I SA/Wa 1057/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. K. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu [...] marca 2018 r. A.K. wystąpił do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia ,,... iż GOPS w S. potwierdza okoliczność ustalenia, iż mój syn D. K. jest właścicielem gospodarstwa [...] oraz, iż zamieszkiwany przez mnie budynek jest wyposażony we wszystkie media - w tym c.o. Proszę o wydanie zaświadczenia określającego kwotę zasiłków celowych GOPS S. przewidzianą w budżecie na rok 2017 i na rok 2018". W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skierowanym do wnioskodawcy, Wójt Gminy [...] przytoczył brzmienie art. 217 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i wezwał A. K. do wskazania przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia określonych we wniosku okoliczności lub interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. stwierdził, iż wnosi o wydanie zaświadczenia żądanej treści ze względu na potrzeby postępowania sądowego, zaświadczenie chce uzyskać w trybie art. 217 Kpa. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy [...] odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zaświadczenie organy administracji publicznej mogą wydać w dwóch przypadkach : po pierwsze- gdy wydania zaświadczenia wymaga przepis prawa, po drugie - gdy jest to uzasadnione interesem prawnym podmiotu, który ubiega się o zaświadczenie (w tej sytuacji organ może wyłącznie potwierdzić fakty lub stan prawny wynikający z prowadzonej przez siebie ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu). W rozpatrywanej sprawie wydania zaświadczenia nie wymagał przepis prawa, a zatem wnioskodawca powinien wykazać swój interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wskazano, iż A. K. ani w złożonym wniosku, ani też w odpowiedzi na zapytanie organu nie wskazał, jaki interes prawny przysługujący wnioskodawcy pozwoliłby na wydanie mu zaświadczenia żądanej treści (wnioskodawca stwierdza bowiem wyłącznie lakonicznie, iż zaświadczenie jest potrzebne w postępowaniu sądowym). Na powyższe postanowienie A. K. złożył zażalenie, w którym podniósł, iż w toku swego działania organy administracji publicznej są zobowiązane do wyjaśnienia wszystkich okoliczności rozpatrywanej sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela (art. 7 § 1 Kpa), działać w sposób budzący zaufanie społeczne (art. 8 § 1 Kpa), należycie informować strony (art. 9 Kpa), zapewnić udział w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa). Ponadto art. 79 a Kodeksu obliguje organy do wskazania przesłanek uniemożliwiających wydanie zaświadczenia. Skarżący jest również zdania, że organ nie wskazał podstawy prawnej, która dała mu podstawę uznania, "...iż to Sąd a nie strona postępowania może wnioskować do organu o wydanie zaświadczenia. Wskazuję, iż ogranicza się w tej sytuacji moje prawo do obrony przed sądem, przed bezprawnymi decyzjami organu. " Poza tym skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia, które jest skarżącemu niezbędne dla potrzeb postępowań przed WSA w Warszawie oraz przed Sądem Okręgowym w P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. W uzasadnieniu wskazano, że o ile urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba, która ubiega się o zaświadczenie, które urzędowo potwierdzi te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. A.K. składając wniosek o wydanie przedmiotowego zaświadczenia nie podał, z jakich względów chce takie zaświadczenie uzyskać. Słusznie zatem zdaniem Kolegium organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wykazania, jaki interes prawny po stronie skarżącego przemawia za urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu [...] marca 2018 r. , iż wnosił o wydanie zaświadczenia "...na potrzeby postępowania sądowego w trybie art. 217 § 2 ust. 2 kpa." należy zatem uznać za niewystarczające (są zbyt ogólnikowe). Nie można bowiem na podstawie tak sformułowanego lakonicznego stwierdzenia ustalić, jaki interes prawny istniejący po stronie wnioskodawcy pozwoliłby na wydanie zaświadczenia żądanej treści. Ponadto wskazano, iż zarzuty skarżącego wyrażone w zażaleniu są bezpodstawne. Przede wszystkim nie można uznać za uprawniony zarzutu działania organu I instancji z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego (głównie zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania, zasady udzielania informacji, zasady wysłuchania stron). Podkreślono, iż Wójt Gminy [...] z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego nie prowadził jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, a poza tym mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie wydania zaświadczenia, a więc z postępowaniem niejurysdykcyjnym, które jakkolwiek jest postępowaniem administracyjnym, to jednak ogranicza się do swoistego przeniesienia treści będących w zasobach organu (w jego ewidencjach, rejestrach itp.) do treści zaświadczenia. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł Ar. K. żądając jego uchylenia i niezwłocznego wydania wnioskowanego zaświadczenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach odnośnie rzekomej ogólnikowości wyjaśnień złożonych przez skarżącego na wezwanie wójta gm. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż zarówno wójt jak i SKO: - z urzędu mają wiedzę do jakiego postępowania i przed jakim sądem potrzebne mi jest zaświadczenie - samo wskazanie we wniosku, iż skarżący wnosi o dane z zakresu pomocy społecznej także jasno i precyzyjnie wskazuje zarówno Sąd jak i sprawy które tym zaświadczeniem mogą być potwierdzone. Ponadto wskazano, iż przypisywanie przez SKO wójtowi gm. [...], słuszności w kwestii braku wiedzy jaką faktycznie z urzędu posiada i wójt i SKO, powoduje oczywistą utratę zaufania do obu organów z uwagi na złamanie zapisów art.7 kpa i art.8 §1 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia jest zgodne z prawem. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają bowiem w żaden sposób legalności zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2018 r., albowiem wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego nie miało podstaw w przepisach działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. A. K. domagała się od organu wydania zaświadczenia o treści " GOPS w S. potwierdza okoliczność ustalenia, iż jego syn D. K. jest właścicielem gospodarstwa [...] oraz zamieszkiwany przeze mnie budynek jest wyposażony we wszystkie media – w tym c.o." oraz zaświadczenia określającego kwotę zasiłków celowych GOPS S. przewidzianą w budżecie na rok 2017 i na rok 2018. Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia umotywował potrzebami postępowania sądowego w trybie art. 217§ 2 ust. 2 kpa. Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Nie ulega wątpliwości, że przepisy art. 217-219 k.p.a., określające prawny reżim wydawania zaświadczeń, organy administracji publicznej muszą interpretować w sposób ścisły. Z treści powyżej powołanych przepisów wynika, że zaświadczenie jako forma działania (wypowiedzi) organu administracji publicznej stanowi urzędowe potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe i niesporne. Ponadto osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma obowiązek wykazania, że tego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny. W doktrynie wyrażane jest następujące stanowisko: "Osoba ubiegająca się o zaświadczenie (...) powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny dający podstawę tych starań. Nie jest to zbytek formalizmu, lecz pewien środek ograniczenia żądania zaświadczeń i posługiwania się nimi. W obrocie prawnym zaświadczenia mogą wieść samodzielny żywot, niekoniecznie odpowiadając aktualnemu stanowi faktycznemu i prawnemu po pewnym czasie i wobec tego pewna reglamentacja ich wystawiania spełnia postulat bezpieczeństwa obrotu prawnego" ( "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod redakcją prof. dr hab. Barbary Adamiak, prof. dr hab. Janusza Borkowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 1996 r., str. 836). Przy tak określonych elementach konstrukcyjnych zaświadczenia, zrozumiałe jest, że żądanie wydania zaświadczenia o treści określonej we wniosku skarżącego z 26 marca 2018 r. nie mogło być uwzględnione. Zdaniem Sądu rozpatrującego skargę, w niniejszej sprawie strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści, co zostało prawidłowo ocenione przez organy. Okoliczność toczenia sporu sądowego nie świadczy o istnieniu interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Ogólnikowe powołanie się na tę okoliczność nie stanowi przesłanki wykazania tego interesu. Źródłem interesu prawnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. O istnieniu interesu prawnego nie decyduje zatem jedynie wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu. Nie chodzi tu bowiem wyłącznie o interes faktyczny, niepoparty żadnymi przepisami mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w konkretnej sprawie. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny. Jego istotną cechą jest także realność /aktualność/. Reasumując, zgodzić należy się również z organem II instancji, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Nie wskazał również normy prawnej, która wskazywałaby konieczność wydania takiego zaświadczenia. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.