I SA/Wa 1054/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. St. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmawiającej B. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że wnioskiem, który wpłynął do Urzędu Miejskiego w G. w dniu 11 kwietnia 1989 r. B. S. wystąpił o przyznanie odszkodowania za mienie pozostawione za granicą (ZSRR) przez jego ojca W. S; wnioskiem z dnia 24 października 2008 r. strona ponowiła swój pierwotny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty i wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, o której mowa w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] o stwierdzaniu nabycia spadku, spadek po W. S. zmarłym dnia [...] grudnia 1996 r., ostatnio stale zamieszkałym w P., na podstawie testamentu nabył jego syn B. S. w całości. Z ustaleń Ministra Skarbu Państwa wynika, iż nastąpiła częściowa realizacji prawa do rekompensaty poprzez nabycie przez właściciela mienia pozostawionego W. S. gospodarstwa rolnego. W. S. na podstawie Aktu Nadania Nr [...] nabył gospodarstwo rolne o pow. 10 ha wraz z zabudowaniami, położone we wsi [...] w trybie przepisów dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze ziem odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279). Komisja ta orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1948 r. sprostowała orzeczenie z dnia [...] czerwca 1947 r. wydane W. S. o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia obszaru gospodarstwa na 8,28 ha. Ustalono, iż podstawą przyznania gospodarstwa rolnego był "Wniosek o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych" do którego załącznikami były karta ewakuacyjna [...]. Fakt nabycia powyższego gospodarstwa w ramach realizacji prawa do rekompensaty został również potwierdzony w treści wyroku wstępnego Sądu Okręgowego[...] oraz w końcowym wyroku Sądu Okręgowego[...]. Gospodarstwo przyznane W. S. zostało przejęte na rzecz Państwa na podstawie art. 14 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 40). Jednakże, na podstawie w/w orzeczeń Sąd Okręgowy w O. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Wojewody [...] na rzecz powoda B. S. - następcy prawnego zmarłego W. S. kwotę [...] z tytułu bezprawnego przejęcia gospodarstwa rolnego. 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa stwierdził, że W. S. otrzymał gospodarstwo rolne w ramach realizacji prawa do rekompensaty a następnie wskutek przejęcia go na rzecz Państwa otrzymał zgodnie w w/w wyrokami odszkodowanie, co oznacza, że W. S. otrzymał gospodarstwo rolne w ramach realizacji prawa do rekompensaty a następnie wskutek przejęcia go na rzecz Państwa otrzymał zgodnie w tymi wyrokami odszkodowanie. Organ wskazał, że strona przedłożyła do akt sprawy dwa operaty szacunkowe: (1) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość nieruchomości pozostawionej na dzień [...] maja 2010 r. na kwotę [...] zł, która po waloryzacji na dzień wydania decyzji wyniosła [...] zł; (2) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość nieruchomości nabytej w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty na dzień 1 września 2010 r. na kwotę [...] zł. Wartość pozostawionej nieruchomości określona operatem szacunkowym, zwaloryzowana przez organ wojewódzki na dzień wydania decyzji wyniosła [...] zł, a 20% z tej kwoty daję kwotę [...] zł, zatem uprawnionemu przysługiwałaby rekompensata w wysokości [...] zł. Natomiast w niniejszej sprawie nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, poprzez nabycie nieruchomości, której wartość określona operatem szacunkowym na dzień wydania decyzji wyniosła [...] zł. Zatem kwota zrealizowana w wyniku otrzymania nieruchomości przewyższyła 20% wartości nieruchomości pozostawionych. W związku z powyższym, zdaniem organu, zostało w pełni zrealizowane prawo do rekompensaty na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawnych dotyczących potwierdzania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa wskazał również, że podziela stanowisko organu wojewódzkiego i stwierdza, iż prawo do 20% rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało w pełni wykorzystane. Odnosząc się do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stwierdził, iż pomimo tego, że strona wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty w 1989 r., Wojewoda [...] zasadnie zastosował do rozpatrywanej sprawy przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż z godnie z art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do postępowań w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Zatem Minister Skarbu Państwa zobligowany był stosować aktualnie obowiązujące przepisy prawne dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. S. zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 8, 12, 24 pkt 5, 55, oraz nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła do wydania zaskarżonej decyzji - wniósł o jej uchylenie. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. odmawiającą B. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego ojca W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm), zgodnie z którym zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20 % wartości pozostawionych nieruchomości (ust. 2); w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3 (ust. 3). Art. 6 ust. 3 tej ustawy stanowi zaś, że osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie (ust. 3). 4. Jak wynika z akt sprawy, W. S., ojciec skarżącego B. S,, na podstawie Aktu Nadania Nr [...] nabył gospodarstwo rolne o pow. 10 ha wraz z zabudowaniami, położone we wsi W., w trybie przepisów dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze ziem odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279). Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1948 r. sprostowano orzeczenie z dnia [...] czerwca 1947 r. wydane W. S. o wykonaniu aktu nadania, w części dotyczącej ustalenia obszaru gospodarstwa na 8,28 ha. Podstawą przyznania W. S. gospodarstwa rolnego był "Wniosek o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych" do którego załącznikami były karta ewakuacyjna [...] oraz opis mienia pozostawionego nr [...]. Zgodnie z art. 23 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279, z późn. zm), osobom, które w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. utraciły gospodarstwa rolne na tych terenach Rzeczypospolitej Polskiej w jej granicach przedwojennych, które nie weszły w skład obecnego obszaru Państwa, jak również o ile osoby te stale zamieszkiwały na tych terenach przed dniem 1 września 1939 r., jak również osobom, które na mocy umów międzynarodowych, zawartych przez Państwo Polskie, mają otrzymać ekwiwalent w zamian za mienie pozostawione za granicą - zarachowuje się na pokrycie ceny nabycia gospodarstwa (działki) wartość utraconego (pozostawionego) gospodarstwa. Oznacza to, i nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty poprzez nabycie przez właściciela mienia pozostawionego – W. S. - gospodarstwa rolnego [...] Gospodarstwo przyznane W. S. zostało następnie przejęte na rzecz Państwa na podstawie art. 14 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 40). Jednakże, jak wynika z akt sprawy, Sąd Okręgowy w [...] zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Wojewody [...] na rzecz powoda B. S. - następcy prawnego zmarłego W. S. - kwotę [...] zł z tytułu bezprawnego przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa. 5. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, i przyznać rację Ministrowi Skarbu Państwa, iż na ustalenie faktu dokonania częściowej realizacji prawa nie ma wpływu, następujące parę lat po jego nabyciu, pozbawienie własności tegoż gospodarstwa, nawet bezprawne, za co jednakże poszkodowani otrzymali odszkodowanie. Faktu zrealizowania prawa na podstawie wcześniejszych regulacji prawnych nie można było pominąć w ustaleniach faktycznych niniejszej sprawy, ponieważ bezprawne było jego pozbawienie, a nie samo przekazanie w ramach rekompensaty. Z akt sprawy wynika, iż strona przedłożyła do akt sprawy dwa operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawce majątkowego: - określający wartość nieruchomości pozostawionej na dzień [...] maja 2010 r. na kwotę [...] zł, która to kwota po waloryzacji na dzień wydania decyzji wynosi [...] zł, oraz, - określający wartość nieruchomości nabytej w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty na dzień [...] września 2010 r. na kwotę [...] zł. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości; wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości. Z powyższego wynika więc, że wartość dokonanej częściowej realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości S., przekroczyła 20% wartości nieruchomości pozostawionych, a zatem prawo do rekompensaty na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP zostało w pełni zrealizowane. 6. Niewątpliwie sprawa administracyjna powinna zostać załatwiona w terminach określonych w art. 35 § 1, 2 i 3 kpa, jednakże podkreślić należy, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 37 § 1 kpa, a następnie skarga na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.