I SA/Wa 1055/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2013 r. K. G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącach styczeń, luty 2013 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. przyznał K. G., na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. – o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182), zasiłek celowy w wysokości [...] zł, przeznaczony na zakup żywności, którego wypłata miała zostać zrealizowana w dniu 15 marca 2013 r. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzeczeniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. K. G. wniósł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1100/13 uchylił zaskarżoną decyzję uzasadniając, że ustalenia organu odwoławczego, co do przyznania skarżącemu dwóch zasiłków celowych w kwotach po [...] złotych na każdy z wnioskowanych przez niego miesięcy, są błędne. W rzeczywistości bowiem, w następstwie rozpoznania wniosku z dnia 7 stycznia 2013 r. otrzymał on jeden zasiłek, który dotyczył łącznie dwu ww. miesięcy. Oznacza to, że zakwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że przedmiotowa pomoc została przyznana z uwagi na spełnianie kryterium dochodowego i mając na uwadze możliwości finansowe Ośrodka. Przyznanie zasiłków celowych nie jest świadczeniem obowiązkowym, a organy nie są związane przepisami prawa co do wysokości tego świadczenia. Ośrodki pomocy muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby wszystkich osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie. Przy czym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. otrzymał na zasiłki celowe budżet w kwocie [...] zł, co sprawia, iż środki te są bardzo ograniczone, a na terenie gminy zamieszkuje wiele osób potrzebujących pomocy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego działki siedliskowej organ stwierdził, że powyższa kwestia nie należy do kompetencji ośrodka. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. G. wskazując, że Kolegium błędnie twierdzi, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha Dodał, że jego dochód z gospodarstwa rolnego jest zerowy oraz podniósł zarzuty dotyczące sposobu działania Urzędu Gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływana jako "ppsa" sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest bezzasadna, a zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Na wstępie wskazać należy, że organ administracji ponownie rozpoznając sprawę związany był, zgodnie z art. 153 ppsa, oceną prawna i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1100/13. W tym ostatnim orzeczeniu Sąd uznał, że nie są oparte na prawdzie ustalenia Kolegium, zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2013 r., że wniosek skarżącego o przyznanie mu w lutym i styczniu 2013 r. pomocy na zakup żywności został rozstrzygnięty przez organ dwoma decyzjami. Ponownie ustalając stan faktyczny sprawy Kolegium prawidłowo ustaliło, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że wniosek ten został rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Organ II instancji wykonał zatem zalecenia Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2 ww. art. 39). Z kolei w myśl z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanego aktu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący jest osobą bezrobotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest też właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, tj. [...] ha przeliczeniowego. Zatem na podstawie ww. przepisu art. 8 ust. 9 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wysokości 250 zł. Przepis ten zakłada ryczałtowe przyjęcie dochodu przez posiadacza gospodarstwa rolnego, bez względu na to, czy faktycznie dochód był osiągany z tego gospodarstwa (tak Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09, z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 915/11). Wobec tego prawidłowo organy wskazały, że dochód wnioskującego o zasiłek celowy - wyliczony na podstawie wyżej wskazanego przepisu - wynosi [...] zł. Skarżący spełnia więc kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku celowego. Jednak mimo, że K. G. jest bezrobotny, to jako właściciel gospodarstwa rolnego, nie może być uznany za osobę nieposiadającą żadnych dochodów. Z treści powołanego art. 8 ust. 9 ustawy wynika bowiem obligatoryjny tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Przepis ten nie przewiduje żadnych wyjątków. Nie ma przy tym znaczenia, czy faktycznie gospodarstwo jest uprawniane i czy przynosi ono dochody. Dlatego też organy musiały uwzględnić przy ustalaniu wysokości świadczenia dochód z tego tytułu. Przy czym uwzględniona powierzchnia gospodarstwa - w tym ze wskazaniem powierzchni przeliczeniowej - wynika z zaświadczenia Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2013 r., znajdującego się w aktach sprawy. Odnośnie wysokości kwoty przyznanego skarżącemu świadczenia wskazać należy, że szczegółowe zasady ustalenia przedmiotowego zasiłku zostały określone w powołanym na wstępie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Przede wszystkim należy podnieść, że decyzja co do wysokości przyznanego zasiłku ma charakter uznaniowy. Od uznania organu administracyjnego zależy bowiem wysokość zasiłku, co nie oznacza, że organ administracyjny może o tym decydować w sposób dowolny. Należy pamiętać, iż organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi i z tego względu muszą w sposób racjonalny dzielić przyznane im środki finansowe na wszystkie rodziny i osoby wymagające pomocy. Z tego też względu przepisy ustawy o pomocy społecznej dopuszczają możliwość przyznania zasiłku celowego w wysokości mniejszej od tej wnioskowanej przez stronę, czy też koniecznej do przezwyciężenia niezbędnej potrzeby bytowej. Ma to miejsce, gdy wielkość posiadanych przez ośrodek pomocy społecznej środków finansowych nie pozwala na przyznanie zasiłku w większej wysokości i to nawet jeżeli przemawia za tym sytuacja danej osoby. W konsekwencji przy ustalaniu konkretnej kwoty zasiłku organ zobligowany jest brać pod uwagę nie tylko potrzeby zainteresowanego, ale również możliwości pomocy społecznej, o czym stanowi art. 3 ustawy. Przyznane świadczenie musi bowiem znaleźć pokrycie w środkach finansowych danego ośrodka, aby zostało zrealizowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 336/08, niepubl.). Oznacza to, że nie można zarzucić decyzji niezgodności z prawem, gdy organ pomocy społecznej oceniając z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś strony własne możliwości finansowe i cele jakie stawia ustawa o pomocy społecznej uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu pomocy finansowej w większej wysokości. Jak wskazały organy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. w 2013 r. na wypłatę zasiłków celowych dysponował kwotą [...] zł, w sytuacji kiedy na terenie jego działania znajduje się wiele osób wymagających wsparcia. Powoduje to, że nie jest możliwe przyznawanie zasiłku celowego w wyższej kwocie. Reasumując, organy prawidłowo oceniły sytuację osobistą i majątkową skarżącego i uzasadniły - w ramach swobodnego uznania - dlaczego przyznały zasiłek celowy właśnie w tej wysokości. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.