I SA/Wa 1059/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania wywłaszczeniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał własną decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1963 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w B., powiat R., o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność M. i Z. małżonków K. oraz o ustaleniu odszkodowania, utrzymanym w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1964 r. nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: W dniu [...] sierpnia 1963 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem wyżej opisanej nieruchomości położonej w B. a stanowiącej własność M. i Z. małżonków K. Działająca - jako organ II instancji - Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] stycznia 1964 r. utrzymała w mocy w/w orzeczenie Prezydium. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1983 r. Sąd Rejonowy w P. w sprawie o sygnaturze akt [...] stwierdził, że spadek po M. K. zmarłej w 1981 r. nabyli: Z., H., A., K. i T. K. zaś spadek po Z. K. zmarłym też w 1981 r. nabyli: H., A., K. i T. K. Pismem z dnia 15 czerwca 2004 r. jeden ze spadkobierców małżonków K. - H. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą na wstępie decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] sierpnia 1963 r. oraz o zwaloryzowanie ustalonego odszkodowania za wywłaszczenie, podnosząc przy tym, że byli właściciele nieruchomości, jak też i ich następcy prawni nie odebrali fizycznie w/w odszkodowania. Ponadto wnioskodawca wskazywał też we wniosku, iż nie zrealizowano celu, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Minister Transportu i Budownictwa odmówił wznowienia postępowania zakończonego wspomnianą decyzją o wywłaszczeniu oraz ustaleniu odszkodowania, rozpoznając zaś sprawę ponownie - na skutek wniosku złożonego przez H. K. w trybie art. 127 § 3 k.p.a. - stwierdził, że - zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. - podanie o wznowienie postępowania może zostać wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podniesiono też, że pismem z dnia 10 lutego 1984 r. nr [...] (stanowiącym odpowiedź na pismo z dnia 23 stycznia 1984 r.) [...] Urząd Wojewódzki poinformował wnioskodawcę o możliwości przeprowadzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, określając jednocześnie tryb tego postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego1985 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w R. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości spadkobiercom byłych właścicieli (w tym m.in. H. K.), wskazując w swym orzeczeniu podstawy przejęcia nieruchomości, którymi były w/w decyzje wywłaszczeniowe). W związku z powyższym Minister uznał, iż H. K. dowiedział się o wydaniu przedmiotowych decyzji wywłaszczeniowych najpóźniej w dniu otrzymania decyzji z dnia [...] lutego 1985 r. o odmowie zwrotu nieruchomości (co zresztą potwierdza treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wniosek natomiast o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego wniesiony dopiero został w dniu 15 czerwca 2004 r. W tych warunkach zatem organ - nadmieniając dodatkowo, że kwestia wypłaty odszkodowania, jako związana z wykonaniem a nie wydaniem decyzji, nie kwalifikuje się jako przesłanka wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - przyjął, iż w przedmiotowej sprawie nie zachowano terminu wskazanego w art. 148 § l k.p.a., co stanowiło przeszkodę formalną do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Zaznaczono przy tym również, że równolegle toczy się postępowanie (z wcześniejszego wniosku H. K.) o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł H. K. Skarżący, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w niniejszej sprawie, twierdził, że choć istotnie wiedział o wydaniu ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu tym niemniej uważa, że decyzje te są krzywdzące dla niego. Akcentował przy tym w dalszym ciągu okoliczność, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany oraz, iż nie nastąpiła wypłata odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, co w konsekwencji prowadziło do oddalenia skargi. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy przede wszystkim wyjaśnić, że instytucja wznowienia postępowania nie jest jednym ze środków służących po prostu zaskarżeniu decyzji, która - w ocenie strony - jest dla niej krzywdząca a ma na celu stworzenie możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w której ona zapadła, było dotknięte wadliwością mająca charakter kwalifikowany, wyliczoną enumeratywnie w przepisach art. 145 i 145a k.p.a. Postępowanie to ma charakter postępowania nadzwyczajnego i z tego powodu przepisy regulujące tę instytucję cechuje duży formalizm. W szczególności dotyczy to nie tylko konieczności zaistnienia określonych podstaw, umożliwiających skuteczne zgłoszenie wniosku o wznowienie postępowania, ale także obowiązku dochowania terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. Wg w/w przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z treści wniosku z dnia 15 czerwca 2004 r. okolicznością, która - zdaniem skarżącego - uzasadniała w tej sprawie żądanie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego był (abstrahując od prawidłowości merytorycznej takiego rozumowania) fakt, że byli właściciele nieruchomości ani ich spadkobiercy w rzeczywistości nie otrzymali kwoty przyznanej tytułem odszkodowania za wywłaszczenie oraz, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna z uwagi na cel wywłaszczenia. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zbadanie zasadności tej ostatniej okoliczności byłoby istotne, ale w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), natomiast w postępowaniu z wniosku o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego nie podlega ocenie organu i pozostając bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Nadmienić przy tym wypada, iż postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości już się toczyło i zakończyło poprzez wydanie decyzji odmownych. Odnosząc się natomiast do kwestii nie otrzymania przez osoby uprawnione odszkodowania z tytułu wywłaszczenia trzeba podnieść, iż o fakcie tym skarżący wiedział już od dawna (sam zresztą przyznał w skardze ten fakt) a - jak ustalił organ - najpóźniej dowiedział się o tej okoliczności z datą otrzymania decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w R. z dnia [...] lutego 1985 r. o odmowie zwrotu nieruchomości. Wprawdzie w aktach administracyjnych przedstawionych z niniejszą skargą Sądowi brak było dowodu doręczenia w/w decyzji skarżącemu, ale fakt, że z powodu wniesionego przez niego odwołania od tej decyzji, została wydana następnie decyzja drugoinstancyjna z dnia [...] czerwca 1985 r. dowodzi, że przed tą datą skarżący musiał zapoznać się z treścią decyzji z dnia [...] lutego 1985 r. Wniesienie zatem wniosku o wznowienie postępowania po ponad dwudziestu latach licząc od tej ostatniej daty, w sposób ewidentny dowodzi, iż nastąpiło uchybienie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania wywłaszczeniowego. Z tych powodów Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji.