I SA/Wa 1056/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-06
Skład orzekający: Monika Sawa, Joanna Skiba, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje stwierdzające nieważność poprzednich decyzji administracyjnych, które dotyczyły komunalizacji nieruchomości, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, jeśli stan faktyczny i prawny nieruchomości nie został prawidłowo ustalony?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu, zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co skutkowało wadliwym zastosowaniem prawa materialnego. Organ stwierdzający nieważność decyzji komunalizacyjnej błędnie uznał, że decyzje te rażąco naruszają prawo, ponieważ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny nieruchomości, ignorując fakt, że komunalizacją objęto część nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych, a nie Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. W. i W. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję tego samego ministra stwierdzającą nieważność wcześniejszych decyzji dotyczących komunalizacji nieruchomości. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, twierdząc, że ich prawo własności zostało naruszone. Organy administracji uznały, że poprzednie decyzje stwierdzające nieważność decyzji komunalizacyjnej zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędnie ustalono stan faktyczny i prawny nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] października 2018 r. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz H. W. i W. W. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. W. i W. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz H. W. i W. W. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2019 r.
nr [...] po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez H. W. i W. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [... ], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5
ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191
z późn. zm.) stwierdził, że Miasto [...]. nabyło z mocy prawa m.in. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej
w [...]., gm. Miasto [...], posiadającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej KW Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.
W związku z wnioskiem H. W. oraz W. W. spadkobierców J. R. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r., w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992r., nr [...], stwierdzającej, że Miasto [...] nabyło z mocy prawa m.in. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w [...]., gm. Miasto [...], posiadającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej KW Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej
nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji - w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej nr [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku Miasta [...] reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [...]. o ponowne rozpatrzenie sprawy - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r.,
nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Administracji
i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...].
Następnie Prezydent Miasta [...] wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., oraz decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku oraz przeanalizowaniu zebranej w sprawie dokumentacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją
z dnia [...] października 2018 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] października 2015 r.,
oraz decyzji Ministra SWiA Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra SWiA z dnia [...] października 2018 r. wystąpili H. W. i W. W. We wniosku skarżący przedstawili argumenty według ich opinii przemawiające za zmianą decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. poprzez jej uchylenie w całości. Ponownie rozpatrując sprawę organ uznał, że ww. wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie powyższej decyzji z dnia [...] października 2018 r i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem postępowania organu było zbadanie czy kontrolowane decyzje Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z [...] października 2015 r. i decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2016 r. rażąco naruszyły prawo
(art. 156 KPA). Stwierdzenie nieważności stanowiące nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej
w art. 16 Kpa służy eliminacji z obrotu prawnego jedynie takich rozstrzygnięć,
które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności
z podstawowymi zasadami państwa prawa i systemu prawnego. Zważyć należy przy tym, iż organ w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinien zbadać, czy w związku z wydaniem decyzji objętej kontrolą wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa,
tj. czy decyzja:
wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały w powyższym przepisie wyliczone wyczerpująco, zatem nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej,
a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. W sytuacji wystąpienia jednej z powyższych przesłanek, organ zobowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji objętej kontrolą. Ponowna analiza zgromadzonej dokumentacji również wskazuje zdaniem organu, iż przy wydawaniu kontrolowanych decyzji Ministra Administracji
i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. i Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. wystąpiły przesłanki skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności tych decyzji co zostało w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia [...] października 2018 r. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji stwierdza nieważność decyzji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Warunkiem uznania, iż wystąpiło rażące naruszenie prawa jest stwierdzenie,
iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stwierdzone wady muszą mieć charakter rażący w sensie obiektywnym.
Podjęte przez Ministra Administracji i Cyfryzacji rozstrzygnięcia Nr [...]
z dnia [...] października 2015 r. jak również Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. uzasadnione były faktem funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2006 r. odmawiającej zwrotu
na rzecz wnioskodawców części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej własność Miasta [...]. Z decyzji tej wynika, że grunt, o którego zwrot wnioskują spadkobiercy J. R. nie był nigdy wywłaszczony, nie może być zatem zwrócony w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie przeprowadzone przez Starostę [...] w kwestii zwrotu na rzecz spadkobierców J. R. gruntu stanowiącego działki nr [...] i [...] jednoznacznie wskazuje, że Skarb Państwa nie stał się właścicielem ww. nieruchomości w wyniku wywłaszczenia, z uwagi na fakt, że działki te nie zostały wywłaszczone na rzecz Państwa. Wniosek spadkobierców J. R.
o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podyktowany był faktem wywłaszczenia
w drodze decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 1962 r. od J. R. z działki
o dawnym numerze [...] nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w [...] przy ul. [...] pod budowę bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w [...] Wobec powyższych ustaleń zarówno Minister Administracji i Cyfryzacji jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w swoich decyzjach stwierdzili, że doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), z uwagi na to, że Wojewoda [...] nie ustalił prawidłowo stanu prawnego nieruchomości, w szczególności w części odpowiadającej działce oznaczonej nr [...].
Zebrana w sprawie dokumentacja wskazuje, że na potrzeby postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości prowadzonego na wniosek H. W. i W. W., zostały sporządzone projekty podziału działek nr [...] oraz nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...]. Działka nr [...] ha o pow. [...] ha miała zostać podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...]
o pow. [...] ha. Natomiast działka nr [...] o pow. [...] ha na działki
nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...]
o pow. [...] ha. Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] lipca 2005 r. orzekł o zwrocie prawa własności części wywłaszczonej nieruchomości, położonej
w m. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i działki nr [...] o pow. [...] ha. Jednak w wyniku odwołania Prezydenta Miasta [...] od ww. decyzji Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] września 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2006 r., nr [...], odmówił zwrotu
na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki – J. R. części wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z art. 96 ust. 1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. Wobec tego zasadnie stwierdził Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w swojej decyzji z dnia [...] października 2018 r., że wobec braku w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, opisane powyżej projekty podziału działek nr [...] oraz nr [...] nie zostały zatwierdzone i nie ujawniono ich w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Dodatkowo zostało ustalone, że obecnie w operacie ewidencji gruntów
i budynków istnieją działki nr [...] i nr [...]. Jednak działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. [...] ha na działki
nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, Natomiast działka
nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. [...] ha działki
nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...]
o pow. [...] ha. Sposoby podziału tych działek określiły mapy podziału nieruchomości wpisane w ewidencji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej
i Kartograficznej pod nr [...] w dniu [...] grudnia 2006 r.
Grunt oznaczony obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przed odnowieniem ewidencji gruntów miasta [...] nie wchodził w skład działki nr [...] Ponadto powierzchnia [...] m2 wchodząca w skład dawnej działki nr [...] stanowi aktualnie cześć szeregu nieruchomości, które nie pokrywają się z częściami skomunalizowanych dawnych działek nr [...] oraz [...].
Zasadnym zatem zdaniem organu jest stwierdzenie, iż nieruchomości aktualnie oznaczone w operacie ewidencji gruntów Miasta [...] jako działki nr [...]
o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, nie są tożsame z projektowanymi
na potrzeby postępowania prowadzonego przed Starostą [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości działkami nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.
Wobec powyższych okoliczności organ zgodził się ze stanowiskiem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrażonym w uzasadnieniu skarżonej decyzji
z dnia [...] października 2018 r., że Minister Administracji i Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji błędnie ustalili stan taktyczny i prawny m.in. działki
nr [...] o pow. [...] ha, a wobec tego ich decyzje, tj. decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji nr [...] z dnia [...] października 2015 r., stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r., w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej nr [...] a także decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., utrzymująca w mocy ww. decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. – zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na oczywistym uchybieniu normie prawnej określonej w art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...), co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Odnosząc się do pozostałej argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zwrócił uwagę, iż kwestia roszczeń wobec Gminy [...],
a w tym możliwości wykupienia gruntu, który co istotne nie był przedmiotem decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], nie może być przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
a może być ewentualnie dochodzona przed właściwym sądem powszechnym na drodze cywilnoprawnej.
Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H.W. i W. W. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.
art. 104 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w zakresie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie skarżących
do władzy publicznej,
2) art. 156 § 1 pkt 2 , art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy
z dnia 14.06.1960 , k.p.a. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) poprzez ich zastosowanie
bez obiektywnego rozpatrzenia istoty sprawy związanej z bezpodstawnym zabraniem na rzecz Skarbu Państwa od J. R. na szkodę skarżących spadkobierców części działki oznaczonej numerem [...] (stary numer) o pow. [...] m2,
3) naruszenie przepisów art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie tychże przepisów wprost do skarżących
i nie orzeczenie, że ich prawo własności zostało naruszone decyzjami
Urzędu Wojewódzkiego w [...]. z dnia [...] grudnia 1991 r. oraz z dnia [...] listopada 1992 r. i to prawo musi podlegać ochronie prawnej na równi z innymi gruntami wywłaszczonymi zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wnosząc o jej uchylenie
oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ wydający decyzję [...] października 2015 r. i w dniu [...] maja 2016 r. (utrzymujący ją w mocy) błędnie ustalił stan faktyczny i prawny dotyczący działki gruntu o powierzchni [...] m2 będącej przedmiotem żądania skarżących.
Powołany w toczących się sprawach geodeta M. E. wskazał, że objęte wnioskiem skarżących działki zaprojektowane jako nr [...] i nr [...]
w międzyczasie otrzymały inne numery, lecz ich powierzchnia nie uległa zmianie
i grunt ten jest położony w identycznych granicach, w tym samym miejscu w [...]
i brak jest jakiegokolwiek dowodu odjęcia go od własności J. R. i uznania Skarbu Państwa za właściciela.
Skoro Urząd Miejski w [...] uchylał się od pozytywnego załatwienia sprawy skarżącym stwierdzając, że miasto [...] jest właścicielem działki o pow. [...] m2,
a którą to powierzchnię rozpisali formalnie na działki o nr [...]; [...]; [...]; [...] i nawet wpisali do księgi wieczystej NR KW [...] to zaistniała konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. i nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa
co też zostało pierwotnie pozytywnie rozpatrzone przez Ministra Administracji
i Cyfryzacji i co z kolei "stanowi atak" na te decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
Działanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji spowodowane było wnioskiem Prezydenta Miasta [...], który w ogóle zanegował istnienie kiedykolwiek działek oznaczonych numerami [...] i nr [...].
Prezydent Miasta [...] stwierdził wprost, że numery wymienionych działek
nie zostały zatwierdzone i ujawnione w operacie ewidencji gruntów miasta [...] Prezydent jednak zdaniem skarżących zapomniał, że faktycznie grunt o powierzchni [...] m2 realnie istnieje i położony jest w [...] przy ul. [...] pod którym
to gruntem przebiega kanał ciepłowniczy. Prezydent Miasta zanim poprosił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] zwrócił się do Wojewody [...] aby Wojewoda stwierdził nabycie przez miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]
i w części oznaczonej nr działki [...] oraz nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w [...] i w części oznaczonej numerem [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez miasto [...] nieruchomości oznaczonej aktualnie numerem działki [...] zaś decyzją z dnia [...] września 2016 r. zapadłą w sprawie [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez miasto [...] nieruchomości oznaczonej aktualnie numerem działki [...].
Tak więc na dzień dzisiejszy istnieją w obrocie prawnym cztery wzajemnie sprzeczne decyzje dotyczące zdaniem skarżących niespornej działki gruntów
o powierzchni [...] m2 stanowiących bezspornie własność skarżących,
jako spadkobierców J. R. położonej w [...] przy ul. [...] dla której być może na dzień dzisiejszy urzędnicy miasta [...] nadali już kilka innych numerów geodezyjnych.
Wskazane działania Urzędu Miasta [...] jak również Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mogą zdaniem skarżących unicestwić ich wniosku
o wykup działki i o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z ich działki niezależnie od tego jakie ta działka nosi aktualnie numery i na ile części została podzielona przez urzędników Magistratu.
Istota sprawy wskazuje, że zaskarżona decyzja Ministra jest ze wszech miar wadliwa i nie powinna znajdować się w obrocie prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja
jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z [...] października 2018 r. wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, czego konsekwencją było wadliwe zastosowanie norm prawa materialnego. Postępowanie zakończone tą decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art.156 § 1 i n. k.p.a., a jego przedmiotem była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2019 r. utrzymująca
w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2018 r. stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2015 nr [...]
oraz decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymującą powyższą decyzję w mocy.
Organ w przedmiotowej sprawie był zobowiązany zbadać czy powyższe decyzje (z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] maja 2016 r.) rażąco naruszyły prawo. Zdaniem organu taka sytuacja nastąpiła ponieważ wobec braku w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wykonane w celu jej zwrotu podziały działek nr [...] i nr [...] nie zostały zatwierdzone i nie ujawniono
ich w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wówczas działka nr [...] została podzielona na 3 działki (nr [...], nr [...], nr [...]), a działka nr [...] również na 3 działki (nr [...], nr [...], nr [...]). Dwie z wyżej wydzielonych działek wchodziły w skład dawnej działki nr [...] stanowiącej własność poprzedniczki prawnej skarżących J. R. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy działki nr [...] i nr [...] powstałe po podziale działki [...] stanowiły w dacie komunalizacji własność osób fizycznych, a nie Skarbu Państwa.
Podczas, gdy komunalizacji podlegało jedynce mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa, co wprost wynika z treści art. 5 ust 1 ustawy
z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym
i ustawę o pracownikach samorządowych. W myśl bowiem tego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego. 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 staje się w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Minister Administracji i Cyfryzacji wydając w dniu [...] października 2015 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]
z dnia [...] listopada 1992 r. dotyczącej działki nr [...] w części odpowiadającej działce nr [...], faktycznie orzekł o części skomunalizowanej dawnej działki nr [...]. Zdaniem Sądu bałagan w oznaczeniach geodezyjnych spornego gruntu powstał
już po wydaniu decyzji komunalizacyjnej i polegał na tym, że tymi samymi numerami oznaczono zupełnie inne nieruchomości, a grunt którego dotyczy przedmiotowa sprawa aktualnie stanowi część szeregu innych nieruchomości, które nie pokrywają
się z częściami skomunalizowanych działek. Nie ma jednak wątpliwości,
że komunalizacją objęto między innymi grunt stanowiący wcześniej część działki
nr [...] w określonych granicach, położony w tym samym miejscu i o tej samej powierzchni stanowiący na dzień komunalizacji własność osób fizycznych. Objęte wnioskiem skarżących działki zaprojektowane przez geodetę uprawnionego jako działki nr [...] i [...], które nie wiadomo dlaczego w międzyczasie otrzymały inne numery geodezyjne są tożsame zdaniem Sądu z częścią dawnej działki nr [...], którą skomunalizowano bez podstawy prawnej.
Dlatego też zdaniem Sądu błędne jest stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji zawarte w zaskarżonej decyzji, że Minister Administracji i Cyfryzacji
w decyzji z dnia [...] października 2015 r. i Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. (utrzymujący powyższą decyzję w mocy)
źle ustalili stan faktyczny i prawny działki nr [...], a wobec tego zostały wydane
z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 §1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) co stanowiło zdaniem organu podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Zdaniem Sądu organ stwierdzający nieważność decyzji komunalizacyjnej prawidłowo powołał się na nr działki którą
ta decyzja obejmowała. Należy mieć na uwadze, że to decyzja komunalizacyjna była przedmiotem kontroli nadzorczej. Niewątpliwie decyzją tą skomunalizowano też część nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych w określonych granicach
i o określonej powierzchni niezależnie od jej oznaczenia geodezyjnego.
Natomiast, żeby dokładnie wyjaśnić, jakie aktualnie oznaczenie geodezyjne
ma część skomunalizowanej nieruchomości, która powstała z dawnej działki nr [...] i stanowi własność osób fizycznych konieczne jest wykonanie synchronizacji geodezyjnej w ponownie przeprowadzonym postępowaniu komunalizacyjnym. Istotnym w sprawie jest, że na dzień składania przez skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w 2015 r. sporne nieruchomości nadal oznaczone były jako działki nr [...] i nr [...].
Dlatego też Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ
art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 KPA za zasadne. Za zasadny Sąd uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez przedwczesne uznanie, że decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji
z dnia [...] października 2015 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2016 r. rażąco naruszają prawo.
Z tych przyczyn zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2018 r. nie mogły pozostać w obrocie prawnym i musiały zostać uchylone.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(tj. Dz. U. z 2018. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło