I SA/Wa 1059/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1059/09 oddalił skargę A.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji A.G. wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, celem wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2010 r. W dniu 31 maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw A.G. od postanowienia z dnia 10 maja 2010 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem oraz teściową – R.K.. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany z najmu lokalu w wysokości [...] zł miesięcznie oraz emerytura R.K. w wysokości około [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz wynajmowany lokal. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że obecnie on oraz jego żona nie pracują oraz że jest na etapie poszukiwania pracy. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 czerwca 2010 r. skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – A.G. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zaznaczył co prawda, że wraz z żoną są osobami bezrobotnymi i mają na utrzymaniu dziecko w wieku szkolnym. Zauważyć jednakże należy, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż rodzina posiada stałe źródło dochodu z tytułu najmu lokalu w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Istotne jest również, że pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym R.K. otrzymuje emeryturę w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie jest ona zatem na wyłącznym utrzymaniu skarżącego. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty postępowania w sprawie. W ocenie Sądu sytuacji skarżącego nie można utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są jakiegokolwiek dochodu lub posiadają środki tak niewielkie, że z trudnością zaspokajają podstawowe potrzeby życiowe. Stwierdzić zatem trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.