I SA/Wa 1059/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-08
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienie adwokata, gdyż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów pełnego profesjonalnego pełnomocnika. Odmówił natomiast zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ ich sytuacja majątkowa, mimo podeszłego wieku i wydatków na leczenie, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z tych kosztów.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, małżeństwo w podeszłym wieku (77 i 82 lata) wraz z adoptowanym synem, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nabycia własności nieruchomości. Ich dochody stanowią emerytury, a majątek to dom jednorodzinny i nieruchomość gruntowa. Wydatki rodziny obejmują koszty leczenia oraz opiekę związaną z niepełnosprawnością wnioskodawców.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. S. – W. i W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata ze skargi G. S.- W. i W. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. postanawia 1. przyznać G. S. – W. i W. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. odmówić przyznania G. S. – W. i W. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą G. S. – W. i W. W. zwrócili się do Sądu o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawcy wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z adoptowanym synem. Źródłem dochodu trzyosobowej rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Wnioskodawcy ujawnili, że posiadają majątek w postaci domu jednorodzinnego o powierzchni 100 m2, oraz nieruchomość gruntową o powierzchni [...] ha. W związku z wezwaniem referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień skarżący w piśmie z dnia 22 lipca 2012 r. (k- 35) wyjaśnili, że co miesiąc na leczenie chorób syna i G. S. – W. wydawane jest około [...] zł, natomiast koszty związane z leczeniem W. W. to kwota rzędu [...] zł. Łącznie zatem rodzina na leczenie ponosi wydatki w wysokości [...] zł. Skarżący dodał, że on i żona są niedołężni, nie poruszają się samodzielnie, sąw podeszłym wieku 77 i 82 lata zatem zdani są na pomoc osób trzecich co wiąże się z miesięcznym wydatkiem w wysokości [...] zł.
Rozpoznając wniosek na wstępnie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Dokonując oceny sytuacji majątkowej G. S. – W. i W. W. w świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący są w podeszłym wieku i utrzymują się świadczeń emerytalnych z których znaczna część (według ich oświadczeń ponad połowa) przeznaczana jest na koszty związane z leczeniem. Odliczając ujawnione obciążenia i wydatki związane z codziennym utrzymaniem referendarz sądowy uznał, że wnioskodawcy wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w części zgłoszonego wniosku, to jest w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z wykazanych dochodów nie byliby oni w stanie samodzielnie opłacić kosztów z tym związanych. Jednocześnie brak jest przesłanek do zwolnienia skarżących z kosztów sądowych. W sprawie niniejszej na obecnym etapie postępowania rozpoznanie skargi jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, który co wyraźnie należy podkreślić jest najwyższym z kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowym. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy, ale tak jak wspomniano wyżej kwota wpisu sądowego w wysokości 200 zł to najwyższa spośród opłat sądowych. Podkreślenia wymaga również to, że dolegliwość związaną z opłaceniem kosztów niewątpliwie zmniejsza fakt, że nie wymaga się jednorazowego opłacenia całości kosztów sądowych, ale ich uiszczenie jest rozłożone w czasie, aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
W tej sytuacji nie można uznać, że skarżący, którzy mają zabezpieczone potrzeby bytowe i zapewniony stały dochód, mimo podeszłego wieku i wydatków z tym związanych są w na tyle trudnej sytuacji majątkowej, że nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło