I SA/Wa 1055/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A.G. i D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania rodzinie zastępczej jednorazowego świadczenia pieniężnego na pokrycie skutków zdarzenia losowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i D. G. od decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] przyznającej jednorazowe świadczenie w wysokości 600,00 zł na częściowe pokrycie skutków zdarzenia losowego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. i D. G. na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie sygn. akt. [...], ustanowieni zostali rodziną zastępczą nad małoletnim K. S. urodzonym 15 września 2007 r. Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2010 r. A. i D. G. wystąpili o przyznanie pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, począwszy od miesiąca stycznia 2010 r. Uzasadniając prośbę o przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy podnieśli, że dziecko legitymuje się okresowym orzeczeniem o niepełnosprawności do dnia 17 listopada 2011 r. Wskazali, ze w wyniku zdarzenia losowego, jakim jest porzucenie dziecka przez rodziców biologicznych, nie zagwarantowanie dziecku elementarnej opieki oraz bardzo długi pobyt w placówce opiekuńczej, ujawniły się u dziecka schorzenia układu oddechowego, schorzenia o podłożu psychicznym, zahamowany rozwój w zakresie mowy, co spowodowało, ze dziecko musi mieć zagwarantowane leczenie u lekarzy specjalistów oraz leki, co wiąże się z ponoszeniem kosztów. W celu poprawy ogólnego stanu zdrowia, w tym rozwoju psychofizycznego, dziecko uczęszcza do Młodzieżowego Domu Kultury w P., co w znacznym stopniu wpłynęło korzystnie na stan jego zdrowia. Decyzją z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Starosty P., przyznał A. i D. G., jako rodzinie zastępczej dla K. S., jednorazowe świadczenie pieniężne na częściowe pokrycie skutków zdarzenia losowego, w wysokości 600,00 zł, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że z tytułu zdarzenia losowego rodzinie może zostać przyznana pomoc jedynie w wyjątkowych okolicznościach, np. w celu zakupu sprzętu niezbędnego do leczenia i rehabilitacji, specjalnych pomocy naukowych. Organ I instancji ustalił, że rodzina zastępcza wnioskuje o przyznanie pomocy w trybie art. 78 ust. 7b pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) na okres 23 miesięcy, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 17 listopada 2011 r. w maksymalnym wymiarze, tj. w kwocie 50% od kwoty podstawy 1647,00 zł, co stanowi kwotę 823,50 zł miesięcznie. Łącznie świadczenie fakultatywne wynosiłoby więc kwotę 18.940,50 zł, co wykracza poza możliwości finansowe Ośrodka. Organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 78 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej, który dotyczy przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności, skarżący jako rodzina zastępcza otrzymuje na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] świadczenie finansowe w wysokości 80% od kwoty podstawy 1.647,00 zł, co stanowi kwotę 1.241,10 zł miesięcznie. Organ I instancji kierując się dobrem małoletniego, uwzględniając fakt, że rodzina zastępcza ponosi dodatkowe koszty związane z uczęszczaniem dziecka do Młodzieżowego Domu Kultury w P. w wysokości 50 zł miesięcznie, przyznał jednorazowe świadczenie w wysokości 600,00 zł na rehabilitację zdrowotno-ruchową i społeczną dziecka, jako dodatkową pomoc w zakresie psychospołecznego rozwoju małoletniego K. S. Z uwagi na ważny interes społeczny, Oran I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wnieśli A. i D. G., domagając się przyznania pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. i D.G. – utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że art. 78 ust. 7b pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie może być postawą żądania skarżących, gdyż wskazany przepis może stanowić źródło przyznania pomocy jedynie w sytuacji, gdy dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy wskutek zdarzenia losowego. A więc nie chodzi w omawianym przypadku o powód umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, lecz o dodatkową pomoc, której przyznania domaga się rodzina zastępcza na rzecz swojego podopiecznego, wskutek zaistniałego zdarzenia losowego. Organ odwoławczy uwzględniając, zarówno zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego, jak również specyfikę spraw związanych z przyznawaniem świadczeń w ramach instytucji pomocy społecznej oraz mając na względzie, że szeroko rozumiane problemy zdrowotne dziecka powstałe ogólnie rzecz ujmując w wyniku porzucenia przez rodziców biologicznych oraz uwzględniając dobro dziecka, w tym efekty (poprawa stanu zdrowia dziecka) jakie przynosi uczestnictwo w zajęciach w Młodzieżowym Domu Kultury w P., które to zajęcia generują koszty, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że brzmienie przepisu art. 78 ust. 7b ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że przyznanie pomocy w tym trybie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza dowolności w podejmowaniu przez organ rozstrzygnięcia w omawianym zakresie, jednakże takiego zarzutu nie można postawić organowi I instancji, który rzetelnie uzasadnił wydaną w sprawie decyzję. Organ odwoławczy podniósł, ze nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że każdy organ pomocy społecznej ma określone środki pieniężne, które powinien wydatkować na cele pomocy społecznej zgodnie z zasadą równego traktowania wszystkich zainteresowanych i uprawnionych do uzyskania takiej formy wsparcia. Na obszarze działania Ośrodka zamieszkuje jedenaścioro dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych, którym taka dodatkowa pomoc fakultatywna mogłaby zostać przyznana, w szczególności ze względu na stan zdrowia, rodzaje schorzeń, którymi są dotknięci podopieczni poszczególnych rodzin zastępczych. Organ odwoławczy dokonując oceny wniosku z dnia 29 stycznia 2010 r. uwzględnił fakt, że rodzina zastępcza (skarżący) otrzymują z tytułu. niepełnosprawności dziecka, świadczenie finansowe w wysokości 80% od kwoty podstawy 1647,00 zł, co stanowi kwotę 1.241,10 zł miesięcznie. Zatem rodzina zastępcza otrzymuje świadczenie w maksymalnej wysokości określonej w art. 78 ust. 4 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy podniósł, ze skarżący nie wskazali na jaki konkretnie cel domagają się świadczenia z tytułu pokrycia skutków zdarzenia losowego ani nie wskazali przyczyn, uzasadniających to przyznanie innymi słowy nie wskazali, na co potrzebne im są dodatkowe pieniądze i to w wysokości 823,50 zł miesięcznie przez okres niespełna dwóch lat. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku całego postępowania skarżący ograniczali się do ogólnikowego uzasadnienia złożonego wniosku podnosząc m.in., że intencją odwołujących się jest - jako pełniących funkcję rodziny zastępczej - pomoc dziecku jeszcze w większym stopniu, niż obecnie to czynią np. poprzez odpowiednie specjalistyczne rehabilitacje, sprostanie rosnących potrzeb dziecka. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, że ponoszą "dodatkowe" koszty związane ze zdarzeniem losowym w postaci porzucenia dziecka przez rodziców biologicznych, pominąwszy już fakt, że świadczenia z opieki zdrowotnej finansowane są ze środków publicznych. W ocenie organu odwoławczego, żądanie przyznania dodatkowej fakultatywnej pomocy w związku ze zdarzeniem losowym w maksymalnej wysokości 823,50 zł miesięcznie przez okres niespełna dwóch lat jest, w oparciu o zgromadzonym materiał dowodowy nieuzasadnione, gdyż ani skarżący, ani przeprowadzone postępowanie nie wykazało, że oprócz otrzymywanej aktualnie pomocy finansowej, niezbędna jest również dodatkowa pomoc finansowa w zakresie żądanym przez odwołujących się. Zdaniem organu odwoławczego zasadnym było natomiast przyznanie jednorazowego świadczenia na częściowe pokrycie skutków zdarzenia losowego w wysokości 600,00 zł na rehabilitację zdrowotno-ruchową i społeczną dziecka (w tym uczęszczanie do Młodzieżowego Domu Kultury w P., co generuje dodatkowy koszt w wysokości 50 zł oraz uwzględniwszy pismo Dyrektora tej placówki z dnia 21 grudnia 2009r.) - jako dodatkową pomoc w zakresie ogólnego prawidłowego rozwoju małoletniego dziecka. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż podnoszone przez skarżących uchybienia okazały się niezasadne, bądź bez wpływu na prawidłowość i zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji, zwłaszcza uwzględniając treść art. 139 Kpa. Wydanie decyzji kasacyjnej wyłącza co prawda zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się, jednakże wydanie takiej decyzji jest wyjątkiem w postępowaniu odwoławczym i jest obwarowane okolicznościami wskazanymi w art. 138 § 2 Kpa, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. W szczególności kierowanie poszczególnych pism wyłącznie do jednego ze skarżących, nie wpływa na zasadność i legalność decyzji organu I instancji. Również zarzut ewentualnego przewlekłego prowadzenia postępowania, nie wpływa na ocenę zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i D. G. Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty P. z dnia [....] marca 2010r. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, ze ich wniosek był rozpatrywany przewlekle. Podnieśli, ze wykazali podstawy żądania i potrzeby dziecka. Zdaniem skarżących organ odwoławczy jest w błędzie, ze Państwo nie ma obowiązku zaspokajania potrzeb dziecka w rodzinie zstępczej, gdyż to Państwie spoczywa obowiązek wszelkiej pomocy dziecku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 78 ust.1, 2 i 7b ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 78 ust. 1. rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota 1.647 zł. Stosownie do art. 78 ust. 7b w przypadku gdy na skutek zdarzenia losowego dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy, starosta może przyznać rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie skutków tego zdarzenia: 1) jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy albo okresowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy wypłacane przez okres trwania bezpośrednich skutków tego zdarzenia; Z treści powyższego przepisu wynika, że przedmiotowe świadczenie może być przyznane wówczas gdy pomiędzy zdarzeniem losowym mającym miejsce po umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej a dodatkowymi potrzebami takiego dziecka występuje związek przyczynowy powodujący potrzebę pokrycia negatywnych skutków tegoż zdarzenia. Pomoc tę rodzina zastępcza otrzymuje na zaspokojenie szczególnych potrzeb dziecka w związku ze zdarzeniem losowym. Podwyższone wydatki na co zwrócił uwagę organ administracji publicznej mogą dotyczyć zakupu lekarstw, sprzętu potrzebnego do leczenia lub rehabilitacji czy specjalnych pomocy naukowych. Ma rację organ odwoławczy, że art. 78 ust. 7b pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej może stanowić źródło przyznania pomocy jedynie w sytuacji, gdy dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy wskutek zdarzenia losowego. Należy zgodzić się z organem administracji publicznej, ze skarżący nie wskazali na jaki konkretnie cel domagają się świadczenia z tytułu pokrycia skutków zdarzenia losowego przez okres niespełna dwóch lat. Skarżący ograniczyli się do ogólnikowego uzasadnienia złożonego wniosku podnosząc m.in., że ich intencją jest pomoc dziecku jeszcze w większym stopniu, niż obecnie to czynią np. poprzez odpowiednie specjalistyczne rehabilitacje, sprostanie rosnących potrzeb dziecka. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, że ponoszą dodatkowe koszty związane ze zdarzeniem losowym. Ponadto jak słusznie zauważył organ świadczenia z opieki zdrowotnej finansowane są ze środków publicznych. Należy uwzględnić fakt, że skarżący otrzymują z tytułu niepełnosprawności dziecka, świadczenie finansowe w wysokości 80% od kwoty podstawy 1647,00 zł, co stanowi kwotę 1.241,10 zł miesięcznie na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...]. Otrzymują również zasiłek pielęgnacyjny na dziecko w kwocie 153 zł. Gdyby dziecko było zdrowe skarżący nie otrzymaliby świadczenia finansowego w wysokości 80% oraz zasiłku pielęgnacyjnego. Przyznanie pomocy w tym trybie przepisu art. 78 ust. 7b ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co oczywiście nie oznacza dowolności w podejmowaniu przez organ rozstrzygnięcia w omawianym zakresie. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej skarżących wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżących decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Istotną kwestą jest to, że z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby oprócz otrzymywanego aktualnie świadczenia finansowego, konieczna była pomoc finansowa w zakresie żądanym przez odwołujących się z tytułu pokrycia skutków zdarzenia losowego. Rację, należy zatem przyznać organom administracji publicznej, ze skarżący nie wykazali, ze dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy wskutek zdarzenia losowego. Te okoliczności wskazują, ze kwestionowana decyzja odpowiada prawu. Organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.