skarżących, której dotyczy wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., co pozwala przypuszczać, że do podnoszonej przez skarżących, wiążącej się z tym zdarzeniem prawnym utraty dodatkowych źródeł dochodu doszło w roku poprzedzającym wszczęcie postępowania sądowego. Nie sposób zakwestionować tego, że przejęcie nieruchomości skarżących na rzecz Skarbu Państwa, jak podnoszą wnioskodawcy, spowodowało utratę przez nich dodatkowych źródeł dochodów, a zatem niewątpliwie wpłynęło na pogorszenie się ich kondycji finansowej. Na podstawie oświadczeń złożonych we wniosku o prawo pomocy nie można jednakże równocześnie przyjąć, że doszło do takiego zubożenia skarżących, które uniemożliwia im partycypowanie w kosztach procesu, zwłaszcza, że jak wskazano powyżej, nie należą one do wysokich, zaś dokonane wywłaszczenie może być postrzegane jako wywołujące skutek uboczny w postaci zmniejszenia się kosztów utrzymania skarżących z uwagi na wyeliminowanie wydatków na utrzymanie nieruchomości. Z powyższych względów należało przyjąć, że pomimo zadeklarowania we wniosku o prawo pomocy braku oszczędności innych, niż pozyskanych w wyniku wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, którym pomimo ich znacznej wysokości z przyczyn wskazanych przez skarżących (potencjalny obowiązek zwrotu odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu, wynikający z art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. z 2010 Nr 102, poz. 651/) nie można nadać charakteru środków pozostających obecnie do swobodnej dyspozycji skarżących, to fundusze pozyskiwane do budżetu domowego wnioskodawców z tytułu umowy o pracę E. S. stanowić mogą nie tylko realne źródło pokrycia wydatków ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dwuosobowej rodziny skarżących, ale również kosztów opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło