I SA/Wa 1060/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-02
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Gabriela Nowak, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe nabyło z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, jeśli spełnione zostały przesłanki posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. i własności Skarbu Państwa, mimo braku dokumentów potwierdzających formalne przekazanie gruntu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe w dniu 5 grudnia 1990 r. została spełniona, mimo braku formalnych dokumentów przekazania. Kluczowe było wykazanie faktycznego władania nieruchomością, co potwierdziły dokumenty takie jak decyzja wywłaszczeniowa, wypis z rejestru gruntów wskazujący na charakter kolejowy nieruchomości oraz wpis w księdze wieczystej. Sąd podkreślił, że organy administracji nie wykazały, aby grunt był w posiadaniu innego podmiotu, a domniemanie posiadania przemawiało na korzyść przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, który był w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia prawa, uznając, że nie wykazano posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak mocy dowodowej przedłożonych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody i zasądził od Ministra na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz [...] S.A. w [...] solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm- dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...]S.A. z siedzibą w [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], dalej "Skarżąca/[...]", od decyzji Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2021 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...], w obrębie 0013, [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 17 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wojewoda Śląski, na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 z późn. zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji", § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), dalej "rozporządzenie", decyzją z 26 stycznia 2021 r., znak: [...]odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]", prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu. stanowiącego własność Skarbu Państwa.
Pismem z 11 lutego 2021 r. [...] złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody Śląskiego wskazując, iż organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Rozpoznając odwołanie organ administracji nie znalazł podstaw do odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazał, że stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Zgodnie z art. 34 ust. 4 nabycie prawa, o którym mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Zatem zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy podstawową przesłanką warunkującą możliwość nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" prawa użytkowania wieczystego nieruchomości jest przysługujące Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności gruntu objętego wnioskiem uwłaszczeniowym. Przedmiotem uwłaszczenia może być tylko nieruchomość, która 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...], stanowiła własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania [...].
Organ I instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 4870/2, stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...], gdzie jako podstawę wpisu wskazano decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 lutego 1979 r., znak: [...].
Kolejną przesłanką zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. jest posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.
Na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka [...]S.A. przedłożyła do akt postępowania wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., potwierdzający, że na przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 4870/2 znajdują się użytki oznaczone jako Ł (łąki trwałe, klasa V), a własność ww. nieruchomość wpisana jest na rzecz Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Śląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...]. Ponadto w uzasadnieniu wniosku, [...] wskazała, że działka zajęta we wniosku, oznaczona nr [...] nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. [...] załączyły również wypis z rejestrów gruntów, sporządzony według stanu na dzień 27 kwietnia 2014 r. oraz kopię mapy ewidencyjnej, sporządzoną na dzień 28 lutego 2014 r.
W ocenie organu odwoławczego Wojewoda Śląski w ocenianej decyzji trafnie uznał, iż przedłożona przez [...] dokumentacja nie potwierdziła w niniejszej sprawie spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu w stanie na dzień 5 grudnia 1990 r.
Dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 27 kwietnia 2014 r. wskazuje jedynie, iż działka nr [...], oznaczona została w rejestrze gruntów jako tereny kolejowe, co w żaden sposób nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu przez [...], zwłaszcza, że z wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego na dzień 5 grudnia 1990 r., wynika, że grunt nie stanowił terenów kolejowych.
Organ wojewódzki zwrócił się pismem z dnia 27 listopada 2020 r., znak: NWIV.762.75.2014 do Prezydenta Miasta [...] o wskazanie podstawy prawnej i przedłożenie stosownego dokumentu będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "[...]" – [...] Dyrekcji [...].
Pismem z 9 grudnia 2020 r., znak: [...], Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w [...] przekazał organowi I instancji, kopię decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 lutego 1979 r., znak: [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, która stanowi podstawę wpisu w ewidencji gruntów "[...]".
Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 kwietnia 2016 r., znak: [...], przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] usytuowana jest na rozwidleniu dwóch torów kolejowych i nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową, a przedsiębiorstwo [...]nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz nie ponosiło opłat z tego tytułu.
Ostatecznie organ II instancji nie podzielił zarzutu skarżącej podniesionego w odwołaniu z dnia 11 lutego 2021 r., iż organ pierwszej instancji rażąco naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w niezbędnym dla sprawy zakresie. Co do zasady, obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 kpa jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, iż strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne Jeżeli strona odmawia przedstawienia żądanego przez organ dokumentu, z posiadania którego wywodzi dla siebie określone uprawnienia, a okoliczności wynikającej z tego dokumentu nie można ustalić w inny sposób, organ może odmówić żądaniu strony, a taka odmowa nie narusza prawa. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Wskazana w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przesłanka posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntu w stanie na dzień 5 grudnia 1990 r., stanowi okoliczność ściśle związaną z działalnością podejmowaną przez spółkę [...]S.A. na użytkowanych przez siebie gruntach, dlatego przede wszystkim to wnioskodawca - spółka [...]S.A. powinna mieć najpełniejszą i najlepszą wiedzę, popartą stosowną dokumentacją archiwalną, która pozwoliłaby na ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość pozostawała w dniu 5 grudnia w posiadaniu [...] S.A.
Mając na uwadze, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy organ stwierdził, że [...] nie wykazało spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca spółka.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 26 stycznia 2021 r., pomimo tego, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 kpa oraz 8 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy.
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do uwłaszczenia [...] S.A. przedmiotową nieruchomością, podczas gdy [...] S.A. przedłożyła nie budzący wątpliwości dowód, iż w dniu 27 kwietnia 2014 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunt kolejowy i nie stanowiła własności Skarbu Państwa;
4) naruszenie art. 97 par. 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że zapadła ona z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1, 80, 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 34 ustawy o restrukturyzacji, § 2 pkt 1 ppkt 1 i 2 rozporządzenia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., którego treść w zaskarżonej decyzji przytoczył organ odwoławczy.
Z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
• grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
•grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
•do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Treść art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co oznacza, że oprócz posiadania przez [...], także 5 grudnia 1990 r. grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania [...] poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym należy, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Nie ulega wątpliwości, że warunki o jakich mowa w art. 34 ustawy o komercjalizacji muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregoś z elementów powoduje niemożność nastąpienia skutku materialnoprawnego Przesłanki muszą być spełnione na 5 grudnia 1990 r. a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.
Ustawa nakazuje badać stan posiadania gruntu, co wynika z art. 34 ust. 1 tej ustawy. Na jej gruncie nie zdefiniowano pojęcia posiadania co oznacza zasadność sięgnięcia do definicji zawartej w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego. Posiadaczem jest podmiot który faktycznie włada rzeczą jak właściciel (posiadanie samoistne) jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy określone władztwo nad rzeczą.
W ocenie Sądu wykładnia celowościowa przepisów ustawy w świetle płynących z niej skutków prawnych (nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków i urządzeń) uzasadnia twierdzenie, że posiadanie [...] o jakim mowa w art. 34 tej ustawy musi dotyczyć posiadania a więc faktycznego władania całą nieruchomością. Dla spełnienia przesłanki posiadania nie jest konieczne wykazanie kto był właścicielem tej nieruchomości. Posiadanie jest bowiem stanem faktycznym władania rzeczą a własność to tytuł rzeczowy do nieruchomości.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle księgi wieczystej KA1D/00054222/0, że właścicielem nieruchomości był na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 lutego 1979 r. nr GT-ZGT-8270/30/78 o wywłaszczeniu Skarb Państwa.
Wbrew wywodom skargi co do wadliwego ustalenia tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, zapisy w księdze wieczystej są wiążące dla organów administracji publicznej, które nie mają kompetencji do ich kwestionowania. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U.2019.2204), dalej "ukwih", domniemywa się że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to dotyczy także prawa, które wygasło a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej. Jedynym sposobem obalenia tego domniemania jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym o: uzgodnienie stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ukwih), o ustalenie (art. 189 kodeksu postępowania cywilnego) lub postępowania o zasiedzenie (art. 172 kodeksu cywilnego) – por. wyrok SN z 9 października 2013 r., sygn.. akt V CSK 450/12, wyrok NSA z 4 grudnia 2018 r., I OSK 1675/17, Stanisław Rudnicki we Własność nieruchomości Wydawnictwo Prawne LexisNexis Warszawa 2007). Dopóki zatem prawo to jest ujawnione w księdze wieczystej domniemywa się że wpisane jest prawidłowo.
Tym samym spełniona została przesłanka pozostawania nieruchomości we własności Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu, wbrew wywodom organów, spełniona została także druga z przesłanek – posiadanie.
Po pierwsze, jak wynika z decyzji wywłaszczeniowej z 10 lutego 1979 r., nieruchomość została wywłaszczona na wniosek [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] jako niezbędną pod budowę układu torowego do Huty [...]. Zdjęcia z geoportalu krajowego wskazują, że teren ten położony jest pomiędzy dwoma torowiskami (funkcjonującymi). W księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości w dziale I obszar tej nieruchomości określony jest jako tereny kolejowe, potwierdza to wypis z rejestru gruntów sporządzony na datę uwłaszczenia. Na kopii mapy ewidencyjnej widać, że nieruchomość ta przylega do działek [...], [...] – również oznaczonych symbolem "TK" – tereny kolejowe.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach wydane na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy o komercjalizacji wymienia dokumenty na podstawie których [...] może potwierdzić posiadanie gruntów: Są to:
1) odpis z księgi wieczystej, zaświadczenie z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez [...],
2) wypis z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości),
3) wypis z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem,
4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy,
5) decyzja lokalizacyjnej,
6) pozwolenie na budowę,
7) dokument poświadczający fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości,
8) inne dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez [...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak:
a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji,
b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje,
c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji,
d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów.
Gdyby te dokumenty się nie zachowały stwierdzenia posiadania można dokonać na podstawie art. 75 kpa.
Skarżący wykazał zatem dokumentami w postaci decyzji wywłaszczeniowej (cel wywłaszczenia - budowa układu torowego) wypisu z ewidencji gruntów, wypisem z księgi wieczystej, pomocniczo wydruku z geoportalu, że przedmiotowa działka stanowiła grunt o charakterze kolejowym pozostający we władaniu [...] DOKP. Dokumenty te o charakterze urzędowym nie zostały podważone przez organ jako wiarygodny dowód w sprawie. Trzeba również pamiętać, że w postępowaniu administracyjnym nie jest wykluczone odnoszenie się do zasad doświadczenia życiowego i domniemań prawnych. Te pierwsze wskazują, że skoro nieruchomość została wywłaszczona na potrzeby kolei, co jasno wynika z decyzji wywłaszczeniowej, a teren ten położony jest pomiędzy dwiema liniami kolejowymi to logika wskazuje, że muszą pozostawać w posiadaniu podmiotu, który zarządza koleją, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że działka ma jedynie 17 m2 a więc jest to malutki skrawek gruntu, który nie może być wykorzystany samodzielnie na potrzeby innego podmiotu. Zdaniem Sądu, nie zostało w toku postępowania zaprzeczone, aby ten grunt był w posiadaniu innego podmiotu niż [...] a tylko w takiej sytuacji, biorąc pod uwagę domniemanie posiadania o jakim mowa w art. 339 kodeksu cywilnego, można by wykluczyć, że [...] nie włada tym gruntem jak posiadacz. Poza tym skoro w księdze wieczystej grunt ten ujawniony jest jako "TK" , to informacje te pochodzą z ewidencji gruntów. Wypis z ewidencji gruntów skazujący na przeznaczenie danej nieruchomości stan owi jeden z dokumentów koniecznych do ujawnienia zmian w księdze wieczystej. Prezydent m. [...] potwierdził w piśmie z 15 kwietnia 2016 r., że dokumentacja geodezyjna ww. działki zgodna jest z zapisami w ewidencji gruntów. Te, wydane na stan z 5 grudnia 1990 r. wskazują, że jako władająca wpisana jest [...] DOKP.
Tym samym twierdzenia organów co do braku wykazania spełnienia przesłanki posiadania, w świetle treści uregulować ww. rozporządzenia nie są prawidłowe.
Co do przesłanki braku dokumentów o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych – okoliczność ta nie budzi wątpliwości Sądu gdyż Skarżący tego rodzaju dokumentów nie przedłożył.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyda decyzję pozytywną.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa zasądzając od organu na rzecz skarżącego 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło