I SA/Wa 1060/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-30

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Monika Nowicka, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek nałożyć karę pieniężną w określonej przez ustawodawcę wysokości za prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę bez wymaganego zezwolenia wojewody?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. W przypadku prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę bez wymaganego zezwolenia wojewody, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną w wysokości określonej przez ustawodawcę, bez możliwości uznania co do celowości lub zróżnicowania jej wysokości.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. prowadził placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bez wymaganego zezwolenia wojewody. Wojewoda Śląski nałożył na niego karę pieniężną, a decyzję tę utrzymał w mocy Minister Pracy i Polityki Społecznej. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając m.in. bezzasadne przyjęcie prowadzenia placówki bez zezwolenia oraz rażąco wygórowaną karę. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia oddala skargę. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. M. prowadzącego Firmę Handlowo-Usługową w S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] wymierzającą karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku w K. przy ul. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na podstawie art. 131 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz.593, ze zm.) Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. wymierzył S. M. prowadzącemu Firmę Handlowo-Usługową w S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku w K. przy ul. [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem S. M. złożył odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej działalność w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Wymóg uzyskania zezwolenia wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez powyższe placówki i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających. Ograniczenie działalności gospodarczej przez wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia dopuszcza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 22. Zgodnie z powyższym przepisem, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W celu uzyskania zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności, strona zobowiązana jest do złożenia stosownego wniosku (wraz z wymaganymi dokumentami). Jak wynika z akt sprawy odwołujący się nie składał takiego wniosku i twierdzi, że nie prowadzi działalności o charakterze całodobowej opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Prezydenta Miasta S. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Nr ew. [...] skarżący prowadzi m.in. działalność gospodarczą oznaczoną jako [...] Opieka wychowawcza i społeczna pozostała, bez zakwaterowania. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz. U z 2004 r. Nr 33, poz. 289, z późn. zm.) podklasa ta dotyczy działalności, która ma na celu zapewnienie opieki ludziom starym i grupom osób o ograniczonej zdolności radzenia sobie samemu, ale bez zakwaterowania. W ramach przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego upoważnieni pracownicy Wydziału Polityki Społecznej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego przeprowadzili wizytację obiektu (placówki) w K. przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonych oględzin (z których sporządzono protokół [...]) stwierdzono, iż w budynku jest prowadzona działalność o charakterze całodobowej opieki dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wieku i stwierdzono niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 67 ustawy o pomocy społecznej. Także zeznania świadków (utrwalone protokołem [...]) wskazują na całodobowy charakter opieki. Tak więc z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego (przede wszystkim z dowodu oględzin utrwalonego w postaci protokołu oraz na podstawie zeznań świadków) wynika, iż w kontrolowanej placówce jest prowadzona działalność o charakterze całodobowej (z zakwaterowaniem) opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub w podeszłym wieku (niezależnie od wskazanego nr [...]). Protokoły oględzin, jako dokumenty urzędowe sporządzone przez powołany do tego organ w zakresie jego działania, zgodnie z art. 76 kpa stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i poświadczają określony stan faktyczny znany organowi na podstawie danych znajdujących się w jego posiadaniu. Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł, co obligowało organ I instancji do wymierzenia kary w postaci takiej właśnie kwoty. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. M. Zarzucił zaskarżonej decyzji: 1 - naruszenie prawa materialnego i procesowego przez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący prowadzi placówkę określoną w art. 67 ustawy o pomocy społecznej, 2 - nieprzeprowadzenie postępowania w sposób wszechstronny, w szczególności braku oceny działania skarżącego przez pryzmat interesu społecznego, 3 - nałożenie na skarżącego kary rażąco wygórowanej. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący podtrzymał w całej rozciągłości zarzuty podniesione w odwołaniu i dodatkowo oświadczył, że prowadzona przez niego działalność nie ogranicza, ani też nie ograniczała się do posesji przy ul. [...] w K., lecz świadczona jest każdorazowo w miejscu zamieszkania osoby takiej opieki wymagającej, umowa najmu nieruchomości przy ul. [...] zawarta została przez D. M. przed wejściem w życie przepisów stanowiących o wymaganym zezwoleniu Wojewody, fakt, iż skarżący i D. M. są małżeństwem nie może wpływać na negatywną ocenę prowadzonej przez niego działalności, gdyż współpraca między nimi wynikała ze wzajemnego zaufania. Zdaniem skarżącego z materiału dowodowego wynika, że jego działalność niezależnie od jej formalnego charakteru była działalnością potrzebną i społecznie pożyteczną. Nakładając i podtrzymując wymierzoną karę organ nie wskazał, czy w kompetencji Wojewody leży możliwość odstąpienia od jej wymierzenia, bądź wymierzenie jej w wysokości niższej. W tej sytuacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego. Podjęte zaś rozstrzygniecia wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach podjętych decyzji. Z analizy akt administracyjnych wynika, że postępowanie w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na podstawie art. 130 w związku z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 tej ustawy działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Natomiast kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł. W przypadku prowadzenia bez zezwolenia przez jeden podmiot więcej niż jednej placówki, o której mowa, karę wymierza się osobno za każdą z placówek (art. 130 ust. 2 i 3). Z przywołanych przepisów wynika, że wymierzenie kary uwarunkowane jest przeprowadzeniem wcześniejszej kontroli. Jednak odmiennie niż w sytuacji wynikającej z treści art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, organ nie ma w tym wypadku pozostawionej żadnej swobody działania, w zakresie oceny celowości i zróżnicowania wysokości nakładanej kary. Jeśli w wyniku przeprowadzonej kontroli placówki stwierdzi prowadzenie jej bez wymaganego prawem zezwolenia na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym, to ma on obowiązek nałożenia (w formie decyzji administracyjnej) na osobę prowadzącą tę działalność kary w określonej przez ustawodawcę wysokości [...] zł. W rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przeprowadzona przez Śląski Urząd Wojewódzki kontrola placówki położonej przy ul. [...] oraz zebrane w sprawie materiały dowodowe, w tym zeznania pracowników zatrudnionych przez firmę prowadzoną przez skarżącego (opiekuna B. O. oraz opiekuna J. W. zamieszkującego na terenie placówki), zeznania pensjonariuszki i członków rodzin pensjonariuszy (B. O. i jej syna W. O., R. S., I. N.) potwierdzają fakt prowadzenia przez skarżącego w budynku przy ul. [...] placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym, na którą to działalność skarżący nie posiada odpowiedniego zezwolenia Wojewody. Zwrócić należy uwagę, że skarżący nie przedstawił na potwierdzenie swoich twierdzeń żadnych dowodów, zaś przedstawiony mu protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 18 października 2006 r. podpisał nie wnosząc do jego treści żadnych uwag. W tej sytuacji organ miał obowiązek nałożenia na skarżącego kary w wysokości [...] zł. Wyjaśnić również należy, że fakt, iż obecnie skarżący zaprzestał prowadzenia placówki przy ul. [...], nie może wpływać na ocenę prawidłowości działania organów w rozpatrywanej sprawie. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło