I SA/Wa 1054/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensapty postanawia : 1) przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W., 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wyrokiem z 9 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Postanowieniem z 12 kwietnia 2012 r. – na podstawie art. 178 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. – Sąd odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od tego wyroku, sporządzoną przez pełnomocnika skarżącego, radcę prawnego, z powodu nieuiszczenia należnego wpisu sądowego. Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wyjaśniając okoliczności w jakich doszło do uchybienia temu terminowi wskazał na śmierć swojego pełnomocnika procesowego, na którego adres doręczono stronie wezwanie do uiszczenia wpisu. Do pisma, zawierającego jednocześnie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skarżący dołączył dowód potwierdzający wpłatę wymaganego wpisu. Następnie, wnioskiem z 18 września 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy PPF, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, zaś jego żona osiąga dochody z emerytury w wysokości [...] zł, co łącznie daje dochód w wysokości [...] zł. Oświadczył ponadto, że posiada spółdzielcze mieszkanie własnościowe o pow. [...] m2, samochód osobowy o wartości ok. [...] zł ([...], rok prod. [...]). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z uwagi na wiek i zły stan zdrowia zarówno on, jak i jego żona, korzystają z usług lekarzy specjalistów (m.in. onkologa i kardiologa) oraz usług rehabilitacyjnych, a ich miesięczne wydatki na leki sięgają kwoty [...] zł. Skarżący ponosi ponadto wydatki związane z opieką na wnukami (ok. [...] zł miesięcznie), których ojciec okresowo pozostaje bezrobotny. Skarżący podkreślił, że w związku z 7-letnim postępowaniem administracyjnym w sprawie rekompensaty, a także postępowaniem sądowym poniósł dotychczas znaczne wydatki, w tym wydatki na opracowanie dwóch operatów szacunkowych, korespondencję, opłaty prawne, dojazdy, a także koszty działania radcy prawnego zatrudnionego przez skarżącego, który jednakże zmarł wkrótce po wniesieniu skargi kasacyjnej. Wątpliwości odnoszące się do możliwości płatniczych wnioskodawcy skutkowały wezwaniem go do uzupełnienia złożonego wniosku w trybie art. 255 P.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 25 października 2012 r. skarżący szczegółowo opisał rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie się, podkreślając, że aktualnie posiadane oszczędności w wysokości [...] zł, uwidocznione na załączonym do pisma wyciągu z rachunku bankowego, przeznaczone są na remont kapitalny mieszkania, w zamiarze strony obejmujący, m.in., całkowitą wymianę instalacji elektrycznej, wymianę piecyka gazowego, przeciekających przewodów gazowych, nieszczelnych okien drewnianych, instalację kabiny prysznicowej w miejsce wanny (co ma ułatwić korzystanie z łazienki przez skarżącego, który ze względu na przebyte operacje i stan zdrowia ma trudności w poruszaniu się), zastąpienie płytkami ceramicznymi zużytego linoleum na cementowej podłodze w łazience, kuchni i przedpokoju. Koszty remontu skarżący oszacował na kwotę ok. [...] zł. W załączeniu skarżący przedstawił ponadto, m.in., decyzje z marca 2012 r. o waloryzacji emerytury, z których wynika, że od 1 marca 2012 r. wysokość emerytury skarżącego wynosi [...] zł (netto), zaś jego żony [...] zł (netto), wyciąg z bieżącego rachunku bankowego za okres od 1 lipca do 30 września 2012 r. wskazujący na saldo końcowe w wysokości [...] zł, karty informacyjne leczenia szpitalnego, wyniki badań lekarskich, kserokopie recept, paragonów fiskalnych za zakup lekarstw, kopię dowodu wpłaty czynszu za październik 2012 r. ([...] zł), faktury VAT za usługi telekomunikacyjne, paliwo gazowe, dzierżawę gruntu pod garaż ([...] zł rocznie), naprawę samochodu (faktura z [...].10.2011 r. na kwotę [...] zł oraz z [...].07.2012 r. na kwotę [...] zł), składki na ubezpieczenie oraz fakturę VAT z [...].05.2010 r. za wycenę mienia zabużańskiego na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Rozpoznawany wniosek zasługuje częściowo na uwzględnienie, bowiem aczkolwiek nie można przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) to należało uznać, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ze złożonego wniosku o prawo pomocy oraz uzupełniającego go pisma z dnia 25 października 2012 r. zawierającego rzetelne, drobiazgowe informacje dotyczące konieczności ponoszenia przez skarżącego wydatków określonego rodzajów (zwłaszcza znacznych wydatków na leczenie, rehabilitację, ale także związanych z eksploatacją samochodu, zakupem żywności) oraz ich wysokości, wyłania się przejrzysta sytuacja finansowa skarżącego, pozwalająca przyjąć, że pomimo znacznej wysokości regularnie otrzymywanych przez małżonków S. świadczeń emerytalnych (łącznie – [...] zł) oraz posiadania oszczędności w wysokości [...] zł, samodzielne pokrycie kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika wiązałyby się dla strony z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym. Okoliczność, że skarżący z rozwagą gospodaruje posiadanymi środkami finansowymi, o czym świadczy rodzaj ponoszonych przez niego wydatków, którym nie można odmówić charakteru wydatków niezbędnych do utrzymania koniecznego oraz to, że zdołał zgromadzić oszczędności w wysokości przekraczającej miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego, nie może uzasadniać zobowiązania go do samodzielnego poniesienie pełnych kosztów postępowania. Środki pozostające do dyspozycji strony są gromadzone w celu przeprowadzenia kapitalnego remontu mieszkania, którego zły stan techniczny (nieszczelne przewody gazowe, zniszczona instancja eklektyczna sprowadzająca zagrożenie pożarowe) sprawia, że remont ten uznany być musi za konieczny nie tylko jako podnoszący standard życia małżonków S. (w ten sposób zakwalifikować można wymianę wanny na kabinę prysznicową w mieszkaniu osób w podeszłym wieku, schorowanych i mających trudności z poruszaniem się, wymianę linoleum na płytki), ale również jako zapobiegający dalszej egzystencji skarżących w warunkach zagrażających ich zdrowiu czy życiu. Analiza przedstawionych przez stronę warunków mieszkaniowych prowadzi zatem do wniosku, iż nie można w sposób uzasadniony oczekiwać od skarżącego, by posiadane środki zostały w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wykazany załączonymi do akt sprawy dokumentami medycznymi stan zdrowia skarżącego, przyjmującego wiele leków i pozostającego pod systematyczną, specjalistyczną opieką lekarską sprawia ponadto, że nieuprawnione byłoby oczekiwanie od skarżącego, że nie podejmie działań zmierzających do podniesienia poziomu życia, który nie nosi znamion zbytku, w tym także, ze nie zabezpieczy pewnej puli środków na pokrycie wydatków na leczenie i rehabilitację, które również muszą być taktowane priorytetowo wobec wydatków związanych z prowadzonym procesem. Ocena okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę nie uzasadnia jednak uwzględnienia wniosku o prawo pomocy w całości, bowiem nie wskazują one na to, że skarżący nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Skarżący w dotychczasowym postępowaniu samodzielnie ponosił koszty sądowe, należy zatem przyjąć, że w dalszym ciągu posiada taką zdolność. Koszty te, z uwagi na uiszczenie przez stronę wpisu od skargi kasacyjnej, sprowadzać się bowiem będą – w zależności od przebiegu sprawy - do kosztów ewentualnych zażaleń lub opłat kancelaryjnych, a zatem ich wysokość każdorazowo nie przekroczy [...] zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.