I SA/Wa 1059/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-24

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Nadleśnictwo M. posiadało interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1994 r., pomimo że nie było stroną postępowania pierwotnego i nie wykazało posiadania tytułu prawnego do nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Nadleśnictwo M. nie miało interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ nie wykazało posiadania tytułu prawnego do nieruchomości ani w dniu wydania decyzji (5 grudnia 1990 r.), ani obecnie. Decyzja uwłaszczeniowa dotyczyła nieruchomości Skarbu Państwa, która w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej, a nie Nadleśnictwa. W związku z tym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Nadleśnictwo M. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia P. [...] działką nr [...]. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając Nadleśnictwo za niebędące stroną. Nadleśnictwo wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że posiada interes prawny wynikający z ustawy o lasach i że nieruchomość jest lasem. Minister utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie braku interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Nadleśniczego Nadleśnictwa M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2013 r. nr [...] umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 1994 r. nr [...] dotyczącej uwłaszczenia P. [...] działką nr [...] położoną we wsi O. gm. S. utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) oraz art. 40 ust. 3 i art. 43 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), decyzją z [...] października 1994 r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego we wsi O. gm. S., oznaczonego w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i innych urządzeń położonych na tym gruncie. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił Nadleśniczy Nadleśnictwa M. Decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 1994 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż organ niewłaściwie stwierdził, jakoby Nadleśnictwo M. nie było stroną postępowania, bowiem jego interes prawny w niniejszym postępowaniu wynika z przepisu art. 74 ustawy o lasach. Dodatkowo podtrzymano dotychczasowe stanowisko, iż przedmiotowa nieruchomość była i jest lasem i przeszła w zarząd Lasów Państwowych. Jednocześnie Nadleśnictwo M. wskazało, iż posiada informację uprawdopodabniającą twierdzenie, jakoby istniały Plany Urządzenia Lasu jeszcze przed 1990 r., w związku z czym zasadnym jest uzupełnienie przez organ dowodów w sprawie, poprzez wystąpienie o stosowne materiały do Ministra Środowiska. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić dopiero po zbadaniu przez organ, że zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania z wniosku skarżącego. Organ nadzoru wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 k.p.a. tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja. Stroną postępowania jest więc każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny do nieruchomości należy rozumieć, jako posiadanie tytułu prawnego, tj. prawa własności, prawa użytkowania wieczystego albo prawa rzeczowego ograniczonego, w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Minister podkreślił, że posiadać "interes prawny" w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie,osumowująvc organ, uznał, że którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny winien być rozumiany, jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji. Organ wskazał, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 1994 r. wydana została na podstawie art. 2 ust. 1-2 ustawy z 29 września 1990 r. W myśl tego przepisu z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa nastąpiło uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. W ocenie organu nadzoru z akt sprawy, w szczególności z zawiadomienia Sądu Rejonowego - Wydziału Ksiąg Wieczystych w M. Dz. Kw. [...] z [...] listopada 1997 r. wynika, że 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości. Jak wynika z zezwolenia z [...] kwietnia 1953 r. nr [...] Minister Leśnictwa przekazał w trybie art. 3 dekretu z 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r., Nr 4, poz. 31), Ministerstwu [...] - Zarządowi [...] w zarząd i użytkowanie nieruchomość leśną o pow. [...] ha, położoną w Nadleśnictwie M. Przekazanie przedmiotowego gruntu na rzecz Centralnego Zarządu [...] w zarząd nastąpiło na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego z [...] sierpnia 1956r. Minister podkreślił, że analiza porównawcza mapy ewidencyjnej gruntów z [...] maja 1991 r. nr [...] (z zaznaczonymi granicami uwłaszczonej działki nr [...]) oraz mapy przeglądowej Nadleśnictwa Państwowego M. według stanu na dzień 1 stycznia 1952 r. (z zaznaczonymi przez wnioskodawcę granicami przekazanego protokołem z [...] sierpnia 1956 r. terenu) wskazuje, iż uwłaszczona działka nr [...] od 1956 r. pozostawała w zarządzie i użytkowaniu Centralnego Zarządu [...], z przeznaczeniem dla realizacji inwestycji w ramach narodowych planów gospodarczych. Jak wynika z art. 7 ust. 2 lit. d w zw. z ust. 4 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. rok 1950 Nr 49 Poz. 448) zmiana uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania może być dokonana m. in. w przypadku, gdy zmiana taka przewidziana jest w prawomocnych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub niezbędna jest dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W takim przypadku zmiana nie wymaga orzeczenia. Minister wskazał, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość nie była objęta postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym świadczy treść pisma Urzędu Gminy S. z 10 marca 2010 r. nr [...]. Minister uznał, że nastąpiła trwała zmiana przeznaczenia leśnego ww. gruntu na inny rodzaj użytkowania - niezbędny dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Ponadto, w ocenie organu nadzoru, wbrew twierdzeniom Nadleśniczego Nadleśnictwa M. interesu prawnego w przedmiotowej sprawie nie sposób wywieść również z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444 z późn. zm.). W myśl tego przepisu lasy państwowe stanowiące własność Skarbu Państwa, niebędące w zarządzie Lasów Państwowych, a pozostające pod zarządem innych ministrów i nieprzekazane z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz.U. nr 63, poz. 494 z późn. zm.), w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy (tj. od 1 stycznia 1992r.) przechodzą, z zastrzeżeniem ust. 2, w zarząd Lasów Państwowych. Organ podkreślił, że zarządcą działki nr [...], w dniu wejścia w życie ustawy o lasach, tj. 1 stycznia 1992 r., była T. [...] S.A. w W. - następca prawny przedsiębiorstwa państwowego P. [...]. Przedsiębiorstwo te na podstawie zarządzenia Ministra Łączności z [...] grudnia 1981 r. nr [...] w sprawie połączenia jednostek organizacyjnych zgrupowanych w Z. [...] z Państwowym Przedsiębiorstwem "P. [...]", zostało połączone między innymi z Przedsiębiorstwem Państwowym S. [...] w W. przejmując tym samym jego majątek (§ 2 ww. zarządzenia). Decyzją z [...] sierpnia 1973 r. znak [...] Minister Łączności wyraził zgodę na przekazanie "części ww. gruntu o pow. [...] m2 w zarząd i użytkowanie [...] Inspekcji [...] z przeznaczeniem pod budowę [...] Stacji [...]. Zatem zarządcą nieruchomości odpowiadającej działce nr [...] w 1973 r. zostało ww. Przedsiębiorstwo Państwowe S. [...] w W., nie zaś Minister Łączności. Tym samym, skoro zarządcą nieruchomości był odrębny podmiot praw i obowiązków, nie zaś właściwy minister, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, umożliwiające ponowne przejście działki nr [...] w zarząd Lasów Państwowych. Minister podkreślił, że ratio legis ustawodawcy w przypadku ustawy o lasach było dążenie do ujednolicenia kwestii zarządzania lasami Skarbu Państwa, które na dzień jej wejścia w życie były w zarządzie innych ministrów. Bezspornym jest, że przedmiotowa działka gruntu w dacie uwłaszczenia, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r. nie znajdowała się pod zarządem "innych ministrów", lecz była w zarządzie państwowej osoby prawnej P. [...]. Tym samym, w ocenie organu, nie sposób wywieść interesu prawnego Nadleśnictwa M. z art. 74 ustawy. Minister wskazał, że Nadleśnictwo M. nie było stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody [...] z [...] października 1994 r., a materiał dowodowy nie potwierdza, aby Nadleśnictwo M. w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, posiadało jakiekolwiek prawa rzeczowe do działki nr [...]. Odnosząc się do wniosku Nadleśnictwa M. o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wystąpienie do Ministra Środowiska o nadesłanie planu urządzania lasu sprzed 1990 r., to w ocenie organu, analiza uzyskanego dotychczas materiału dowodowego wskazuje, iż sporny teren w świetle powołanych przepisów nie może być uznany za las, do którego prawa rzeczowe przysługują wnioskodawcy. Oceny tej nie może zmienić prawdopodobieństwo istnienia dla terenu planu urządzenia lasu. Jak bowiem wynika z art. 9 ust. 2 i 4 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. rok 1949 nr 63 poz. 494) gospodarka w lasach państwowych oparta była na planach urządzenia gospodarstwa leśnego, sporządzonych oddzielnie dla każdej jednostki gospodarczej. Zasady sporządzania planów urządzenia gospodarstwa leśnego określał Minister Leśnictwa w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. W ocenie organu naczelnego ewentualne sporządzenie planu w okresie przed 1990 r., w którym uwzględniono by działkę nr [...] nie prowadziłoby do jednoczesnego uznania wnioskodawcy za stronę postępowania, bowiem plan urządzenia lasu nie nadje mu żadnych praw rzeczowych. Fakt istnienia lub nie istnienia planu urządzenia gospodarstwa leśnego przed 1990 r. nie ma znaczenia z punktu widzenia pozyskanego dotychczas materiału dowodowego. Podsumowując, organ uznał, że wszczęte na wniosek Nadleśniczego Nadleśnictwa M., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 1994 r. należało, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: a) art. 107 § k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez nie wskazanie podstawy prawnej decyzji Ministra z [...] marca 2013 r., co wskazuje, że organ II instancji nie rozpatrzył po raz drugi merytorycznie sprawy w pełnym zakresie i przez co niemożliwym jest ustalenie, jakie jest stanowisko Ministra w tej sprawie, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę tej decyzji; b) art. 28 k.p.a., art. 105 k.p.a., art. 2 ust. 1-3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 40 ust. 3 i art. 43 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 74 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, art. 1, art. 20, art. 7 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o Państwowym Gospodarstwie Leśnym, poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie po stronie Nadleśnictwa nie istnieje interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony w sytuacji, gdy Nadleśnictwo wskazało normy prawa materialnego, z których wynika jego interes prawny, co w konsekwencji doprowadziło do braku merytorycznego rozpoznania istoty sprawy i jego błędnego umorzenia; c) pominięcie w toku postępowania dowodowego wniosków Nadleśnictwa wskazujących na istnienie przed 1990 r. dla przedmiotowej nieruchomości Planu Urządzenia Lasu zatwierdzonego przez właściwego Ministra, co przesądza o leśnym charakterze tej nieruchomości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra z [...] marca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z literalnej treści art. 74 ust. 2 ustawy o lasach jednoznacznie wynika, że lasy stanowiące własność Skarbu Państwa niebędące w zarządzie Lasów Państwowych pozostające pod zarządami innych ministrów, czy też wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego w innym trybie w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy o lasach przechodzą w zarząd lasów państwowych. W ocenie skarżącego oczywistym jest, że w stosunku do przedmiotowego gruntu Nadleśnictwo posiada interes prawny i jest uprawnione do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1994 r. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że nieruchomość była i jest lasem i na podstawie art. 74 ustawy o lasach przeszła w zarząd Lasów Państwowych. Nie bez znaczenia jest przy tym, że 5 grudnia 1990 r. działka nie była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne, a tym samym nie podlegała pod przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący powołał art. 7 ust. 2 lit. d ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym. Wskazał, że inwestycje związane z realizacją narodowych planów gospodarczych nie wymagają uzyskania odrębnego orzeczenia organu. Gdyby takie orzeczenie wydano, byłaby pewność, co do obszaru podlegającego zmianie przeznaczenia. Tym bardziej, że Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w wydanej zgodzie na przekazanie nieruchomości w zarząd złożył zastrzeżenie, że w stosunku do drzewostanów obowiązują przepisy art. 18-20 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, natomiast w protokole przekazania zapisano, że nadzór nad gospodarką leśną sprawować będą właściwe organy administracji leśnej. Skarżący powołał art. 20 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, z którego wynika, że Minister Leśnictwa sprawuje nadzór techniczny nad zagospodarowaniem lasów będących pod zarządem innych ministrów. Skarżący wskazał, że w art. 6 pkt 6 ustawy o lasach zdefiniowano Plan Urządzenia Lasu, jako podstawowy dokument gospodarki leśnej. Podniósł, że w toku postępowania złożył do akt informację o decyzji Ministra Środowiska nr [...] z [...] marca 2000 r. zatwierdzającej Plan Urządzenia Lasu sporządzony dla lasów położonych na terenie Obiektu [...], obowiązujący do 31 grudnia 2009 r., wskazując, że posiada informacje uprawdopodabniające twierdzenie, że Plany Urządzenia Lasu były sporządzane także na okresy przed 1990 r. – w związku z powyższym koniecznym było uzupełnienie postępowania dowodowego w tym zakresie. Minister nie przeprowadził jednak żadnych czynności w tym zakresie. Skarżący wskazał, że sporządzenie planu nie powoduje, że nieruchomość staje się lasem, jednak, oczywistym jest, że dokument ten jest opracowany dla gruntów leśnych. Dokument ten, jako urzędowy, zatwierdzony jest przez właściwego Ministra, a zatem istnieje domniemanie prawdziwości faktów w nim stwierdzonych. W ocenie skarżącego dokument ten jest kluczowym dla ustalenia charakteru przedmiotowych nieruchomości, a co za tym idzie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania O. [...] S.A. w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zważyć należy, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa, może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ nadzoru wszczął postępowanie, a następnie wszczęte umorzył, uznając, że skarżący nie ma przymiotu strony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] października 1994 r. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który wykaże, że kwestionowana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 kpa). W orzecznictwie sądowym konsekwentnie przyjmuje się, że ustalenie interesu prawnego następuje w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, kończącej postępowanie, w którym nie brał udziału. Decyzja uwłaszczeniowa wydana została na podstawie przepisu art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Z treści przepisów wynika, że stronami tego postępowania są Skarb Państwa lub gmina bądź związek międzygminny oraz państwowe osoby prawne inne niż Skarb Państwa, w których zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawały nieruchomości wyżej wskazanych właścicieli. Inne podmioty mają przymiot strony, gdy wykażą, że przysługuje im tytuł prawnorzeczowy do uwłaszczanego mienia, który stałby na przeszkodzie owemu uwłaszczeniu. Przymiot strony mają także podmioty, którym obecnie przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. (miarodajnym dla uwłaszczenia), a także obecnie skarżącemu, przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do działki nr [...]. Działka ta w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie P. [...] w W. (następcy prawnego Centralnego Zarządu [...]). Zarząd został ustanowiony na podstawie decyzji Ministra Leśnictwa z [...] kwietnia 1953 r. i protokołu zdawczo – odbiorczego z [...] sierpnia 1956 r. Podnieść należy, że w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. wskazane zostały samoistne przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego. W przepisie tym nie określono, czy uwłaszczenie dotyczy gruntów objętych działaniem ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (art. 1 ust 1 pkt. 1), czy też także innych gruntów z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi i gruntów będących w zarządzie państwowych gospodarstw rolnych. Zakres przedmiotowy art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. nie jest tożsamy z zakresem określonym w art. 1 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wprawdzie ustawa jest nazwana ustawą o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to jednakże zmiany te zawarte są wyłącznie w art. 1 ustawy z 29 września 1990 r. Natomiast celem przepisów, poczynając od art. 2, było dostosowanie stanu prawnego majątku nieruchomego będącego w zarządzie państwowych osób prawnych (później także komunalnych osób prawnych) do zmienionych uregulowań odnoszących się do prawa własności. Organ nadzoru dokonał prawidłowej oceny przepisu art. 2 ustawy z 1990 r. w kontekście braku interesu skarżącego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1994 r. Działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej P. [...] w W. W dacie 5 grudnia 1990 r. wprawdzie obowiązywała ustawa z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, jednakże przedmiotowa działka została wyłączona z państwowego gospodarstwa leśnego (Minister Leśnictwa zezwoleniem z [...] kwietnia 1953 r. przekazał w trybie art. 3 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych Ministerstwu [...] – Zarządowi [...] w zarząd i użytkowanie nieruchomość o pow. [...] ha, w tym sporną działkę), a następnie działka nr [...] protokołem zdawczo – odbiorczym z [...] sierpnia 1956 r. przekazana została na cele związane z komunikacją (budowa radiostacji i innych urządzeń) Centralnemu Zarządowi [...]. Powyższe dowody wskazują, że już w 1953 r. nastąpiła trwała zmiana przeznaczenia leśnego gruntu na inny rodzaj użytkowania. Stosownie do art. 7 ust. 2 lit. d) in fine ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym zmiana uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania może być dokonana, gdy zmiana taka jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Przy czym zgodnie z art. 7 ust. 4 tej ustawy (w brzmieniu w dacie wydania zezwolenia na przekazanie i sporządzenia protokołu zdawczo odbiorczego) zmiana uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania w przypadkach, wymienionych w ust. 2 lit. d) ustawy, nie wymagała orzeczenia organów wskazanych w ust. 3 tego przepisu. Natomiast w 1973 r. Minister Łączności wyraził zgodę na przekazanie części gruntu w zarząd i użytkowanie [...] Inspekcji [...] z przeznaczeniem pod budowę [...] Stacji [...]. Odnośnie klauzuli zawartej w decyzji – zezwoleniu z [...] kwietnia 1953 r., że do zagospodarowania drzewostanów mają zastosowanie przepisy art. 18-20 ustawy z 20 grudnia 1949 r., to wskazać należy, iż z powołanych przepisów wynika jedynie, że Minister Leśnictwa sprawował nadzór techniczny nad zagospodarowaniem lasów i to tylko w przypadku, gdy znajdowały się one pod zarządem innych ministrów. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż w dniu 5 grudnia 1990 r. sporna działka była w zarządzie przedsiębiorstwa P. [...] (poprzednika prawnego uczestnika postępowania), a wcześniej – od 1956 r. w zarządzie Centralnego Zarządu [...] z przeznaczeniem dla realizacji inwestycji w ramach narodowych planów gospodarczych, a więc nie była pod zarządem ministra. Z akt sprawy nie wynika, aby sporna działka ponownie została włączona do państwowego gospodarstwa leśnego i ażeby skarżącemu przysługiwał do niej tytuł prawnorzeczowy w dacie 5 grudnia 1990 r. lub obecnie. Zważyć należy, że dniu 5 grudnia 1990 r. działka nie była objęta postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wobec tego nie można przyjąć, że w dacie istotnej dla uwłaszczenia z mocy prawa była przeznaczona na cele gospodarki leśnej z uwagi na postanowienia planistyczne (pismo Wójta Gminy S. z 10 marca 2010 r.). Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn, zarzut skargi odnośnie nie uwzględnienia wniosku skarżącego wskazującego na "ewentualne" istnienie przed 1990 r. planu urządzenia lasu, jest niezasadny. Skarżący wskazał, że jego interes prawny wynika z art. 74 ust.1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Z wyżej powołanego przepisu wynika, że lasy państwowe stanowiące własność Skarbu Państwa, niebędące w zarządzie Lasów Państwowych: 1) pozostające pod zarządem innych ministrów i nieprzekazane z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494, z późn. zm.), 2) wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1, i przekazane pod zarząd innych ministrów, w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy przechodzą, z zastrzeżeniem ust. 2, w zarząd Lasów Państwowych (ust. 1). Z ust. 2 wynika, że lasy, o których mowa w ust. 1, mogą być użytkowane przez dotychczasowe jednostki organizacyjne sprawujące zarząd, na podstawie umowy zawartej zgodnie z zasadami określonymi w art. 40 ust. 1. Przepis art. 74 ustawy o lasach nie może mieć zastosowania dla wykazania interesu skarżącego, gdyż- jak wyżej wskazano - nieruchomość uwłaszczona nie pozostawała i nie pozostaje pod zarządem "innych ministrów", a w dniu 5 grudnia 1990 r. była pod zarządem przedsiębiorstwa państwowego P. [...]. Wobec tego grunty te nie przeszły w zarząd Lasów Państwowych. Niezasadne są zarzuty skargi odnośnie nie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Organ powołał treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, gdyż utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2013 r. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, dlaczego postępowanie nadzorcze zostało umorzone (art. 105 § 1 kpa). Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji poprzedzającej organ dokonał analizy art. 28 kpa w zw. z przepisami prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1-3 ustawy z 29 września 1990 r., wskazując na brak interesu prawnego skarżącego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Dlatego nie można podzielić zarzutów skargi odnośnie naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło