I SA/Wa 1055/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-09
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przedstawionej sprawie okoliczności nie uzasadniają przyznania prawa pomocy, gdyż dochody wnioskodawczyni pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez nadmiernego obciążenia finansowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza granicami Polski. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z emerytury i renty, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz posiada mieszkanie i udział w nieruchomości. Wniosek uzasadniła postulatem zwolnienia repatriantów z opłat z tytułu przesiedlenia ludności.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M., A. M., M. P. i J. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca A. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury i renty w łącznej wysokości [...] zł, posiada mieszkanie o powierzchni użytkowej ok. [...] m2 oraz udział w nieruchomości – [...] m2. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że z uwagi na to, że za ujemne skutki (repatriacja) drugiej wojny światowej Polska otrzymała reperacje, należałoby rozważyć, czy nie stanowi to podstawy do zwolnienia repatriantów z wszelkich opłat związanych z wykonywaniem czynności cywilnoprawnych związanych z przesiedleniem ludności.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Okoliczności przedstawione przez A. M. w rozpoznawanym wniosku nie uzasadniają jego uwzględnienia, gdyż nie pozwalają uznać, że poniesienie przez skarżącą kosztów postępowania w sprawie spowoduje uszczerbek, o którym stanowi powołany powyżej przepis. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, służących do utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego, znacznie przekracza minimalne wynagrodzenie za pracę, co w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie wykazała np. konieczności aktualnego, systematycznego ponoszenia wydatków, które muszą być taktowane priorytetowo wobec wydatków związanych z prowadzonym procesem, pozwala przyjąć, że istnieje możliwość uwzględnienia przez skarżącą kosztów tego procesu w budżecie domowym. Należy przy tym podkreślić, że uiszczenie wpisu od skargi na zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa przez M. M. z uwagi na solidarny charakter obowiązku uiszczenia tego wpisu zniosło tenże obowiązek w stosunku do skarżącej, zaś potencjalne inne koszty sądowe w tej sprawie sprowadzać się będą – w zależności od jej przebiegu - do kosztów ewentualnych zażaleń, wpisu od skargi kasacyjnej lub opłat kancelaryjnych, zaś wysokość tych opłat każdorazowo nie przekroczy 100 zł. Zważywszy na poziom dochodów skarżącej nie można więc uznać, że poniesienie jednorazowych wydatków w tej wysokości stanowić będzie nadmierne obciążenie finansowe, zagrażające jej egzystencji. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody z których możliwe jest wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania.
Uwagi strony dotyczące zasadności rozważenia, czy otrzymane przez Polskę reparacje wojenne nie uzasadniają zwolnienia repatriantów z wszelkich opłat z czynności cywilnoprawnych związanych z przesiedleniem ludności potraktować należy zaś nie inaczej, niż w kategorii skierowanego do ustawodawcy postulatu de lege ferenda. W świetle obowiązujących przepisów stanowisko skarżącej nie stanowi uprawionej podstawy do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy, a obowiązek ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadminstracyjnym nie jest tożsamy z obowiązkiem ponoszenia opłat z tytułu dokonywanych czynności cywilnoprawnych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło