I SA/Wa 1054/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił podanie, wskazując na właściwość sądu powszechnego do rozpoznania żądania odszkodowania za przejęte gospodarstwo rolne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił podanie, ponieważ żądanie skarżącej dotyczące odszkodowania za przejęte gospodarstwo rolne ma charakter cywilnoprawny i powinno być rozpoznane przez sąd powszechny. Brak jest przepisu prawa administracyjnego materialnego pozwalającego na orzeczenie o takim odszkodowaniu w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za przejęte na Skarb Państwa gospodarstwo rolne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił podanie, wskazując na właściwość sądu powszechnego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Ministra, skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się spłaty za gospodarstwo. Sąd oddalił skargę, uznając zasadność stanowiska organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, , po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.
Pismem z 13 grudnia 2017 roku Skarżąca, N. W., zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przejęcie na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego.
Postanowieniem z [...] lutego 2018 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) zwrócił Skarżącej podanie wskazując, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 66 § 3 k.p.a.
Minister po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy postanowieniem z [...] kwietnia 2018 roku utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. Wskazał, że zawarte w podaniu z 13 grudnia 2017 roku żądanie przyznania odszkodowania ma charakter cywilnoprawny, dlatego też nie może być załatwione w postępowaniu administracyjnym a jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę.
W skardze powołała się na fakt przejęcia gospodarstwa i pozbawienie jej matki i siostry środków do życia. Podkreśliła, że gospodarstwo zabrane zostało w 1964 roku a do chwili obecnej nie otrzymała żadnej spłaty. Wskazała, że prosi o rzetelną pomoc w odzyskaniu spłat za własność.
W piśmie z 13 czerwca 2018 roku stanowiącym uzupełnienie skargi Skarżąca wskazała, że prosi o spłaty które ma przyznane od 1960 roku do 2018 roku w kwocie [...] złotych lub o gospodarstwo, które kosztuje [...] złotych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie odpowiadają prawu.
Podstawą prawną dla wydania obu postanowień był art. 66§ 3 k.p.a., zgodnie z którym gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
Organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przyjął, że żądanie skarżącej dotyczy spawy, w której właściwy jest sąd powszechny.
Z treści podania z 13 grudnia 2017 roku wynika, że Skarżąca żąda zapłaty za gospodarstwo rolne za okres od 1974 do 2017 roku z ustawowymi odsetkami. Żądanie Skarżącej zostało więc sformułowane w sposób typowy dla roszczeń o charakterze cywilnym. Brak jest przepisu administracyjnego prawa materialnego pozwalającego na orzeczenie o odszkodowaniu za przejęte w trybie decyzji administracyjnej gospodarstwo rolne za okres blisko 34 lat z ustawowymi odsetkami.
Organ nie mógł zatem ani rozpoznać żądania skarżącej, ani też przekazać go innemu organowi. Jedyną czynnością jaką mógł podjąć był zwrot podania do skarżącej, stosownie do art. 66 § 3 k.p.a.
Sąd wskazuje, że również z uzupełnienia skargi wynika, iż Skarżąca oczekuje wydania rozstrzygnięcia o charakterze cywilnym, to jest rozstrzygnięcia zasądzającego określoną przez nią kwotę [...] złotych z ustawowymi odsetkami, lub też przyznania gospodarstwa, o wskazanej przez nią wartość [...] złotych
Skarżąca wskazała w skardze, że sądy odmawiały zajęcia się jej sprawą. Tego typu stwierdzenie oznaczało konieczność zbadania, czy w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 66 § 4 k.p.a., to jest czy w przedmiotowej sprawie sąd powszechny nie uznał się za niewłaściwy.
Analiza akt administracyjnych wskazuje jednak, że sądy, o których mowa w skardze to sądy administracyjne, które rozpoznawały skargi składane przez Skarżącą w związku z podejmowanymi przez nią czynnościami mającymi na celu doprowadzenie do wyeliminowania z obrotu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1974 roku o przejęciu gospodarstwa rolnego.
Jak wynika z akt administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] listopada 2007 roku odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1974 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z 18 września 2008 roku, sygn. akt II SA/Bk 26/08 oddalił skargę Skarżącej na decyzję SKO.
Skarżąca pismem z 16 lipca 2012 roku po raz kolejny wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1974 roku. Postanowieniem z [...] marca 2013 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1974 roku. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tego organu z [...] maja 2013 roku. Skarżąca nie wniosła skargi do sądu administracyjnego na to postanowienie.
Skarżąca występowała również o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...] listopada 2007 roku.
SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 roku, utrzymanym w mocy postanowieniem tego organu z [...] października 2013 roku, odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] listopada 2007 roku. WSA w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 560/15 oddalił skargę na powyższe postanowienie.
We wniosku z dnia 30 marca 2017 roku Skarżąca ponownie zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w [...] z [...] listopada 2007 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z 12 września 2017 roku oddalił skargę na powyższe postanowienie.
Z akt administracyjnych nie wynika natomiast aby jakikolwiek sąd powszechny uznał się za niewłaściwy w sprawie dotyczącej odszkodowania za gospodarstwo rolne przejęte na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1974 roku, a tylko taka okoliczność uzasadniałaby zastosowanie art. art. 66 § 4 k.p.a.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło